Ekonomıka • 03 Shilde, 2025

Tranzıttik baǵyttar ártaraptandyrylady

130 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Qazirgi geosaıası jaǵdaıda eldegi tranzıttik baǵyttardy ártaraptandyrý sharasy asa mańyzdy bolyp otyr. Ásirese Orta dálizdiń ózektiligi kúsheıe tústi. Jaqynda Kaspıı teńiziniń túbimen Qazaqstan men Ázerbaıjan arasynda joǵary jyldamdyqty ınternet-kabel tartý jumystary bastaldy. Sonymen birge, Transkaspıı munaı-gaz qubyryn salý múmkindigi de zerdelenip jatyr.

Tranzıttik baǵyttar ártaraptandyrylady

Sýret: gov.kz

2024 jyldyń qorytyn­dysynda Orta dáliz arqyly tasymal kólemi burnaǵy jylmen salystyrǵanda 65%-ǵa art­qan. Eýrazııanyń dál orta tusy­na ornalasqan elimizde 11 halyqaralyq tranzıttik dáliz bar. О́tkizý qabiletin arttyrý men júk tasymalyndaǵy jaǵdaıdy jaqsartý maqsatynda jalpy uzyndyǵy 1,3 myń km bolatyn 4 iri temirjol jobasynyń qurylysy jalǵasyp jatyr. Olardyń qata­rynda Dostyq – Moıynty, Alma­ty aınalma jelisi, Darbaza – Maqtaaral, Baqty – Aıagóz temir­jol magıstraldary bar. Bul jobalar taýar tasymaldaý men logıstıkalyq ınfraqurylymdy jaqsartý úshin strategııalyq mańyzǵa ıe.

Byltyr 12 myń km avtojol jóndeýden ótse, sonyń 7 myńynda jumys aıaqtaldy. Qaraǵandy – Almaty, Taldyqorǵan – О́skemen, Aqtóbe – Qandyaǵash, Buqtyrma kópiri, Shamalǵandaǵy jol aıryǵy men Túrkistan óńirindegi týnel tranzıttik qozǵalystyń sapasyn edáýir arttyrdy. Bıyl jóndeý jumystary 13 myń km joldy qamtıdy. Onyń qatarynda respýblıkalyq mańyzy bar joldardyń 2 myń km-de qaıta jańǵyrtý, oblys ortalyqtary arasyndaǵy 6,6 myń jáne jer­gilikti joldardyń 4,2 myń km-i jóndelmek. Jyl sońyna deıin 9 myń km jolda jumystar to­lyq aıaqtalaly.

Memleket basshysynyń tap­syr­masyna sáıkes, 10 myń km tranzıttik avtojolda or­tasha jóndeý jumystary jalǵasyp jatyr. Joba «Qazaq­stan Damý Banki» arqyly qarjy­landy­rylǵan. Jóndeý jumystary óńir­aralyq jáne aýdanaralyq baılanystardy jaqsartady. Negizgi baǵyttar – Qandyaǵash – Shalqar, Jezqazǵan – Petropavl, Atyraý – Dossor, Jańaózen – Kendirli – Túrikmenstan shekarasy, Qaraǵandy – Aıagóz.

«Ortasha jóndeý rekons­trýksııamen salystyr­ǵan­da 7 ese arzan ári 2 ese jyldam júredi, sondyqtan bul ádis tranzıttik ınfra­qurylymdy tıimdi damy­týǵa múmkindik beredi. Mundaı sharalar respýblıkalyq jol­dar­dyń 94%-yn normatıvtik talaptarǵa sáıkestendirýge jol ashady. Bul óz kezegin­de tranzıt aǵynyn tartý­ǵa, qozǵalys qaýipsizdigin arttyrýǵa jáne ekonomıkalyq tıimdilikke oń áser etedi», deıdi Kólik mınıstrligi, Avtojol komıteti tóraǵasynyń orynbasary Jambyl Baqtııar.