Foto: Ashyq derekkóz
Labubu qalaı trendke aınaldy?
Labubu – jaı ǵana oıynshyq emes, avtorlyq qııaldan týǵan keıipker. Onyń túp-tórkini Gonkongtik sýretshi Kasıng Lýngtyń 2015 jyly jaryq kórgen The Monsters atty ıllıýstrasııalyq kitabynan bastaý alady. Bul kitapta Labýbý ózge de ǵajap keıipkerlermen birge ómir súretin, sál tentek, biraq júregi taza elf-qyz retinde beınelenedi. Kishkentaı mysyqtaı ǵana Labýbý keıipkerleriniń basty ereksheligi úshkir qulaqtary men kúlkisi. Avtordyń aıtýynsha, Labýbý obrazy Skandınavııalyq mıfologııa men soltústiktiń tabıǵatynan shabyt alyp jasalǵan.
«Onyń tentek beınesi qorqynyshty kóringenimen, shyn máninde ol meıirimdi. Tipti keıde kómekteseıin degen nıeti búlikke ulasyp ketýi múmkin. Biraq onyń jarqyn kúlkisi – qıyn sátterde de boıymyzǵa úmit syılaı alatyn sımvol», deıdi avtor onyń minezi jaıly.
Labýbý alǵashynda beıkommersııalyq ıllıýstrasııa bolsa da, 2019 jyly Kasıng Lýng qytaılyq Pop Mart kompanııasymen kelisimshartqa otyryp, ony oıynshyqqa aınaldyrdy. Pop Mart – áıgili «sıýrprız-qorap» tujyrymdamasyn paıdalanatyn, kollaborasııalarǵa negizdelgen oıynshyq brendi. Jınaqtyq formattaǵy bul qoraptarda qaısy Labubu túsetini belgisiz, sol sebepti satyp alýshylar qymbat oıynshyqty tabý úshin birnesheýin qatarynan satyp alýǵa májbúr.
Bul oıynshyqqa degen naǵyz qyzyǵýshylyq BLACKPINK tobynyń juldyzy Lısa Labýbýdy Hermès sómkesine taǵyp shyqqanda bastalǵan. Odan keıin bul oıynshyqtar TikTok, Instagram jáne basqa da platformalarda vırýstaı taralyp, sán álemine de engen. Aıta keteıik, Mılandaǵy sán aptalyǵynda «Pronounce» brendi Labýbý beınelengen kıimderdi kórsetip, bul keıipkerdiń endi sýbmádenıetten meınstrımge ótkenin aıǵaqtaǵan.
Qazaqstanda da Labubu-ǵa degen qyzyǵýshylyq kúnnen kúnge artyp keledi. Bir qaraǵanda, bul balalarǵa arnalǵan jaı ǵana oıynshyq sekildi kóringenimen, onyń artynda tutas bir kolleksııalyq mádenıet pen saýda fenomeni tur.
Oıynshyqtyń baǵasy da ártúrli. Elimizdegi saýda núktelerinde Labubu-dyń qarapaıym túrleri 1 500-9000 teńge aralyǵynda, al sırek úlgileri 50-60 myń teńgege deıin jetedi. Biraq bul naryqtaǵy qoljetimdi nusqalar ǵana. Sheteldik kolleksıonerler arasyndaǵy suranys boıynsha, túpnusqa sırek Labubu keıipkerleriniń quny 200 000 teńgege deıin barady.
Saýdagerlerdiń aıtýynsha, keı kúnderi Labubu-dyń 100-ge jýyq danasy birneshe saǵat ishinde satylyp ketedi. Dúken sóresine túsken boıda jappaı satyp alynatyn bul oıynshyq eldegi sánqumar jastar men balalar arasynda jańa «trendke» aınalǵan.
Oıynshyq úshin úzilgen ómir
2025 jyldyń shildesinde Qytaıdyń Shanhaı qalasynda bolǵan oqıǵa eldi eleń etkizdi. Jasóspirim qyz Labubu-dyń shekteýli shyǵarylymdaǵy bir nusqasyn ala almaǵan soń óz-ózine qol jumsaǵan. Onyń óliminen keıingi tergeý barysynda qyzdyń biraz ýaqyt boıy oıynshyq jınaýǵa qyzyqqany, alaıda qalaǵan fıgýrasyn taba almaǵany belgili bolǵan.
Áleýmettik jelilerde bul jańalyq qyzý talqylanyp, ata-analar men pedagogter balalardyń psıhıkalyq densaýlyǵyna alańdaýshylyq bildirdi. Jasóspirimder arasyndaǵy sán, trendke degen umtylys keıde tym aýyr saldarǵa ákelýi múmkin ekenin osy bir qaıǵyly jaǵdaı anyq kórsetkendeı.
Balalar psıhology Ekaterına Ilıchevanyń aıtýynsha, Labubu oıynshyǵynyń tanymaldyǵyn túsindiretin tujyrymdardyń biri onyń qorǵanysh beınesi retinde qabyldanýy.
«Labubu balalar úshin qorǵanysh keıipkeri. Mysaly, bala qarańǵydan qorqady, al Labubu tisteri bar, kúshti, batyl. Ol meni qorǵaıdy dep elestetedi. Balalar ony «Kúlkili qoıan» dep ataıdy jáne ony qushaqtaý arqyly ózderin qaýipsiz sezinedi. Qorqynyshty oıynshyqtar men sıýjetter balanyń ishki, jasyryn qorqynyshtaryn jeńildetetin psıhologııalyq qural. Balalar keıde ózderi de ne nárseden qorqatynyn aıta almaıdy. Biraq osyndaı keıipkerler arqyly olar qorqynyshyn oıyn barysynda jeńip, óz emosııasyn qaýipsiz túrde kórsetedi», deıdi psıholog.
Ilıcheva Labubu-ǵa baılanysty saqtyqty eskerý qajet ekenin de aıtady.
«Eger bala óte sezimtal, emosııalyq turǵyda turaqsyz bolsa, oıynshyq oǵan kerisinshe mazasyzdyq týdyryp, uıqyny buzsa bul jaǵdaıda Labubu-dy alyp tastaǵan jón», deıdi ol.
Ol sondaı-aq, balalardaǵy agressııa men psıhıkalyq aýytqýlar kóp jaǵdaıda oıynshyqtarmen tikeleı baılanysty emes ekenin atap ótti.
Labubu oıynshyǵyna qatysty ata-analardyń da kózqarasy árqıly. Biri muny zaman talabyna saı qalyptasqan kolleksııalyq qyzyǵýshylyq dep qabyldasa, endi biri onyń syrtqy beınesi men artyndaǵy belgisiz ıdeologııalyq astarǵa alańdaıdy.
«Balalarym Labubu oıynshyǵyn alyp berýimdi suraıdy. Sebebi áleýmettik jeliler men basqa balalardan kórip, trend dep qyzyǵyp júr. Biraq oıynshyqtyń túrin alǵash kórgende shoshydym. Usqynsyz, tisi aqsıǵan birdeńe. Sosyn qarap kórsem, rasymen de bul qubyjyqtar áleminen shyqqan keıipker eken. Balalaryma «ony alsańdar túnde qorqyp uıyqtaı almaısyńdar» dep syltaýratyp, ruqsat bermedim. Olar da túsindi. Menińshe, sánge emes, oıynshyqtyń mazmuny men mánine mán berý kerek», deıdi úsh balanyń anasy.
Alaıda bul pikirmen balalardyń ózi kelise bermeıdi. Kóptegen jasóspirimder úshin Labubu jaı ǵana qyzyqty, erekshe stıldegi oıynshyq. Trendke ilesý, qurdastar ortasynda qabyldanýdyń joly ispetti. Olar ony qorqynyshty emes, kerisinshe erekshe ári sándi dep qabyldaıdy.
Árıne, ata-analardyń alańdaýy oryndy. Balanyń qyzyǵýshylyǵyn qanaǵattandyrýmen qatar onyń emosıonaldy saýlyǵyn saqtaý da mańyzdy. Psıholog bul rette balaǵa ómirde eń bastysy sán men trend emes ekenin túsindirip, meıirimge bólep, shynaıy otbasylyq qundylyqty sezindirý arqyly kez-kelgen oıynshyqqa táýeldilikten aryltýǵa bolatynyn aıtady.
