О́ndiris • 07 Tamyz, 2025

Elimizde ónim eksporttaýshyny qoldaý eki esege ósken

80 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qazir otandyq ónim óndirýshiler men ony qaıta óńdeýshilerdi memlekettik qoldaý sharasy jan-jaqty júrgizilip jatyr. Oǵan qosa, óńdelgen otandyq ónimderdi eksporttaýdy qoldap, uıymdastyrý isi de jyldam ilgerilep keledi. Bıylǵy jartyjyldyqta óńdeýshi ónerkásipke kórsetiletin qoldaý kólemi ótken jylǵy sáıkes kezeńdegi kórsetkishpen salystyrǵanda eki ese óskeni baıqalady, dep jazady Egemen.kz.

Elimizde ónim eksporttaýshyny qoldaý eki esege ósken

Taıaýda «Báıterek» Ulttyq basqarýshy holdınginiń enshiles uıymy «Qazaqstannyń eksporttyq-kredıttik agenttigi» AQ (EKA) bıylǵy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynyń nátıjesin jarııalady. Ol boıynsha birinshi jartyjyldyqta óńdeýshi ónerkásipke EKA tarapynan kórsetilgen qoldaý kólemi 333,3 mıllıard teńge boldy. Onyń 43 mıllıard teńgesi eksport aldynda qarjylandyrylatyn jáne saýdaǵa qajet qarjy quraldary arqyly tartyldy. Al byltyrǵy birinshi jartyjyldyqta kórsetilgen mundaı qoldaý kólemi 157,9 mıllıard teńgeden aspaǵan edi.       

Alǵashqy alty aıda EKA 81 eksporttaýshyǵa qoldaý kórsetipti. Onyń 12-si jańa klıentter kórinedi. Bul agenttiktiń syrtqy naryqqa jańa kompanııalardy tartý strategııasy aıasynda múmkin bolǵan. Agenttik shaǵyn jáne orta bızneske (ShOB) erekshe nazar aýdarady. Onyń anyq dáleli qoldaýǵa ıe bolǵan jobalardyń jalpy sanynyń 70 paıyzy dál osy sektorǵa tıesili.

Eksportqa negizinen azyq-túlik, metall ónimderi, hımııa ónerkásibi, munaı óńdeý, agroónerkásiptik keshen ónimderi jáne qurylys materıaldary shyǵyp jatyr. Otandyq ónimderdi satyp alyp jatqan basty elder –  О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Qytaı, Reseı Federasııasy, Belarýs, Armenııa, Ázerbaıjan, Mońǵolııa, BAÁ jáne t.b.

«Biz jańa tehnologııalar men ekologııalyq taza óndiristerge negizdelgen zamanaýı ekonomıkany qurýǵa umtylamyz. Bul elimizdiń shıkizat eksportyna táýeldiligin tómendetip, jańa jumys oryndaryn ashýǵa múmkindik beredi. Aldaǵy onjyldyqqa arnalǵan damý josparymyz turaqty damýdy kúsheıtýge, dekarbonızasııa men klımattyń ózgerýine qarsy is-qımylǵa baǵyttalǵan. EKA ESG talaptaryna saı keletin eksporttaýshylarǵa saqtandyrý tarıfi boıynsha jeńildik usynady. Bul otandyq eksporttyń ekologııaǵa áserin azaıtyp, kompanııalardy ornyqty tájirıbelerdi engizýge yntalandyrady. Sustainable Fitch agenttiginiń reıtıngi bizge jahandyq turaqty damý jolynda jańa bıikterge umtylýǵa serpin berdi», dedi EKA Basqarma tóraǵasy Allen Sháıjúnisov.

Taýar eksporttaýshy óńirler arasynda Qaraǵandy oblysy kósh bastap tur. EKA-nyń jalpy qoldaý kórsetý kóleminiń 52,7 paıyzy osy aımaqtyń enshisine tústi. О́ńir kásiporyndary 176 mıllıard teńge kóleminde qoldaý tapty. Odan keıingi oryndarǵa Abaı (50 mıllıard teńge) jáne Shyǵys Qazaqstan (30 mıllıard teńge) oblystary jaıǵasty. 

Bıyl eksporttaýshylar arasynda qysqa merzimdi debıtorlyq bereshek pen qaryzdardy, sondaı-aq qujattamalyq akkredıtıvterdi saqtandyrý quraldary úlken suranysqa ıe bolyp jatyr. Osy rette Basqarma tóraǵasynyń orynbasary Madına Erjanova Agenttik úshin óńdeý ónerkásibiniń shıkizattyq emes salalarynda básekege qabiletti óndiris qurý men syrtqy naryqta otandyq taýar jelisin damytý basym baǵyt bolyp qala beretinin alǵa tartty.

«Bıylǵy birinshi jartyjyldyqta ótken jyldyń nátıjelerin basyp ozyp, tipti asyp tústik. Jyl sońyna qaraı Agenttiktiń qoldaý kólemi 600 mıllıard teńgege deıin jetedi dep boljap otyrmyz. О́ńdeý ónerkásibinde otandyq óndirýshilerdiń eksporttyq áleýetin iske asyrýdy mindetti túrde arttyramyz», dedi ol.

Sonymen qatar EKA strategııasyna saı qaıta saqtandyrý kólemi bıyl 135 mıllıard teńgeden asqanyn atap ótti Madına Erjanova. Osy istiń nátıjesinde bolýy múmkin syn-qaterler azaıyp, qarjy turaqtylyǵy qamtamasyz etildi.

Elimizdiń eksporttyq-kredıttik agenttiginiń qyzmeti eksportqa nesıe tartý salasyndaǵy álemdik trendterdi qadaǵalaýǵa ári otandyq kompanııalarǵa halyqaralyq arenada qoldaý kórsetýdiń tıimdi quraldaryn qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Búginde sıfrly servısterdi damytý men jańa ónimderdi engizý arqyly agenttiktiń qyzmetterine qol jetkizý áldeqaıda jeńil bolyp otyr. Eksporttaýshylar EKA resmı saıtynda jáne bgov.kz bıznesti qoldaý portalynda jeke kabınet arqyly ótinishtiń kez kelgen túrin bere alady. Sıfrly júıe kásipkerlerge onlaın ótinish berýge jáne ony kez kelgen ýaqytta qadaǵalaýǵa múmkindik beredi.

 

Sońǵy jańalyqtar