Balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyq faktileri qoǵamda árkez ótkir másele bolyp kelgeni belgili. Oqý-aǵartý mınıstrligi Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń tóraıymy Nasymjan Ospanovanyń aıtýynsha, balalarǵa jasalatyn jynystyq sıpattaǵy qylmystar bıyl ótken jylmen salystyrǵanda 21,3 paıyzǵa azaıǵan. Aýyr qylmystar – 8 paıyzǵa, asa aýyr qylmystar – 19 paıyzǵa qysqarǵan. Bul – jaı statıstıka emes, shynaıy qorǵan tapqan myńdaǵan balanyń taǵdyry.
«Zorlyq-zombylyq belgileri baıqalǵan nysandarǵa aldyn ala eskertýsiz tekserý júrgizýge múmkindik beretin jańa norma da zań sheńberinde engizilgen edi. Bul ózgeristiń arqasynda jyl ishinde 58 jospardan tys tekserý ótkizilip, 1 500-den astam balanyń quqyǵy qalpyna keltirildi. Tekserý týraly eskertýdiń bolmaýy – balalardyń jaǵdaıyn jasyrmaı, shyn ahýaldy kórýge jol ashady. Sonyń nátıjesinde, 24 uıym basshysy ákimshilik jaýapkershilikke, 78 maman tártiptik jaýapkershilikke tartyldy», deıdi N.Ospanova.
Buryn elimizdiń tek jeti óńirinde jumys istegen psıhologııalyq qoldaý ortalyqtary búginde barlyq aımaqta ashylǵan. Bul ortalyqtar zorlyq-zombylyqqa ushyraǵan balalar men olardyń ata-analaryna kómek kórsetý maqsatynda qurylyp, arnaıy ádistemelermen, quraldarmen jabdyqtalǵan. Komıtet tóraıymynyń aıtýynsha, osy jyldyń basynan beri bul ortalyqtar 50 myńnan astam azamatqa qoldaý kórsetken. Balany qorǵaý júıesinde jańadan engizilgen mańyzdy tetiktiń biri – óńirlik ýákilder ınstıtýty. Olar balalar ornalasqan kez kelgen mekemege, sonyń ishinde jabyq úlgidegi uıymdarǵa da kedergisiz kire alady.
Kóp jaǵdaıda bala ózine jasalǵan qysym men zombylyqty ata-anasyna nemese muǵalimine aıtýǵa qınalady. Osyny eskergen bılik «111» baılanys ortalyǵyn zańdy túrde bekitip, mektepterge QR-kod júıesin engizdi. Bul – bala úshin qaýipsiz ári qupııa shaǵym bildirý arnasy. «Jyl basynan beri 111 baılanys ortalyǵyna 88 myńnan astam ótinish tústi. QR-kod arqyly kelip túsken sıgnaldarǵa der kezinde jaýap berilip, kómek kórsetilip jatyr», deıdi komıtet basshysy.
Mektep ishindegi býllıng – balalar psıhologııasyna keri áser etetin taǵy bir ózekti másele. 2022 jyly bul uǵym zańmen bekitilip, arnaıy baǵdarlamalar qolǵa alyndy. Sonyń biri – otandyq «DosbolLiKe» bastamasy. Qazir 50 mektepte synaqtan ótkizilip jatqan bul joba osy jyldyń 1 qyrkúıeginen bastap barlyq mektep pen kolledjge engizilmek. Sonymen qatar býllıng úshin jaýapkershilik te kúsheıtildi. Máselen, 2024 jyly 119 ákimshilik is qaralsa, 2025 jyldyń alǵashqy bes aıynda bul kórsetkish 189-ǵa jetken.
«Bul zań jekelegen áreketterden júıeli tásilge kóshýge múmkindik berdi. Búginde elimizde balalardy qorǵaýdyń turaqty modeli qalyptasty. Mektepten bastap, ýákiletti ókilge deıingi árbir býyn balaǵa kómek kórsetýge daıyn», dep túıindedi sózin N.Ospanova.
