36 ınvestısııalyq joba júzege asady
Kórmeniń ashylý saltanatynda oblys ákiminiń orynbasary Arman Ábenov óńirdegi aýyl sharýashylyǵy salasynda iske asyrylyp jatqan iri jobalar men aldaǵy maqsat-mindetter jóninde aıtty.
«Qostanaı oblysy – ónerkásip óndirisi men aýyl sharýashylyǵy qatar damyǵan áleýeti asa joǵary óńir. Bul aımaqtyń topyraǵy qunarly, tabıǵaty eginshilikke, mal sharýashylyǵyna asa qolaıly. Biz tabıǵattyń ózi bergen osy bir úlken áleýettiń ıgiligin tıimdi jaratý jolynda tyń izdenisterge baryp, tabysty jobalardy júzege asyryp jatyrmyz. Agrosektorǵa kóptegen ınvestısııa tartylyp jatyr. Búginde jergilikti aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń deni burynǵysha shıkizattaı emes, óńdelip, azyq-túlik taýary túrinde saýdaǵa shyǵarylady. О́nim kólemi de edáýir ulǵaıdy», dedi ákim orynbasary.
Aıtýynsha, bıyl oblystyń agroónerkásip keshenin qoldaýǵa memleket qazynasynan 207 mlrd teńge bólingen.
«Bul 2024 jylmen salystyrǵanda 1,2 ese, al 2023 jylǵy kórsetkishten eki ese kóp. Bıyl kóktemgi egis naýqanyn qarjylandyrý úshin 62 mlrd teńge jeńildetilgen nesıe bólindi. Aýyl sharýashylyǵy qurylymdary bul qarjyny tıimdi paıdalanyp, bıyl da joǵary ónimge qol jetkizedi dep senemiz. О́ńirde tehnıkalardy jańartý máselesi de birtindep sheshimin taýyp keledi. Máselen, ótken jyly tehnıkanyń 6%-y jańartylsa, bıyl bul kórsetkishti 7%-ǵa jetkizý josparda bar. Osy maqsatta jeńildikti lızıng baǵdarlamasy arqyly agrotehnıka satyp alýǵa 250 mlrd teńge qarjy qarastyrylǵan. Búginde aýyl sharýashylyǵy kásipornynyń jetistigi zamanaýı, qýatty tehnıkaǵa tikeleı baılanysty. Biz sharýashylyqtardy qarjylaı qoldaý arqyly óndiristiń tehnıkalyq jáne tehnologııalyq deńgeıin kóterýdi kózdep otyrmyz», dedi A.Ábenov.
Aldaǵy eki jyldyń ishinde oblysta 383 mlrd teńgege 93 ınvestısııalyq joba júzege asyrylmaq. Bıyl 36 joba iske qosylyp, 605 jańa jumys orny ashylady. Aımaqta ótken jyldan beri iske asyrylyp jatqan ınvestısııalyq jobalar aıasynda jalpy quny 20 mlrd teńge qarjyǵa birneshe zamanaýı sút-taýar fermasy, sýarmaly ámbebap jylyjaılar salynǵan.
Is-sharanyń saltanatty rásiminen keıin kópshilik Qostanaıdaǵy «AgromashHoldıng KZ», Kókshetaýdaǵy «QazAgroMash», Astanadaǵy «Rostelmash» zaýyttarynan shyqqan tehnıkalar qoıylǵan agrokórme alańyn aralady. Bir top sharýa «Astana Agro Partner» kompanııasy ákelgen eýropalyq dánsepkish keshendi qyzyqtady. Kompanııanyń kommersııalyq menedjeri Nurjan Súleımenovtiń sózinshe, Italııada jasalǵan qýatty tehnıkanyń birin bıyl kóktemde Meńdiqara aýdanyndaǵy «Sataı» sharýa qojalyǵy satyp alǵan. «Atalǵan sharýashylyq kóktemde osy tehnıkanyń kómegimen 2 500 gektarǵa maıly daqyl tuqymyn septi», dedi N.Súleımenov.
Al «Dınamıka» agrokompanııasy kórmege baý-baqsha ósimdikterin sýaratyn, tyńaıtqysh shashatyn robot ákelgen. Shynjyr tabandy shaǵyn tehnıka baǵdarlamaly pýlt arqyly basqarylady jáne aǵash arasynda, burylys-qıylys, kedergisi kóp jerlerde erkin júre beredi.
Eksport kólemi eki ese artty
Alda kele jatqan kúzgi jıyn-terim naýqanyna oraı ótken aýqymdy is-shara aıasynda «Astyq 2025» degen taqyrypta ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti. Alqaly jıynda elimizdiń agrarlyq saıasatyndaǵy basym baǵyttar, naryqtyń búgini men keleshegi, salaǵa kórsetilip jatqan memlekettik qoldaý tetikteriniń tıimdiligi jóninde keleli áńgime qozǵaldy.
«Azyq-túlik kelisimshart korporasııasy» UK» AQ 2025 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda ishki jáne syrtqy naryqqa 850 myń tonnadan astam astyq ótkizgen. Kompanııanyń basqarýshy dırektory Tobylbek Omarov atalǵan korporasııanyń bıdaı naryǵyndaǵy orny men qyzmetine toqtala kelip, memlekettik qoldaýdyń agrarlyq sektor turaqtylyǵyn arttyrýda jáne eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin nyǵaıtýda asa mańyzdy ekenin atap ótti.
«Azyq-túlik kelisimshart korporasııasy qurylǵan kúnnen bastap ishki azyq-túlik naryǵyn qamtamasyz etý boıynsha keshendi sharalardy júzege asyrady jáne aýyl sharýashylyǵy óndirýshilerine qarjylaı qoldaý kórsetedi. Tek 2025 jyldyń basynan bastap kompanııa 350 myń tonna dándi jáne maıly daqyldardy satyp alýdy forvardtyq qarjylandyrý sheńberinde sharýalarǵa shamamen 18 mlrd teńge bóldi. Atap aıtqanda, Qostanaı oblysynyń fermerlerimen 105 myń tonna agroónimdi jetkizgeni úshin 5,4 mlrd teńge aldyn ala tólem somasyna 121 kelisim jasaldy. Korporasııa aýyl sharýashylyǵy óndirýshilerine qarjylaı qoldaý kórsetýmen qatar, eksport áleýetin dáıekti túrde damytyp keledi. Jańa saýda seriktesterin izdeý jáne perspektıvaly ótkizý naryqtaryn ıgerý boıynsha jumys júrgizilip jatyr. 2025 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda korporasııa 850 myń tonnadan astam astyq ótkizdi. Osy kólemniń 200 myń tonnadan astamy sheteldik naryqtarǵa jóneltildi. Bul – ótken jyldyń osy kezeńine sáıkes kórsetkishten eki ese kóp. El eksportynyń geografııasy strategııalyq mańyzdy baǵyttardy qamtıdy. Kompanııanyń negizgi seriktesteri – Qytaı, Iran, Tájikstan jáne Qyrǵyzstannyń memlekettik qurylymdary», dedi Tobylbek Omarov.
Kompanııa ókili agrarlyq sektordy júıeli memlekettik qoldaý óndiristiń ósýine, otandyq agroónerkásip keshenderiniń básekege qabilettiligin arttyrýǵa yqpal etetinin atap ótti. «Jańa dala» jobasynyń bas úılestirýshileriniń biri Ádilet Saǵymbaevtyń aıtýynsha, atalǵan kórme Qostanaı oblysynda osymen úshinshi ret ótip otyr.
«Is-shara barysynda kóptegen eldiń agrarlyq saladaǵy úzdik tájirıbelerimen tanysýǵa múmkindik týyp otyr. Munda fermerler jańa tehnologııalar men aýyl sharýashylyǵy tehnıkalarynyń ozyq úlgilerin kórý úshin ǵana emes, ózara tájirıbe almasý úshin, naqty kelisimder jasaý úshin keledi. Búgin eki birdeı májilis zaly jumys istep tur. Alǵash ret dala jaǵdaıynda satyp alýshylar men óndirýshiler tikeleı kezdesip otyr. Bul – otandyq agroónerkásipke úlken serpin beretin alań», dedi aýqymdy is-sharanyń úılestirýshisi.
Qostanaı astyǵy teńiz joly arqyly tasymaldanady
Jıynda bıdaı eksporty kóleminiń ulǵaıýyna temirjol tasymalynyń da oń yqpaly bar ekeni aıtyldy. Byltyr 1 shildeden osy jyldyń 30 maýsymyna deıingi aralyqta vagonmen tasymaldanǵan astyq kólemi ótken maýsymmen salystyrǵanda 40%-ǵa artqan, al eksporttyq tasymal 50%-ǵa ósken. Is-sharaǵa «Aqtaý teńiz soltústik termınaly» kompanııasynyń ókilderi de arnaıy kelip qatysty. Kompanııanyń bıznesti damytý jónindegi mamany Esenjol Nurlannyń aıtýynsha, atalǵan termınal arqyly jylyna 1 mln tonnadan astam arpa eksporttalady. Onyń deni Iranǵa, odan ári Úndistan, Pákistan elderine ketedi.
«Kórme barysynda qostanaılyq sharýalarǵa, arpa, bıdaıdy eksporttaıtyn kompanııalarǵa óz qyzmetimizdi usyndyq. Bizdiń termınal arqyly Eýropa, Iran, Ázerbaıjan, Túrkııaǵa astyq jetkizýge bolady. Qazir elimizde teńiz sharýashylyǵy da damyp jatyr. Kaspıı teńizinde kemeler kóbeıdi. Sondyqtan iri sharýashylyqtar bizdiń qyzmetimizdi paıdalanyp, ónimin eksportqa jibere alady. Nátıjesinde, jol, ýaqyt qysqarady. Osy is-shara aıasynda aldaǵy kúzde Qostanaı oblysyndaǵy eki agrofırmanyń 600 myń tonna astyǵyn shetelge jetkizý týraly kelisimshartqa otyrdyq», deıdi Esenjol Nurlan.
Konferensııaǵa О́zbekstannan «Ýzegmoısanoat» qaýymdastyǵynyń ókilderi de qatysty. О́zbekstandaǵy agrarlyq naryq jáne logıstıka jónindegi sarapshy Álisher Mahmýdovtyń sózinshe, atalǵan qaýymdastyq ózbek elinde maqta, kúnbaǵys tárizdi túrli shıkizattan suıyq maı óndiretin 320 kásiporynnyń basyn biriktirip otyr.
«Bizdiń óńdeýshiler Qazaqstannan jylyna 200 myń tonnadan asa shıkizat pen jartylaı daıyndalǵan ónimderdi, sondaı-aq 150 myń tonnadan astam daıyn maı satyp alady. Bul jolǵy kórmege qazaqstandyq áriptesterimizdiń jańa maýsymdaǵy múmkindikterimen tanysyp, saýda-sattyq salasyndaǵy yntymaqtastyǵymyzdyń keleshegi týraly keńesý, tikeleı taýar jetkizýshilermen ýaǵdalastyqqa otyrý maqsatynda kelip otyrmyz», deıdi Á. Mahmýdov.
Konferensııaǵa qatysýshylardy Moldovanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Shtefan Gorda da quttyqtap, atalǵan is-sharanyń halyqaralyq mańyzy bar ekenin aıtty.
«Mundaı kórmeler sharýalarǵa agrarlyq ınnovasııany tanystyrýmen ǵana shektelmeıdi, sonymen qatar elder arasyndaǵy óndiristik baılanystardy nyǵaıtady. Biz Moldova men Qazaqstan arasyndaǵy dostyq baılanystardy joǵary baǵalaımyz. Qostanaı oblysyn turaqty áriptes óńir retinde usynyp otyrmyz. Bul naqty ınvestısııalyq jobalarǵa jol ashady», dedi elshi.
Qostanaı oblysy
