Ultyn qalyń uıqydan oıatpaqshy bolǵan qaıratkerdiń passıonarlyq qımyl-áreketi azattyq alǵan tusta da, búgin de el bolashaǵyn oılaǵan asyl qundylyqqa jalǵasqany anyq. Osyny baıyptaǵanda halqynyń bolashaǵy úshin janyn pıda etýden taıynbaǵan alashshyl qaıratkerdiń kóregendik, erjúrektik, saıası alǵyrlyq qasıetteri «men qazaqpyn» degen árbir júrekti atoılaı soqtyryp, úmit pen senim qońyraýyn bezildete qaǵatyndaı áserge bóleıtini naǵyz tabıǵı maqtanyshtyń terbelmeli túısigindeı seziledi. Ybyraı bilim qońyraýyn otarlanǵan qazaq dalasynda kúmbirletse, Mirjaqyp uıqy basqan halqyn selt etkizip oıatýǵa shybyrtqynyń shartylynan da beter márttikpen «Oıan, oıan!» dep atoılady abdyraǵan qazaq eline. Ekeýiniń de halqym dep soqqan uly júregi aldamapty, bilimdi eli ýaqyt synaqtaryna tótep berip, búgingi egemendiktiń taǵdyrly týyn bıikte jelbiretip keledi. Budan ótken tarıh syıy bolar ma? Uzaǵynan súıindirsin!
Mirjaqyp mereıtoıyn zerdelegen, jaı-japsaryn kúıttegen Parlament Májilisiniń depýtattary Q.Isa men B.Beısenǵalıev te Torǵaı óńirinde, onyń ishinde Alash arysynyń kindik qany tamǵan Qyzbelde, máńgilik tynystap jatqan Bıdaıyq aýylynda bolyp, naqty is-sharalardyń barysyn bajaılap keldi. Keıbir túıtkil máselelerge tıisti organdardyń nazaryn aýdarmaq oılary baryn da jasyrmady.
Toı aldyndaǵy qarbalas sátterden týyndaıtyn sony máseleler de barshylyq ekenin jete sezingen Qostanaı oblysynyń ákimi Qumar Aqsaqalov jýyrda Astanaǵa shuǵyl jınalyp, osyndaǵy birneshe qalamgerdiń basyn qosyp, pikirlesýdi jón sanapty. Sonymen Memlekettik syılyqtyń laýreattary, kórnekti jazýshylar Qoıshyǵara Salǵarauly men Tólen Ábdik, Qazaqstannyń halyq aqyny Ásııa Berkenova jáne osy joldardyń avtory mereıtoıǵa qatysty oılarymyzben bólisip, usynystarymyzdy aıttyq.
Aldymen oblys ákimi Q.I.Aqsaqalov oblystyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıynan keń túrde áńgime qozǵady. Toıdyń taralǵysyndaı bilingen bul tabys bederleri kóńildi ósirip jiberdi. О́ńir óndirisi men ónerkásibi, qurylysy men kóliktik kókjıegi keńip, aýyl sharýashylyǵynyń perspektıvalyq ilgerileýi anyq baıqalady. Búginde Qostanaı oblysy mashına jasaý, aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý jáne qara metallýrgııa salasyndaǵy elimizdiń jetekshi ındýstrııalyq ortalyqtarynyń biri bolýǵa senimdi túrde qadam basyp kele jatqany qyzyqtyrady. Qazirgi tańda oblys azyq-túlik pen avtomobıl óndirisi kólemi boıynsha jetekshi orynǵa ıe bolyp otyr. О́ńirde respýblıkalyq kórsetkishterden 67 paıyz temir keni konsentraty, 80 paıyz temir keni jáne 100 paıyz túıirshiktas, boksıt pen asbest óndiriledi. 19,3 myń jumys orny ashyldy, onyń ishinde 13,3 myńy – turaqty negizde. Bıyl 4 jańa zaýyt iske qosylady. Olar «KIA» zaýyty, júk tehnıkasyna arnalǵan jetekshi beldikter men jeńil avtomobılderge sáıkestendirilgen avtokomponentter zaýyty, sondaı-aq kondıterlik ónimder shyǵaratyn zaýyt. Osylaısha, 4 myńǵa jýyq turaqty jańa jumys ornyn ashý josparlanyp otyr. Bul ystyq brıketti temir zaýyty, bolat balqytý zaýyty jáne «Qurǵaq port» kólik-logıstıalyq ortalyǵy bolmaq.
Al aýyl sharýashylyǵy salasynda osy jyly úsh iri sút fermasy iske qosylatyn bolady. Barlyq jobalardy eń aldymen energııa kózderimen qamtamasyz etý qolǵa alynyp jatyr. Sóıtip, balamaly energııa kózderin engizý boıynsha 6 iri jobany iske asyrý qazirdiń ózinde bastalyp ketti.
Jalpy, keıingi eki jyl ishinde 58 áleýmettik nysan salyndy. Jyl sońyna deıin taǵy on nysannyń ashylýy josparlanǵan.
Osyndaı kóńil ósirerlik kórsetkishterge jalǵasqan áńgime Mirjaqyp toıynyń daıyndyǵy barysyna ulasty. Qoıshyǵara Salǵarauly tarıh qatparynan Alash arystarynyń áli de beımálim derekterin arshyp alý turǵysynda kóp izdenis qajettigine nazar aýdardy. Bul rette Ádiletti Qazaqstan tusynda shyqqan «Alashorda isi» kóptomdyǵynyń mańyzyn basa aıtty. Sondaı-aq óziniń zertteý eńbekterindegi qazaq tarıhyna qatysty ózekjardy máselelerdiń áli kúnge tasada qalyńqyrap, tipti mektep oqýlyqtaryna engizilmeı júrgenin jaýapty oryndar tarapynyń enjarlyǵyna balady. Tarıhyn baǵalaǵan eldiń órisi keń ekenin alǵa tartyp, táýelsiz elimizdiń jańa tarıhyn jazýda jańashyldyqty, eldik parasatty basshylyqqa alýdy eskertti. Osy rette Mirjaqyp murasy telegeı teńiz jáne kóp salada basshylyqqa alatyn negiz dep túıindedi sózin qalamger-ǵalym.
Al kórnekti jazýshy Tólen Ábdik Mirjaqyptyń «Qaıda ediń?» óleńin jatqa aıta kelip, «Keshegi qara kúnderde, Juldyzsyz, aısyz túnderde, Jol taba almaı sendelip, Adasyp Alash júrgende, Bul kúngi kóp kósemder, Suraımyn, sonda qaıda ediń?» degen shýmaqtarynyń keń dıapazonyna taldaý jasap, bılik pen halyq arasynyń bekemdeıtin tustarynyń áli de bolsyn jetkilikti ekeninen syr ańǵartty. Sondaı-aq ol kadrlardyń adamgershilik qaǵıdattaryna asa berik bolýyna kóp nárse baılanysty ekenin de tilge tıek etti. Al Mirjaqyp toıynyń týǵan óńiri aıasynda qalyp qoımaı, el kóleminde keńinen toılanǵany durys bolar edi degen usynys aıtty.
Aıtystyń aqtangeri Ásııa Berkenova bul mereıtoıdyń ult rýhyn asqaqtatarlyq róline toqtalyp, Mirjaqyptaı til bilgiriniń tańdaýly sózderin aktıv qoldanysqa engizýdiń jón-jobasyn saralap berdi. Árıne, bul oı qazirgi aıtys óneriniń damýyna berik tetik bolarlyq múmkindikterdi nusqaǵandaı edi.
Bizdiń tarapymyzdan aıtylǵan Qostanaı qalasynda Ahmet Baıtursynuly men Mirjaqyp Dýlatulynyń ádebı-mádenı shyǵarmashylyq ortalyǵyn salý týraly usynysqa Qumar Irgebaıuly birden qoldaý bildirdi. Sonymen birge Mirjaqyptyń kesenesi men mýzeıi ornalasqan Bıdaıyq aýylyndaǵy az ǵana tútindi kózdiń qarashyǵyndaı saqtap, jańa otbasylarmen tolyqtyrý úshin nesıe berý arqyly syrttan egin sharýashylyǵymen aınalysýǵa, mal ósirýge adamdardy tartý jaıy da sheshimin tabatyn boldy.
Qalamgerlermen kezdesý sońynda Qostanaı qalasynda ornatylatyn Mirjaqyp Dýlatuly eskertkishi jobasynyń birneshe nusqasy sarapqa salyndy.
Qaısar ÁLIM,
mirjaqyptanýshy,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri
