Buǵan deıin Eńbek mınıstri Svetlana Jaqypova 2025 jyldyń sońyna deıin jalaqy kólemin arttyrý múmkindigi qarastyrylatynyn aıtqan. Alaıda Qarjy mınıstri Mádı Taqıev bul tek esep-qısap ekenin, naqty sheshim qabyldanbaǵanyn túsindirdi.
«Biz esep júrgizdik. Ortasha eseppen bul kórsetkish 90 myń teńge bolýy tıis. Biraq qazirgi jaǵdaıdy eskere kele, burynǵy deńgeıde qaldyrýdy jón kórdik», dedi mınıstr.
Al Premer-mınıstrdiń orynbasary Serik Jumanǵarın: «Qazirshe eń tómengi jalaqyny ósirý josparda joq. Qazirgi mólsheri – 85 myń teńge», dep naqtylady.
Ekonomıst Arman Beısembaevtyń aıtýynsha, eń tómengi jalaqyny (AÁT) arttyrmaý – eldegi bıýdjettik shekteýlerden týyndaǵan amalsyz qadam.
«Másele halyqtyń jaǵdaıynda emes, ony kóterýge qazynada qarajat joq», – deıdi ol.
Sarapshynyń málimetinshe, bıýdjettegi 10 trln teńgege jýyq tapshylyq eń tómengi jalaqyny ósirýge múmkindik bermeıdi. Sebebi AÁT ósse, basqa da jalaqy túrlerin ındeksteý qajet bolady, bul tapshylyqty kúsheıtedi.
Beısembaev buǵan deıin AÁT-ti ortasha jalaqyǵa sáıkestendirý ádisi qaralǵanyn aıta otyryp, eger bul usynys iske assa, jalaqy 150 myń teńgege jetýi tıis edi deıdi. Alaıda jobadan bas tartýǵa týra kelgen.
Sarapshy qazirgi AÁT naqty ekonomıkalyq kórsetkishterge negizdelmegenin jáne ınflıasııany eskermeıtinin atap ótti.
«Baǵa ósip jatqanda, AÁT burynǵy deńgeıde qalsa, halyqtyń satyp alý qabileti tómendeı beredi», deıdi ol.
Arman Beısembaev ınflıasııa men bıýdjettik tapshylyqtan bólek, eń tómengi jalaqyny ósirýge kedergi keltirip otyrǵan birqatar júıeli sebepterdi atady. Sarapshynyń pikirinshe, bul — elimizdegi tómen eńbek ónimdiligi, ekonomıkanyń ártaraptandyrylmaýy jáne shıkizatqa táýeldilik.
«Biz tabıǵı rentany jep qana qoımaı, ekonomıkany damytýǵa paıdalanýymyz kerek edi», deıdi ol.
Sondaı-aq, sybaılas jemqorlyq pen kapıtaldyń syrtqa ketýi de el ishinde ekonomıkalyq serpinniń álsireýine yqpal etip otyr. Bul faktorlar azamattardyń ál-aýqatyn kóterýge keri áserin tıgizýde.
Sarapshynyń sózinshe, Qazaqstan bıyl EAEO elderi ishinde jalaqy ósimi boıynsha sońǵy orynǵa túsken. Munyń bári áleýmettik shıeleniske sebep bolyp, tek AÁT kólemin emes, jalpy ekonomıkalyq júıeni qaıta qaraý qajettigin kórsetedi.
Sarapshy Saparbaı Jobaevtyń aıtýynsha, 2026 jyly Qazaqstanda eń tómengi jalaqy 85 myń teńgeden 95-100 myń teńgege deıin kóterilýi múmkin edi.
«Bizde ınflıasııa onsyz da joǵary. «Inflıasııaǵa jáne bıýdjet tapshylyǵynyń ulǵaıýyna osy yqpaldy ortasha jalaqyǵa deıingi shekte bıýdjettik jáne memlekettik organdardyń jalaqysyn kezekti ındeksteýdi júrgize otyryp, kompensasııalaýǵa bolady. Bizde ınflıasııanyń negizgi sebebi bılik qurylymdarynyń joǵary jalaqylarynyń ósýi jáne/nemese ındekstelýi bolyp tabylady» deıdi sarapshy.
