Is-sharaǵa oblys ákiminiń orynbasary Baqytjan Narymbetov, Ádilet departamentiniń basshysy Álııa Amanjolova, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Elmıra Naýryzbaeva qatysyp, jazǵy demalysyn sport, óner, bilim, eńbekke arnap júrgen jas talap shákirtterge uly aqynnyń ulaǵatty ómiri men shyǵarmalary jaıynda áńgimeledi.
Saltanatty keshtiń shymyldyǵy I.Omarov atyndaǵy oblystyq qazaq drama teatrynyń ujymy ázirlegen aqyn ómiriniń bir sátin beıneleıtin sahnalyq kórinispen ashyldy. Odan keıin oblys ákiminiń orynbasary Baqytjan Narymbetov balalarǵa Abaı murasynyń zerttelýi, tanylýy, jarııalanýy haqynda dáris oqydy.
«Ǵylymı zertteýlerge súıener bolsaq, 1905 jyly «Semıpalatınskıı lıstok» gazetiniń betinde Abaıdyń dúnıeden ótkenin habarlaǵan qazanama jarııalandy. Bul – Abaı esiminiń basylym betinde tuńǵysh kórinýi edi. 1907 jyly Alash kósemi Álıhan Bókeıhan uıymdastyrǵan basylymda qazanama taǵy jarııalanǵan. Abaı dúnıeden ótkennen keıin tórt jyldan soń 1908 jyly Orynbordaǵy «Ýaqyt» gazetinde Abaıdyń ómiri, aqyndyq óneri týraly kólemdi maqala shyqty. Araǵa bir jyl salyp, 1909 jyly Peterbýrgte Kákitaı men Turaǵuldyń uıymdastyrýymen «Ibragım Qunanbaevtyń óleńder jınaǵy» myń danamen jaryq kórdi. Sol kitap shyqqannan keıin Abaı esimi álemge áıgili bola bastady», dedi ákim orynbasary.
Abaıtanýdyń alǵashqy kezeńderine sholý jasap ótken Baqytjan Haberuly balalarǵa kezinde Bókeı ordasynda shyǵyp turǵan «Qazaqstan» gazetine jarııalanǵan «Ádebıet tańy» maqalasynda Abaıǵa «birinshi aqyn» degen baǵa berilgeni, Alash ustazy Ahmet Baıtursynulynyń «Qazaq» gazetine basylǵan «Qazaqtyń bas aqyny» maqalasynyń mańyzy jóninde áńgimelep berdi.
«Abaı – ulttyq ıdeologııany ǵylymı turǵyda negizdegen baı ári kúrdeli fenomen. Aqyn shyǵarmalary qazaq halqynyń mádenı, áleýmettik jáne rýhanı ómiriniń qalyptasýynda erekshe ról atqardy. Abaı ǵylym men bilimdi ómirdegi basty qundylyq dep sanap, jastardy bilimge úndeıdi. Osy jerde adamgershilik pen eldikti joǵary qoıady. Elimizdiń ustanyp otyrǵan saıasaty da osy baǵytta ilgerilep keledi. Abaı eńbeksúıgishtikti basty ómirlik qaǵıda retinde usyndy. Bıyl bilesizder, Memleket basshysy bul jyldy Jumysshy mamandyqtary jyly dep jarııalady. Árbir adamnyń eńbekke beıimdelýi qoǵam órkendeýiniń kepili ekeni daýsyz. Ulttyq birlik, yntymaq bolmaıynsha, munyń biri de oryndalmaıtynyn Abaı áldeqashan aıtyp ketken. Mańaıyn tatýlyqqa, birlikke shaqyryp otyrǵan sózderi memlekettik strategııamyzda búginde jalǵasyn taýyp otyr», dedi B.Narymbetov.
Qostanaı óńirlik ýnıversıtetiniń prorektory Elmıra Naýryzbaeva Abaıdyń «Tolyq adam» ilimi haqynda oı tolǵady. Al oblystyq Ádilet departamentiniń basshysy Álııa Amanjolova danyshpan aqynnyń qara sózderin qazirgi quqyqtyq máselelermen sabaqtastyra otyryp, hakim oılarynyń kúni búginge deıin ózekti bolyp kele jatqanyna toqtaldy.
«Qazaqstan – zań ústemdigi men tártip eń birinshi orynda turatyn quqyqtyq, demokratııalyq memleket. Osy turǵydan alǵanda, Abaı ilimi bizdiń qazirgi zańdyq, tártiptik qaǵıdattarmen tikeleı baılanysyp jatady. Mysaly, Abaı besinshi qara sózinde eldi tynyshtyq úshin, ǵylym úshin, bilim úshin, ádilet úshin qam jeýge úndeıdi. Urlyq, qýlyq-sumdyq, tilenshilik sııaqty teris qylyqtardan aýlaq bolýǵa shaqyrady. Abaı adamdy onyń ishki sapalyq qasıetteri arqyly túzeý kerek deıdi. Bul da qazir biz jıi aıtyp júrgen quqyqtyq mádenıet degen uǵymmen tikeleı baılanysyp jatyr. Másele zańnyń qataldyǵynda nemese onyń kóptiginde emes, sol zańǵa moıynsunǵan sanaly azamattary kóp qoǵam ǵana alǵa damı alady. Abaı bir ǵasyrdan astam ýaqyt buryn qoǵamdaǵy tártip tárbıeli adamnan bastalady dep aıtyp ketken. Jetinshi, on toǵyzynshy, otyz segizinshi qara sózderinde uly oıshyl bilimge qushtarlyq, qoǵamǵa paıda tıgizý týraly aıtady. Bul erejeler Ata zańymyzdyń 30 babynda bekitilgen. Sonymen qatar Abaı halyq múddesin kózdeıtin zańdardy qoldaı otyryp, sóz erkindigi men oı bostandyǵy týraly másele kóteredi. Dana aqynnyń bul oılary qazirgi Konstıtýsııamyzdyń 33,34 baptarynda kórsetilgen quqyqtyq normalarmen astasyp jatyr. Abaı úshin tártip degen másele ar tazalyǵynan, ishki mádenıetten bastaý alady», deıdi departament basshysy.
Kezdesý barysynda oqýshylar óz oılarymen bólisip, dáriskerlerge Abaıdyń ómiri men shyǵarmalaryna qatysty san alýan suraq qoıyp otyrdy. Oǵan tushymdy jaýap berildi. Dáris arasyndaǵy sazdy úziliste oblystyq fılarmonııanyń ánshileri aqynnyń júrek terbeıtin ánderin oryndady. Oqýshylar qara sózderin, óleńderin mánerlep oqydy.
Sondaı-aq Qostanaı, Rýdnyıdaǵy beıneleý óneri mektepteriniń shákirtteri salǵan sýret kórmesi ótti. Is-sharanyń sońynda Abaıdyń áıgili «Kózimniń qarasy» ánin qosyla shyrqady.
Qostanaı oblysy
