Ekonomıka • 11 Shilde, 2025

Tranzıtte Orta dálizdiń orny bólek

120 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Sońǵy jyldardaǵy geosaıası jaǵdaıda eldegi tranzıttik baǵyttardy ártaraptandyrý isi birinshi orynǵa shyqty. Sondyqtan Orta dálizdiń múmkindikterin arttyrý sharasy kúsheıdi. Sondaı-aq, taıaýda Kaspıı teńiziniń túbimen Ázerbaıjan men bizdiń el arasynda joǵary jyldamdyqty ınternet-kabel tartý jumysy bastalyp ketti. Sonymen qatar, Transkaspıı munaı-gaz qubyryn salý múmkindigi de zerttelip, tııanaqtalyp jatyr, dep jazady Egemen.kz.

Tranzıtte Orta dálizdiń orny bólek

Byltyrǵy jyl qorytyn­dysynda Orta dáliz arqyly tasymal kólemi burnaǵy jylmen salystyrǵanda 65%-ǵa art­qan edi. Eýrazııa keńistiginiń  ortasy­na ornalasqan elimizde 11 halyqaralyq tranzıttik dáliz bar ekeni málim. Olardyń ótkizý qabiletin arttyrý men júk tasymalyndaǵy jaǵdaıdy jaqsartý maqsatynda jalpy uzyndyǵy 1,3 myń km bolatyn 4 iri temirjol jobasynyń qurylysy júrgizilýde. Atap aıtqanda Dostyq – Moıynty, Alma­ty aınalma jelisi, Darbaza – Maqtaaral, Baqty – Aıagóz temir­jol magıstraldary bar. Osynaý joldar taýar tasymaldaý men logıstıkalyq ınfraqurylymdy jaqsartý úshin strategııalyq mańyzǵa ıe bolyp otyr.

Este bolsa, ótken jyly 12 myń km avtojol jóndeýden ótse, sonyń 7 myńynda jumys máresine jetti. Qaraǵandy – Almaty, Taldyqorǵan – О́skemen, Aqtóbe – Qandyaǵash, Buqtyrma kópiri, Shamalǵandaǵy jol aıryǵy men Túrkistan óńirindegi týnel tranzıttik qozǵalystyń sapasyn edáýir arttyrdy. Bıyl jóndeý jumystary 13 myń km joldy qamtıdy. Onyń qatarynda respýblıkalyq mańyzy bar joldardyń 2 myń km-de qaıta jańǵyrtý, oblys ortalyqtary arasyndaǵy 6,6 myń jáne jer­gilikti joldardyń 4,2 myń km-i jóndelmek. Buıyrtsa, jospar boıynsha jyl sońyna deıin 9 myń km jolda jumys to­lyq aıaqtalady degen úmit bar.

El Prezıdentiniń tap­syr­masyna sáıkes, 10 myń km tranzıttik avtojolda or­tasha jóndeý jumystary jalǵasyn taýyp jatyr. Bul joba «Qazaq­stan Damý Banki» arqyly qarjy­landy­rylǵan. Atqarylyp jatqan jóndeý jumystary óńir­aralyq jáne aýdanaralyq baılanystardy túzeıdi. Ondaǵy negizgi baǵyttar – Qandyaǵash – Shalqar, Jezqazǵan – Petropavl, Atyraý – Dossor, Jańaózen – Kendirli – Túrikmenstan shekarasy, Qaraǵandy – Aıagóz.

«Ortasha jóndeý rekons­trýksııamen salystyr­ǵan­da 7 ese arzan ári 2 ese jyldam júredi, sondyqtan bul ádis tranzıttik ınfra­qurylymdy tıimdi damy­týǵa múmkindik beredi. Mundaı sharalar respýblıkalyq jol­dar­dyń 94%-yn normatıvtik talaptarǵa sáıkestendirýge jol ashady. Bul óz kezegin­de tranzıt aǵynyn tartý­ǵa, qozǵalys qaýipsizdigin arttyrýǵa jáne ekonomıkalyq tıimdilikke oń áser etedi», deıdi Kólik mınıstrligi, Avtojol komıteti tóraǵasynyń orynbasary Jambyl Baqtııar.

Sońǵy jańalyqtar