Foto: azattyq-ruhy.kz
2025 jylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdaı boıynsha zeınetkerler sany – 2 mln 481 myń adam. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń málimetinshe, bıyl jıyntyq zeınetaqynyń ortasha mólsheri 143 502 teńgege jetti. Yntymaqty zeınetaqy mólsheri – 95 814, bazalyq zeınetaqy – 47 688 teńge. Bıylǵy 1 qańtarda bazalyq zeınetaqy tóleminiń mólsheri Ulttyq bank aıqyndaıtyn ınflıasııanyń boljamdy deńgeıine sáıkes 6,5%-ǵa, yntymaqty zeınetaqy 8,5%-ǵa, ıaǵnı ınflıasııa deńgeıinen 2%-ǵa artty.
Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, 2023 jyldan bastap bes jyl ishinde eń tómen bazalyq zeınetaqyny eń tómen kúnkóris deńgeıiniń 70%-na deıin, eń joǵary – 120%-ǵa deıin jyl saıyn kezeń-kezeńimen arttyrý júzege asyrylady. Bıyldan bastap bazalyq zeınetaqynyń eń tómen mólsheri eń tómen kúnkóris deńgeıiniń 65%-ynan 70%-ǵa deıin ulǵaıtylyp, 32 360 teńgege jetti. Onyń eń joǵary mólsheri eń tómen kúnkóris deńgeıinen 105-ten 110%-ǵa deıin artyp, 50 851 teńge boldy.
2018 jylǵy 1 shildeden bastap memlekettik bazalyq zeınetaqy tólemi zeınetaqy júıesindegi ótilin eskere otyryp, ár alýshyǵa jeke taǵaıyndalyp keledi. Bul rette 1998 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha yntymaqty júıede jumys istegen ýaqyty, sondaı-aq mindetti zeınetaqy jarnalary (MZJ) tólengen kezeńder zeınetaqy júıesindegi eńbek ótiline qosylady.
Eger azamattyń zeınetaqy júıesindegi ótili 10 jyl nemese odan az, sondaı-aq múlde joq bolsa, bazalyq zeınetaqy eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń 70%-na teńesse, sodan keıin 10 jyldan asqan ár jyl úshin onyń mólsheri 2%-ǵa artady. Eńbek ótili 20 jyl bolsa, bazalyq zeınetaqy tómengi kúnkóris deńgeıiniń 90%-yn quraıdy. Eńbek ótili 30 jyl nemese odan kóp bolsa, kúnkóris deńgeıiniń eń joǵarǵy mólsherinde, ıaǵnı 110% bolyp belgilenedi.
Eger bir aı ishinde mindetti zeınetaqy jarnalary Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryna birneshe ret aýdarylsa, jınaqtaýshy júıege qatysý merzimi bir aı bolyp sanalady. Sondyqtan mindetti zeınetaqy jarnalary neǵurlym turaqty, tolyq kólemde aýdarylatyn bolsa, zeınet jasyna jetkende bazalyq zeınetaqy tólemderiniń mólsheri soǵurlym kóp bolady.
О́z kezeginde azamattyń jasyna baılanysty zeınetaqy tólemderiniń mólsheri 1998 jylǵy 1 qańtardaǵy jumys ótiline (kem degende 6 aı qajet), zeınetkerlikke deıingi kezeńdegi ortasha aılyq tabysyna esepteledi.
