Ońtústik Qazaqstan oblysynda 1918 jyly dúnıege kelgen Hamytbek Isaev – meniń atam Aınabektiń týǵan inisi Botabektiń balasy. Jastaıynan áke-shesheden jetim qalyp, Aınabek atamnyń qolynda ósken. Bilimge qushtar bolyp, Almaty qalasynda dene shynyqtyrý tehnıkýmynda oqyǵan. Oqý ornyn bitirisimen áskerge alynyp, Fın soǵysyna qatysqan. Ol soǵys aıaqtalysymen, elge oraldy. Otbasyn quram dep júrgende, Ekinshi dúnıejúzilik soǵys bastalyp, áskerge Shymkent qalasynan shaqyrylǵan. Bizge málim derekkózderine qaraǵanda, Ýkraın maıdanynyń 50-atqyshtar polkinde jaýǵa qarsy soǵysyp, 1943 jyldyń 15 jeltoqsan kúni Ýkraına jeriniń Krıvoı Rog qalasyna jaqyn jerdegi «Chervonnyı balka» degen eldi mekende aýyr shaıqasta kóz jumǵan. Bul – keıinirek málim bolǵan derekter.
Almaty qalasynda sport mektebinde 9-synypta oqyp júrgenimde atam Hamytbek Botabekuly týraly derekterdi izdeı bastadym. Bul 1985 jyly Jeńistiń 40 jyldyǵyn atap ótip jatqan kez edi. Qan maıdannan oralmaǵan atam týraly kóp bile bermeıtinbiz. Sol kezdegi izdeý áreketterim de nátıjesiz boldy. Degenmen izdeýdi úzbeı, jalǵastyra berdim. Sebebi inisi týraly naqty habar ala almaǵan, kóp ýaıymdaǵan atam Aınabektiń sharasyz kóńil kúıin kórdim, kómekteskim keldi. Kóp jaıttan beıhabar Aınabek atam 1980 jyly kóz jumdy. Atamnyń amanatyn oryndaýdy paryz sanadym. Áskerı boryshymdy 1987–1989 jyldar aralyǵynda Ýkraına jerinde ótep júrip te izdeýdi jalǵastyra berdim. О́kinishke qaraı, eshqandaı derek taba almaı, stýdent kezimde de izdendim. Podolsk qalasyndaǵy áskerı arhıvten de mardymdy habar ala almadym.
Degenmen jyldar boıǵy izdeý nátıjesiz bolmady. 2019 jyly kezdeısoq jaǵdaıda izdeý jumystarymyzǵa jańa múmkindik týdy. Atap aıtqanda, sol jyldyń kókteminde aǵam Bekjan Aınabekovtiń jumys ornyna Reseı áskerinde qyzmet etip, polkovnık sheninde zeınetkerlikke shyqqan azamat kelip, jón surasqan. Atamyzǵa qatysty jaǵdaıǵa qanyqqan sol kisiniń kómeginiń nátıjesinde atam Hamytbek Isaevtyń Ýkraınada jerlengenin bildik. Sóıtip, jazda eńbek demalysynda júrip, ákem Toqtasyn, men jáne inim Dosjan Kıev qalasyna ushyp keldik. Sol qalada jattyqtyrýshy bolyp jumys isteıtin, ilgeride Qazaqstandaǵy premer-lıga komandalary quramynda fýtbol oınaǵan Ýkraına azamaty Roman Pahalıýk bizdi kútip alyp, jol kórsetti. Krıvoı Rog qalasyna óz kóligimen jetkizdi. Ol kisige aıtar alǵysymyz sheksiz. Sol jerde «Chervonnyı balka» shaǵyn eldi meken ortalyǵynda qarýlastar zıratyna jerlengen atamyzǵa arnap Quran baǵyshtadyq. Qarýlastar zıratynda 20-dan asa jaýynger jerlengen eken. Elden aparǵan bir ýys topyraqty atamnyń zıratyna saldyq. Elge kelgen soń, Hamytbek atamnyń arýaǵyna as berip, atam Aınabektiń amanatyn oryndadyq.
Endi soǵystan qaıtpaǵan atamnyń jaýyngerlik joldaryn anyqtap, qaǵazǵa túsirý jáne urpaqtaryna jetkizýdi maqsat etip otyrmyn.
Serjan AINABEKOV,
Shymkent qalasynyń mamandandyrylǵan tergeý sotynyń tóraǵasy
