90-jyldardyń ortasynda bel qaıystyrar jetistigimen jankúıer qurmetine kenelgen Máýlen Mamyrov sport salasynan alystamaı, mamyrajaı tirlik keship jatyr. Jetisý oblysynda Olımpıadalyq rezerv daıyndaý ortalyǵyn basqarady.
Onyń esim-soıy atalǵanda taǵy bir áttegen-aı eske túsedi. Ol – 1996 jylǵy Atlanta Olımpıadasynyń jartylaı fınaldyq beldesýi. 25 jastan asqan jampoz altyn medalǵa talasýǵa synyq súıem qalǵanda súrinip, álemniń jeti dúrkin chempıony, Barselona Olımpıadasynyń qola júldegeri 36 jastaǵy bolgar balýany Valentın Iordanovqa ese jiberdi. Osy beldesýge deıin ol aldymen kanadalyq balýanǵa qarsy beldesip, aıqyn jeńdi. Jebedeı atylyp aıaǵynan kúndelep ustap aldy da, qaýsyra kóterip alyp urdy. Osyndaı tásildi birneshe márte qaıtalap 10:0 esebimen esin ekeý, túsin tórteý etti.
Ekinshi kezeńde 22 jasynda Seýl Olımpıadasynyń (1988) qola medalin oljalaǵan, 1989 jyly álem chempıonatynyń fınalynda súrinip kúmisti qanaǵat tutqan, KSRO birinshiliginde birneshe márte qara úzgen Ýkraına ókili Vladımır Togýzovpen ustasty. Atlanta Olımpıadasyna deıin ekeýi tórt márte beldesip, úsh ret qarsylasy basym bolyp, bireýinde ıtjyǵys túsken. Mundaı statıstıka sportshynyń psıhologııasyna shı júgirtip, degbirin qashyratyny da anyq. Biraq Máýlen onyń qaharynan qaımyqqan joq. Togýzovtyń beldesýdegi tásili ózgesheleý, ol óziniń múdirmeı jasaıtyn ońtaıly ádisin tórttaǵanda qoldanyp, upaı enshileıdi. Beldesý dál solaı órbıdi. Tartysta aldymen ýkraınalyq upaı oljalap alǵa ozdy. Birin biri qas qaqpaı ańdyǵan tartys kezinde Máýlen onyń aıaǵyn qolyna iliktirip, tas keneshe jabysyp, buraı túsip aýnatyp aldy da tarazy basyn teńestirdi. Qalǵan ýaqytta taǵy da tyqsyryp upaı basymdyǵymen utty.
«Men osy beldesýde bar kúshimdi sarqyp aldym. Ony kilemnen túskende anyq sezindim. О́te tájirıbeli balýan, ári buǵan deıin úsh márte basym túskeni de janymdy jegideı jeıtin edi. Qalaıda esemdi qaıtarý kerek degen ustanym aýyrlyq etti. Ýkraınalyqpen alysý ábden tıtyqtatyp tastady. Odan keıin jartylaı fınaldyq tartystyń salmaǵy odan da zilmaýyr boldy», dep eske alady dańqty balýan.
Rasynda da Iordanov – óte bilikti, talaı ot pen sýdan ótken tisqaqqan sańlaq. 1988 jyly Seýl Olımpıadasynyń dýyn kórdi, 1992 jyly Barselona Olımpıadasynyń bozkileminde jartylaı fınalda súrinip, qolany qanaǵat tutty. Atlanta alamany 36 jastan asqan balýannyń sońǵy saıysy edi. Ol kúrestegi saparyn Olımpıada chempıony ataǵymen aıaqtaǵysy keldi. Ári soǵan jetýge baryn saldy.
Qane, taǵy bir eske túsirip kórelik, (Mamyrov pen Iordanovtyń jartylaı fınaldaǵy beldesýi YouTube arnasynda júkteýli tur) kilemdegi tóreshi ysqyryp beldesý bastalady. Áp degennen ábjil qımyldaǵan Máýlen Valentındi qaqpaılap júrip, ilki sátte oń aıaǵynan qapsyra ustaıdy da, tik kóterip alady. О́zinen bir músheldeı kishi qarsylasynan mundaıdy kútpegen Iordanov ábden abyrjydy. Máýlen jeti dúrkin álem chempıonyn jańqa qurly kórmeı kóteredi de kilemge atyp urady. Taza úsh upaılyq ádis. Biraq tóreshi naraý qımylmen tek bir saýsaǵyn ǵana shoshaıtyp, eki upaıyn «jeıdi». Jandármen shetke yǵysyp shyǵýǵa tyrmysqan qarsylasyn ortaǵa qaraı tartyp alady da, tórttaǵandap jatqan bolgardyń oń qolyn qamshy búktegendeı burap ustaıdy da, aýnatyp jiberedi. Bul ádisiniń de upaıy urlanady. Ol da eshteńe emes, qyzyqtyń kókesi alda eken. Bir kezde Iordanov sport keshenin basyna kótere shyńǵyrady. Iá, týra maǵynasynda qulyndaǵan daýsy shyǵady. Bul onyń qýlyǵy edi. О́ıtkeni tuıǵyndaı shúıilgen qazaqtyń qarshyǵasy ony syǵymdap alyp taǵy da upaı oljalaý qareketine kóshken. Tóreshi toqtatpasa aspan tóńkerilip jerge túsetinin túsingen áıgili Iordanov sheńgelden osylaı sytylyp shyqty. «Sodan keıin kúrestiń kartınasy múldem ózgerip sala berdi, – deıdi keıipkerimiz. – Tóreshi toqtatpaǵanda taǵy da upaı oljalaıtynym sózsiz edi».
Osylaısha, beldesý bel ortasynan ári qaraı basqasha órbıdi. Qalaıda Olımpıada altynyn alýdy kóksegen Iordanov uzaq jylǵy jıǵan tájirıbesiniń nátıjesinde fınalǵa shyqty.
Mamyrov qola medal úshin aldymen jubanysh beldesýinde túrik Turpaqtashty jyqty. Túrkııalyq bapkerler beldesýdiń qorytyndysyn qomsynyp, qomaqty qarjy tólep beldesýdiń beıne jazbasyn qaıta-qaıta qarap, aqyry ilik tappady. Odan keıin jerlesimiz reseılik Mongýshpen beldesti. Denesine bes batpan battastyra maı jaǵyp alǵanyn baıqady. Ábjil qımyldan aqqan ter maıdy odan beter syrǵaq etedi. Qarsylasyn ustaıyn dese qoly maıdan sýsı beredi. Máýlen muny kilemdegi tóreshige de aıtty, biraq eshteńe ózgergen joq. Kerisinshe, kúres dep munyń ózin aıypqa jyqqysy keldi. Amal joq kóndigý kerek. Qarsylasynan basym tússe, elge erkin kúresten Olımpııa oıyndarynyń tuńǵysh júldegeri degen ataqpen oralady. Zor mártebe árıne, biraq balýannyń kóńili qolaǵa qońyltaqsyǵany ras. Ol sózsiz AQSh-tyń arenasynda fınaldyq synda altynǵa talasýy kerek edi.
Tóreshilerdiń góı-góıimen fınalǵa jetken Iordanov altyn úshin beldesýde Ázerbaıjan balýany Namık Abdýllaevty áýpirimmen jyqty. Bul beldesýdiń de daýy birneshe jyl dabyraǵa ulasty. Tipti Atlantadan kúmis medalmen oralǵan Namıkti ázerbaıjandar ult batyryna teńep, Olımpıada chempıonynan artyq áspettep qarsy aldy. Sol Namıkti Máýlen Mamyrov Atlanta Olımpıadasyna deıin birneshe ret erkin eńsergen edi. Sportqa saıasat suǵyna engende salqyny eń aldymen sportshyny alyp urady. О́kinishtisi, mundaı qysastyq áli de jalǵasyp keledi. Áńgime jazǵy Azııa oıyndarynda erkin kúresten altyn buıyrmaı turǵanynan týdy emes pe. Jyl aýnasa, ol dodanyń da dúbiri qyr astynan estiledi. Satymbaıdyń soıy Máýlenniń tilegi ózinen keıingi tolqyn da Azııa oıyndarynyń altyn medalin enshilese deıdi. 2028 jyly Los-Andjeles Olımpıadasynan balýandarymyz altyn medalmen oralsa, – el úmitiniń aqtalǵany.
