Forým • 06 Qyrkúıek, 2025

Fıntehke betburys

60 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Osy kúni qarjy qyzmetin jasandy ıntellekt arqyly usynatyn qosymshalar kóbeıip keledi. Sarap­shylardyń pikirinshe, qarjy nary­ǵynyń bolashaǵy – sıfrlyq trans­formasııaǵa tikeleı táýeldi. Mun­daı ózgeristerdiń negizinde turǵan uǵymnyń biri – fınteh, ıaǵnı qarjylyq qyzmet pen jańa tehnologııalardyń toǵysýy. Ol mobıldi bankıng, onlaın-tólem júıesi, krıptovalıýta platformasy, jasandy zerdege súıene­tin keńesshi sııaqty halyqqa qol­jetimdi ári yńǵaıly qarjylyq ekojúıe qurýǵa múmkindik beredi. Dál osy úderisterdi talqylaýǵa arnalǵan – «Astana Finance Days 2025» forýmynda basty nazar fınteh pen sıfrlyq ınnovasııalarǵa aýdy.

Fıntehke betburys

Aıtýly jıynǵa álem­niń 70-ten astam eli­nen 5 000-nan asa qa­tysýshy keldi. Atap aıtqan­da, brokerler, bankırler, ­ınvestorlar men ınnovatorlar «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynda sıfr­lyq ın­novasııalar jóninde pi­kir al­masty. Bıylǵy is-sharanyń ta­qy­ryby – «Bo­la­­shaq­tyń ne­gizin qa­laıtyn kapıtal».

Forýmnyń ashy­lýynda AHQO Bas­qa­rýshysy Renat Bek­­turov qarjy ın­dýstrııasyndaǵy jańa trendterdi saralap, ási­rese sıfrlyq aktıv­ter men jasandy ıntel­lek­tiniń yqpalyna erekshe toqtaldy.

«Jyl saıynǵy «Astana Finance Days» forýmy zamanaýı trendter men syn-qaterlerdi talqylaýǵa, son­­­daı-aq olardy eńserý jol­daryn izdeýge arnalǵan Eýrazııa aýmaǵyndaǵy bire­­geı alań retinde óz már­te­besin dáleldedi. Bıylǵy fo­rýmǵa shamamen 1,5 trln dol­lar kólemindegi ak­tıv­terdi basqaratyn kompanııa ókilderi qatysyp otyr. So­nymen qatar AFD jańa seri­k­testikterdi qurýǵa jáne naryq úshin mańyzdy jańa­lyqtardy jarııalaýǵa ar­nalǵan platforma retinde jumysyn jalǵastyryp jatyr. Máselen, forým aıasynda steıblkoındardy paıdalaný múmkindikteri, sıfrlyq aktıvter men áleýmettik oblıgasııalar salasyndaǵy jańa lıstıngter, ıslamdyq qar­jy sektory boıynsha bas­tamalar jarııalanady. Bul eli­mizdiń qarjy naryǵy jańa dáýirge aıaq basqanyn bil­diredi. Forým baǵdarlamasy kásibı naryq qatysýshyla­ry úshin de, sıfrlyq qar­jyǵa qyzyǵýshylyq tanytatyn keń aýdıtorııa úshin de mazmun­dy ári qyzyqty bol­maq», dedi Renat Bekturov.

Forýmnyń basty spı­ker­leriniń biri – áıgili fýtýrolog, kásipker ári «Bank 4.0: Jańa qarjylyq qubylys», «Tehnososıalızm. Teńsizdik, jasandy ıntellekt pen klı­­mat­tyń ózgerýi qalaı jańa álemdik kún tár­tibin qalyp­tastyrady?», «Ke­ńeıtilgen keńistik dáýiri» jáne basqa da álemdik bestsel­lerlerdiń avtory Brett Kıng boldy.

«Biz jasandy ıntellekti­niń paıda bolýynan bastap klımattyq faktorlardyń yq­palyna deıingi orasan zor ózgerister dáýirinde ómir súrip jatyrmyz. Alaıda qazirdiń ózinde álemdik bank salasy sıfrlyq tehnologııalardyń arqasynda tereń transformasııadan ótip jatyr. Máselen, fıntehtiń klıentteri dástúrli bankterge qaraǵanda 50%-ǵa kóp. Avtonomdy jabdyqtaý tizbekteri men «aqyldy» ekonomıkalar múlde jańa banktik ınfraqurylymdy qajet etedi, sondyqtan steıblkoındar men jedel tólem júıeleri qarqyndy damyp keledi. 2050 jyly bank sektory múlde basqasha bolady», dedi Brett Kıng.

Forým barysynda «Com­modity Tokenization» atty qanat­qaqty joba tanystyryldy. Bul bastama Eýrazııa elderinde aýyl sharýashylyǵy ónimderin sıfrlandyrýdy kózdeıdi. Joba aıasynda blokcheın negizinde astyqty esepke alý, saqtaý, saýdalaý jáne qarjylandyrýdyń bir­yńǵaı sıfrlyq ekojúıesi qurylady. Bul qadam elimizdiń agroónerkásiptik sektoryna qosymsha ınvestısııa tartýǵa jáne ónimdilikti arttyrýǵa jol ashady.

Forýmnyń taǵy bir sessııa­synda «AHQO soty men Ha­lyqaralyq tórelik ortaly­ǵy: sot tóreliginiń sıfrlyq trans­­formasııasy» taqyry­by qoz­ǵaldy. Sarapshylar daý-­damaıdy onlaın sheshý júıe­si­­niń damýy máselesin, sondaı-aq sıfrlyq tehnologııalar ar­qyly ınvestısııalyq kapı­tal­dy qorǵaý múmkindikte­rin tal­qylady. Bul da elimiz­diń qu­qyqtyq ekojúıesin jańa deńgeıge kóteretin mańyzdy qadam sanalady.

Jıyn aıasynda AHQO Aka­demııasy SDU jáne AlmaU ýnıversıtetterimen birlesip ázirlegen qarjylyq maınor baǵdarlamalaryn tanystyrdy. Maınor – stýdenttiń negizgi mamandyǵyna qo­symsha oqıtyn baǵyt, ıaǵnı tolyqqandy ekinshi dıplom emes, biraq qosym­sha bilim men daǵdy beredi. Bul – bolashaq mamandardy sıfr­­lyq ekonomıkaǵa beıim­deýge baǵyttalǵan aı­ryqsha oqytý ádisi.

«Astana Finance Days 2025» osylaısha qarjy teh­no­logııalarynyń or­talyǵyna aınalyp qana qoımaı, jańa ıdeıalar men startaptarǵa jol ashyp otyr. Al sarapshylar­­dyń aıtýynsha, osy baǵyt­taǵy batyl qadamdar el­diń ǵana emes, tutas óńirdiń damýyna yqpal etpek.