Jumysshy maman ustahanasy

Munda túsken stýdentter tehnık-qury­lys­shy, keń beıindi qurylys sheberi, beıin joba­laýshy-sáýletshi jáne ınterer-dızaı­ner, lan­dshaft-dızaıner, tehnık-dızaı­ner sekil­di mamandyqtarda bilim alady. Kol­­ledj basshysy Ásel Saparovanyń aı­týyn­­sha, bıyl stýdentterine 50 grant qo­syp otyr. Al buǵan deıin 300-340 shamasyn­da mem­­lekettik tapsyrys negizinde bala qabyldaǵan.

Bastysy, mundaǵy oqý úderisi kóbine tájirıbege baǵyttalǵan. Alǵashqy kýrstan bastap bilim alýshylar zamanaýı jab­dyq­tarmen qol jattyqtyryp, jumys isteı bas­taıdy. Oqý ornynda BIM-jobalaý, zergerlik is, dánekerleý, jıhaz óndirisi, qurylys salasy, dızaın baǵyttary bo­ıynsha 20-nyń ústinde sheberhana men zerthana bar.

Kolledj jańa oqý jylyna saqadaı saı. Oqýǵa endi túsetin stýdentter bilim oshaqtaryn jańǵyrtýǵa arnalǵan «Jas maman» memlekettik jobasy bo­ıynsha alynǵan zamanaýı qural-jabdyqtarmen jumys istep úırenedi. Bir qyzyǵy, satyp alynǵan keıbir jabdyqtar tipti kásiporyndardyń ózinen taptyrmaıdy eken. Mysaly, «Jas maman» jobasy negizinde 360 mln teńgege qu­ral-jab­dyqtar alynyp, 2 zerthana, 8 sheberhana jabdyqtalǵan.

– Oqýshylardy mindetti túr­de áýeli qaýipsizdik tehnıka­sy­men tanystyryp alamyz. Zama­naýı qurylǵylardyń ıgiligi mol. Mysaly, stýdentter vırtýal­dy dánekerleý appa­ratynyń maskasyn kıip, túrli rejimde jumys isteıdi. Sondaı-aq óndiris salasyna arnalǵan úlken dıametrli qu­byr­lardy jalǵaýǵa arnalǵan kási­bı dánekerleý qurylǵysy da kolledj bazasynda bar. Iаǵnı stýdentter kolledjge qa­jet­ti jı­hazdardy ózderi quras­tyryp, dánekerleý jumys­ta­ryn da jasaıdy, – deıdi óndi­ris­tik oqytý sheberi Darhan Bilálov.

Munymen qosa, oqý úderi­sinde BIM-tehnologııalary, avtomattandyrylǵan joba­laý júıeleri jáne jańa baǵdar­lamalyq keshender engizilgen.

Aıdyn Aıaǵanov atalǵan kol­ledjdiń belsendi stýden­ti. Bıyl ótken óńirlik «WorldSkills-2025» chempıonatynda I oryn alǵan ol bolashaq tehnık-qurylysshy.

– Qysh taqtaıshalar ár úıde, ár ǵımarattarda bar. Munymen jumys istep úırený de – óner. Qurylys – ólmeıtin mamandyq. Osy salada jumys qashanda tabylady. Bala kezimnen qury­lys salasy qyzyqtyratyn. Bul mamandyqty tańdaýym da sodan. Kolledjde biz úshin bar­lyq jaǵdaı bar, sheberhanadan kóp dúnıe úırendik, – deıdi Aıdyn.

Aıtpaqshy, Aıdyn óziniń tobyndaǵy jigittermen bir­ge Jumysshy mamandyqtar jyly logotıpin qysh taqtaı­­sha­ǵa salypty. Ol týyndylary kolledjdiń tórinde sán berip tur.

Kolledj stýdentteri óńir­lik, respýblıkalyq, halyq­aralyq, tipti eýropalyq chem­pıonat­tardan oljaly oralyp júr. Oqý orny mundaı túlek­terdi sheber men oqytý­shy re­tinde jumys isteýge qaldyrady.

Kolledj BIM – jobalaý atty jańa mamandyqty da oqytady. Muny oqyp alǵan maman salynatyn ǵımaratty aldyn ala mo­deldeıdi. Qury­lysqa qatysty barlyq detaldy qam­tıdy. In­jenerııasy, dızaıny, qurylys materıaly, káriz júıesi, ıaǵnı ǵımarattyń syzbasy sekildi 3D formatqa túsiredi. Oqytýshylar mundaı mamandyqtyń qazir suranysqa ıe ekenin aıtady. Sáıkesinshe, stýdentter de qyzyǵyp kelip jatqan kórinedi.

Dánekerleý isi mamandy­ǵyn támamdaǵan túlekter júz paıyz jumyspen qamtylady eken. Jylda bul topqa 25 stý­dent qabyldanady. Kolledj janyndaǵy «Sentrenergo­me­hanızasııa» kompanııasymen yn­tymaq ornatyp otyr. Kol­ledj­diń kóp túlegi osy kompanııa­da jumys istep, shamamen bir mıl­lıon­ǵa jýyq jalaqy alady.

Oqý orny oblystaǵy jetekshi kásiporyndarmen áriptestik baılanysta. Mysaly, «Aspap» PK, «Stroıka ı K» JShS, «Alina Group», «KTK Stroı» JShS, «JAKKO Karaganda» JShS, «Santehplast» JShS sekildi seriktestikter stýdentterdi óndiristik tájirıbeden ótkizip, qabiletine qaraı jumysqa da qabyldap otyr.

Munymen qosa, kolledj 2019 jyldan beri qalamyzdaǵy eń iri qurylys «Jıloı fond» qurylys kompanııasymen tyǵyz baılanysta. Osy ýaqyt ishinde shamamen 400 stýdent  óndiristik is-tájirı­be­den ótken. Solardyń 30-ǵa jýy­ǵy osy kompanııada eńbek etip júr. Olardyń qatarynda «Qurylys sheberi» mamandyǵy boıynsha bitirgen túlek Artýr Bekmetov bar. Ol «Jıloı fond» kompanııasyna tıesili «Metropol» turǵyn úı kesheniniń qurylys alańyn­da jumys isteıdi. Alǵashqyda she­ber-taǵylymger bolyp ju­mysqa qabyldanǵan ol qazir qurylys ýchaskesiniń sheberi.

Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim beretin oqý ornynda dýaldy oqytý júıesi úlken mańyz­­­ǵa ıe. Dýaldy oqytýdyń báseke­ge qabiletti bilikti kadr­lardy qalyptastyrýda óz yqpaly bar. Búginde dýaldy oqytý alty mamandyq boıyn­sha júzege asyrylady. Bul júıege Qaraǵan­dy qalasynyń 20-dan astam kásip­oryn bazasynda tájirıbelik daıyn­dyqtan ótetin 289 stýdent qaty­sady. Olardyń qatarynda «Jı­loı fond» JShS, «Prof Invest» kompanııasy, «Sentr­energomehanızasııa» JShS, №1 eksperımenttik zaýyt jáne kadr resýrstarynyń sapaly pýlyn qurýǵa múddeli qalanyń basqa da negizgi kásiporyndary bar. Júıe aıasynda bilim alýshylar serik­tes kásiporyndarda óndiristik tájirıbeden ótip, óz salasynda jetistikke jetken túlektermen kezdesedi.

Máselen, tehnık-qurylys mamandyǵy boıynsha kolledj túlegi Asanáli Batyrshynov qazir qurylys salasynda.

– Oqýdy oıdaǵydaı aıaqta­ǵan soń, qurylysqa jumysqa turdym. Keıin óz brıgadamdy quryp, jeke kommersııalyq jáne memlekettik nysandarǵa qurylys jumystaryn júrgizip kelemiz. Shamamen, jylyna 35-40 myń sharshy metr tapsyrysty oıdaǵydaı oryndaıdy, – deıdi Asanáli Batyrshynov.

Búginde kolledjde erekshe qajettiliktegi 82 stýdent ınklıýzıvti bilim berý tobynda oqıdy. Alaıda olardyń to­lyq­qandy bilim alýy úshin múmkindikter jasalǵan. Erek­she qajettiliktegi stýdentter dá­nekerleýshi, jıhaz isi, land­shaf­tyq-dızaın maman­dyǵyn da meńgerýde.

Estý qabileti tómen stýdent­ter jıhaz óndirisin jedel meńge­redi eken. Al aqyl-oı kemistigi bar stýdertter sándik-qoldanbaly óner­di úırene alady. Sonymen qosa oqytýshy­lar bylǵary, kıizden jasalǵan buıymdaryn satyp, qarajat tabýǵa baǵyt-baǵdar beredi.

Mundaı sanattaǵy stýdentter qosymsha bilimmen de qam­tylady. Olar, ásirese, qol moto­rı­kasyn damytatyn ju­mysqa be­­ıimdeledi. Máse­len, kolledj­de keramıkalyq buıym­­­dardyń jasalýyn úıre­te­tin sheberhana bar. Bul jer­de stýdentter qazaqtyń oıý-ór­nekterimen bederlengen qysh qumyra, ydys-aıaq, áshe­keı buıymdar jasaıdy. Erek­she qajettilikteri bar stýdent­terdi Túrkııada 7 jyl bilimin je­tildirip kelgen sheber Gúl­jan Abdıkasheva úıretedi. Bul topta 30 stýdent bilim alyp jatyr.

О́kinishke qaraı, erekshe stý­dentterdi jumysqa ornalas­tyrý máselesi ótkir ekenin kol­ledj basshysy jasyrmady. Degen­men túlekteriniń eńbekke aralasýyna barynsha kómek qolyn sozady eken.

Qazir oqý ornyndaǵy qabyl­daý komıssııasynyń jumysy qyzý. «Landshaft dızaıneri» mamandyǵyn tańdaǵan talap­kerdiń anasy kolledjde sheber­likpen qatar, shyǵar­mashylyqty da shyńdaýǵa múm­kindik baryn estip kelipti.

– Balam – shyǵarmashyl. Osy kolledjdi tańdaýy da sodan. Zamanaýı sheberhanalar stýdentterge mol múmkindik beredi. Taǵy bir aıta keterligi, stýdentter teorııamen ǵana shektelmeı, tájirıbeni qatar alyp júretindigi. Bul – óte jaqsy múmkindik. Al «Landshaft dızaı­neri» suranysqa ıe maman­dyq. Sebebi qalamyzda kógal­dandy­rý jumystary kúsheıip keledi, – deıdi anasy Natalıa Bespalova.

Qaraǵandy oblysy