Qazirde 2023–2024 jyldary oqýǵa túsken 176 rezıdent Astana, Almaty, Qaraǵandy, Túrkistan qalalarynda ornalasqan medısına ýnıversıtetterinde bilim alyp júr. Bıyl medısınalyq kadrlardy daıarlaýǵa 75 grant bólinip, tolyq ıgerildi. Bul derekterdi Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń halyqqa Joldaýynda bergen tapsyrmalaryn oryndaý barysy jónindegi baıandamasynda oblys ákiminiń orynbasary Beısen Tájibaev jarııalady. Sonymen qatar brıfıngte oblys ákiminiń orynbasary aýyldyq jerlerge barǵan jas mamandarǵa 1–1,5 mln teńge kóleminde kóterme járdemaqy, asa tapshy mamandyqtar boıynsha 100 AEK mólsherinde birjolǵy tólem qarastyrylǵanyn atap ótti. О́ńir halqynyń 83%-y saqtandyrylǵan, 351 myńnan astam adam (17%) MÁMS júıesimen qamtylmaǵan. Qamtylmaǵandardyń 85 myńnan astamy – jumyssyz, áleýmettik osal toptaǵy azamattar. Jergilikti bıýdjet esebinen bul azamattardy MÁMS-pen qamtý jumystary júrgiziledi. Joldaýda kórsetilgen mindetterdi oryndaý maqsatynda óńirde iri medısınalyq nysandar salynyp jatyr. Atap aıtqanda, Saryaǵash qalasynda 300 oryndyq kópbeıindi aýrýhana, Ordabasy aýdanynda 200 oryndyq perınataldyq ortalyq qurylysy júzege asyrylady. Ábý-Dabı qorynyń qarjylandyrýymen Túrkistan qalasynda jańa perzenthananyń qurylys jumystary júrgizilip jatyr. Sondaı-aq senimgerlik basqarýǵa berý jobasymen Saýran aýdanynda 500 adamǵa qyzmet kórsetýge arnalǵan emhana qurylysy josparlanǵan. Atalǵan aýdannyń Oranǵaı aýylynda jýyrda Konstıtýsııanyń 30 jyldyǵy merekesine oraı 90 oryndyq arnaýly áleýmettik qyzmetter kórsetetin «Shuǵyla» ońaltý ortalyǵy paıdalanýǵa berildi. Ońaltý ortalyǵynda 3-18 jas aralyǵyndaǵy tirek-qımyl apparaty buzylǵan múmkindigi shekteýli balalar em qabyldaıdy. Ortalyq 8 baǵyt boıynsha áleýmettik-turmystyq, medısınalyq, psıhologııalyq, eńbek, pedagogıkalyq, mádenı, quqyqtyq, áleýmettik-ekonomıkalyq qyzmet kórsetedi. Dál osyndaı ortalyqtar jyl sońyna deıin taǵy eki qalada ashylady. Saryaǵash, Túrkistan qalalaryndaǵy 100 oryndyq «Aýtızm ortalyqtary» balalarǵa qyzmet jasaıtyn bolady. Aıta keteıik, búginde oblysta 101 405 múgedektigi bar azamat esepte tur. Onyń 15 myńy – balalar men jasóspirimder. Olardyń ishinde 6 736 adam arnaýly áleýmettik qyzmettermen qamtylǵan.
Oblys ákimdigi men tıisti basqarmalar halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa arnalǵan bastamalardy kezeń-kezeńimen iske asyryp keledi. О́ńirde jumys kúshi 860 myńnan astamdy quraıdy. Onyń ishinde ózin-ózi jumyspen qamtyǵan azamattar sany – 380 myńǵa jýyq. Jumyssyzdar sany 41 569 adamǵa jetip, jumyssyzdyq deńgeıi 7,8%-dy qurady.
«Jumyspen qamtý salasynda aıtarlyqtaı jetistik bar. Bıyl «О́ńirlik jumyspen qamtý kartasy» aıasynda 130 myńnan astam jumys ornyn qurý josparlanǵan. Bul elimiz boıynsha qurylatyn jumys oryndarynyń 14,5%-y,
ıaǵnı eń joǵarǵy kórsetkish. Jalpy, óńirde jumys oryndaryn qurý 4 baǵyt boıynsha júzege aspaq. Atap aıtqanda, ulttyq jobalar men jeke ınvestısııalyq jobalar sheńberinde 4 myńnan astam jumys ornyn qurý josparlansa, «10 myń turǵynǵa – 100 jańa jumys orny» baǵdarlamasy aıasynda 22 600-ge jýyq jumys orny ashylady. Cýbsıdııalanatyn jumys oryndary arqyly 46 myńnan astam adamdy jumysqa ornalastyrý kózdelse, eńbek naryǵyndaǵy bos jumys oryndary arqyly 57 300-ge jýyq azamat jumyspen qamtylmaq. «О́ńirlik jumyspen qamtý kartasy» aıasynda osy jyldyń 7 aıynda 74 630 azamat jumyspen qamtyldy», dedi oblys ákiminiń orynbasary.
Sondaı-aq bıyl 32 465 adamdy ýaqytsha sýbsıdııalanatyn jumys oryndaryna tartý josparlanǵan. Búginde 24 571 azamat jumysqa ornalasypty. Odan bólek, jańa bıznes ıdeıalaryn júzege asyrýǵa bıýdjetten qarjy qaralyp, 1 800-ge jýyq azamat memlekettik grant aldy. Kedeılik deńgeıin tómendetý baǵytynda júıeli jumystar nátıjesinde búginde 55 252 adamǵa AÁK taǵaıyndalyp, kedeılik deńgeıi 2,6%-ǵa (ótken jylmen salystyrǵanda 1,8%), AÁK alýshylardyń sany 39 498 adamǵa nemese 41,7%-ǵa tómendedi. Bıylǵa AÁK alýshylar qataryn 76,2 myń adammen shekteý, kedeıshilik deńgeıin 3,5%-ǵa deıin tómendetý josparlanǵan.
– Oblysta Prezıdent Joldaýyn iske asyrý aıasynda jumysshy mamandyqtardy nasıhattaý, jastardy eńbekke tartý, bilim júıesin jańǵyrtý, muǵalimderdiń kásibı deńgeıin kóterý baǵyttarynda naqty qadam jasalyp jatyr. Bul bastama óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna serpin berip, Ádiletti Qazaqstan qurýǵa mańyzdy úles qosyp otyr. О́ńirde Jumysshy mamandyqtary jyly aıasynda da keshendi is-shara júrgizilip keledi. Oblys ákimi bekitken 7 baǵyttan turatyn 64 tarmaqty jospar aıasynda kásiptik bilim, jumysshy mártebesin kóterý, jastarǵa kásiptik baǵdar berý, eńbek naryǵyndaǵy suranysty qamtamasyz etýge basymdyq berildi. Oblystaǵy 50 tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim uıymdarynda 47 myńnan astam stýdent 75 mamandyq boıynsha bilim alyp jatyr. Onyń ishinde, 16 500-den astam stýdent 38 jumysshy mamandyǵy boıynsha daıarlanady. 2025–2026 oqý jylyna 15 500 memlekettik grant bólinip, onyń 9 500-i jumysshy mamandyqtaryna baǵyttaldy, – deıdi B.Tájibaev.
Sondaı-aq oblystaǵy 35 kolledj 654 kásiporynmen 64 mamandyq boıynsha kelisimge kelip, naqty óndiristik tájirıbege negizdelgen oqytý júıesi jolǵa qoıylǵan. Jastardy eńbekke baýlý men jumyspen qamtý baǵytynda aýqymdy forýmdar men baıqaýlar uıymdastyrylyp keledi. Mysaly, «Adal azamat, adal eńbek, adal tabys» forýmy aıasynda 100-ge jýyq túlek naqty jumys oryndarymen qamtamasyz etildi. Sonymen qatar 1 500 bos jumys orny usynylǵan jármeńkede jumys berýshiler men jastar tikeleı baılanys ornatty.
«Keleshek mektepteri» ulttyq jobasy aıasynda oblysta 29 jańa mekteptiń qurylysy josparlanǵan. 2024–2025 oqý jylynda 13 mektep paıdalanýǵa berildi. Jyl sońyna deıin taǵy 16 mektep ashylady. Sonymen qatar óńirdegi 115 mektep kezeń-kezeńimen jańǵyrtylyp jatyr. Búginde 100 bilim oshaǵy jóndeýden ótti. Bilim oshaqtary 100% jedel basqarý ortalyǵyna qosylǵan. Týrnıket, dabyl túımesi, kúzetpen qamtylý máselesi tolyq sheshimin tapqan. Oblys ákiminiń orynbasary, sondaı-aq óńirde aldaǵy ýaqytta da halyqty áleýmettik qoldaý men jumyspen qamtý baǵytyndaǵy jumystardy jalǵastyra otyryp, Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn ýaqtyly ári sapaly oryndaýǵa basymdyq beriletinin málimdedi.
Túrkistan oblysy
