Sýret: primeminister.kz
Brıfıngte vıse-premer Úkimet óńirlerdiń ómir sapasyn arttyrý jáne ekonomıkalyq potensıalyn ashýǵa baǵyttalǵan 2025–2030 jyldarǵa arnalǵan óńirlik damý tujyrymdamasyn bekitkenin aıtty. Onda áleýmettik, ınjenerlik jáne kólik obektilerine qol jetkizýdegi dısproporsııalardy joıýǵa, neǵurlym artta qalǵan óńirlerdi qarjylandyrýda basymdyq berýge erekshe nazar aýdarylǵan. Sondaı-aq uzaqmerzimdi sharttar jasasýdy, ındýstrııalyq aımaqtar qurýdy, shaǵyn jáne orta bıznesti damytýdy qarastyra otyryp monoqalalardy damytý maqsatynda jańa sharalar ázirlendi.
Aýyldyq aýmaqtardy damytý úshin «Aýyl amanaty» jáne «Aýyl – el besigi» baǵdarlamalary úılesimdi túrde iske asyrylyp jatyr. Bıyl «Aýyl amanaty» jobasy boıynsha 50 mlrd teńge bólindi, 2026–2028 jyldary taǵy 450 mlrd teńge bólý josparlanyp otyr. Bul qarajat 25 myńnan astam jobany qarjylandyrýǵa jáne 100 myńnan astam jumys ornyn qurýǵa múmkindik beredi.
«Osy maqsatta biz «Energetıka jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý týraly» ulttyq jobany bekittik. Ulttyq jobany zańnama turǵysynda iske asyrý úshin 17 shildede Memleket basshysy tıisti zańǵa qol qoıdy, ol 29 shilde kúni kúshine endi. Aldyn ala baǵalaý boıynsha Ulttyq jobany bes jáne odan da kóp jyldar boıy júzege asyrý úshin 13 trln teńgeden astam ınvestısııa tartý qajet. Ol 86 myń shaqyrym kommýnaldyq jelilerdi jóndeý men salý úshin, jıyntyq kólemde 7,3 Gvt qosymsha generasııalaý kózderin iske qosýǵa jumsalmaq. Munsha qarajatty tórt qarjy kózinen tartý qarastyrylyp otyr. Olar – otandyq jáne halyqaralyq qarjy ınstıtýttary, ekinshi deńgeıdegi bankter, bıýdjet pen Ulttyq qor, bıznes ıeleri bolyp keletin aksıonerler», dedi vıse-premer.
Onyń aıtýynsha, búginde Ulttyq joba júzege asyryla bastady. Oǵan pılottyq joba aıasynda 35 tabıǵı monopolııa sýbektisi (TMS) qatysyp jatyr. Taǵy 22 joba qarastyrylý kezeńinde tur. Jyl sońyna deıin 6 ınfraqurylymdyq kompanııa tozýdyń «qyzyl» deńgeıinen «ortasha» deńgeıine kóship, tozý deńgeıin 40%-ǵa deıin tómendeteýge tıis. Bıyl jalpy somasy 150 mlrd teńgege jýyq ınvestısııa tartylmaq. Oǵan 8,5 myń shaqyrym jelini jóndep, 42 myńnan astam jabdyqty aýystyrý josparlanyp jatyr.
Al 2026 jyly 9,7 myń shaqyrym jelini jóndeýge jáne 46 myń birlik jabdyqty aýystyrýǵa 1 trln teńgeden astam ınvestısııa tartý kózdelip otyr. Elishilik qundylyqty arttyrý bóliginde jalpy somasy 2,1 trln teńgege 2 786 taýar pozısııasy aıqyndalyp, olar boıynsha 220 otandyq taýar óndirýshiden pýl jasaqtaldy.
«Otandyq taýar óndirýshilerdi damytý, ımportqa táýeldilikti azaıtyp qana qoımaı, qosymsha jumys oryndaryn qurýǵa, sondaı-aq bıýdjetke túsetin salyq túsimderin ulǵaıtýǵa múmkindik beredi», dedi Qanat Bozymbaev.
Sıfrlandyrý aıasynda eki negizgi baǵyt júzege asyrylyp jatyr. Olar – Elektrondy satyp alý platformasy men «Smart Turmys» TKSh aqparattyq júıesi. Sondaı-aq arnaıy web-portal men baılanys ortalyǵy ázirlenip jatyr.
Sý salasyn damytý boıynsha vıse-premer bıyl Sý kodeksi qabyldanyp, 10 maýsymda kúshine engenin aıtty. Búginde 6 myńnan astam shaqyrym kanal qaıta jańǵyrtylýda, sonyń qatarynda shamamen 200 myń gektar jerdi sýmen qamtıtyn 962 shaqyrym kanal osy jyly paıdalanýǵa berilmek.
Jyl sońyna deıin birneshe sý qoımasynyń qurylysy men rekonstrýksııasy aıaqtalady. Onyń qatarynda Túrkistan oblysyndaǵy «Qaraqýys» sý qoımasy da bar. Sondaı-aq 105 gıdrotehnıkalyq nysanǵa kópfaktorly tekserý júrgizý jáne 6 oblysta toptyq sý qubyrlaryn salý jáne rekonstrýksııalaý boıynsha 10 jobany paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr.
Osy jyldyń kóktemgi kezeńinde Qazaqstan sý qoımalaryna 16,9 mlrd tekshe metr sý jınaldy. 2024–2025 jyldary Soltústik Aralǵa shamamen 5 mlrd tekshe metr sý jiberildi. Sonyń nátıjesinde sý qoımasyndaǵy sýdyń kólemi 24,4 mlrd tekshe metrge deıin ósti.
«Memleket basshysynyń jyl saıyn 150 myń gektar jerge sý únemdeý tehnologııalaryn engizý jónindegi tapsyrmasyn júzege asyrý aıasynda fermerlerge qajetti jaǵdaılar jasaldy. Osylaısha, 2027 jyldyń sońyna qaraı sý únemdeý tehnologııalaryn qoldanatyn jerlerdiń jalpy aýdany 912 myń gektarǵa deıin jetkiziledi. Sol maqsatta aýyl sharýashylyǵy ınfraqurylymyn qurýǵa, sý únemdeý tehnologııalaryn satyp alýǵa jáne ornatýǵa jumsaǵan shyǵyndardy óteý úlesi 50%-dan 80%-ǵa deıin ulǵaıtyldy. Egindik sýdy shekten tys tutyný tarıfi 20%-ǵa kóterildi, tarıfke baılanysty sýbsıdııalardyń saralanǵan mólsheri engizildi», dedi Qanat Bozymbaev.
Vıse-premer tótenshe jaǵdaı salasyndaǵy atqarylyp jatqan jumystarǵa da bólek toqtaldy. Mınıstrlik jyl basynan beri 60 myńnan astam shyǵýdy júzege asyryp, 10 myńnan astam adam ómirin qutqarǵan. О́rt jaǵdaıynyń táýlik boıy monıtorıngi úshin orman sharýashylyqtarynyń beınebaqylaý júıeleri TJM-niń Ahýal ortalyǵyna qosylǵan. Zamanaýı qural-jabdyqtar men tehnıkalar, sonyń ishinde ushaqtar satyp alynǵan. Odan bólek bıyl maýsymda Azamattyq qorǵaý týraly zańǵa túzetýler engizilip, órt jáne ónerkásiptik qaýipsizdik talaptary qatańdatyldy, órtten saqtandyrý tetigi engizildi.
