Sýretti túsirgen – Jumabaı MUSABEKOV
Qaratal aýdanyndaǵy Umtyl aýylynyń turǵyn sany eki júzge de jetpeıdi. 34 úı ǵana bar. Halyqtyń bar tilegi taza sý bolǵan. Jaqynda qaıtarylǵan aktıvtiń nátıjesinde aıadaı ǵana eldi meken ortalyqtandyrylǵan aýyzsý jelisine qosylady.
Taza aýyzsý – tirshiliktiń negizi ǵana emes, adam ómiriniń sapasyn aıqyndaıtyn basty kórsetkishtiń biri. Osy oraıda óńirde eldi mekenderdi ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtamasyz etý baǵytyndaǵy jumystar júıeli túrde júrgizilip keledi. Búginde oblystaǵy 356 eldi mekenniń ishinen 327-si, ıaǵnı 92%-y ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtylǵan. Qalalyq 6 eldi mekenniń barlyǵy, aýyldyq 321 eldi meken taza sýǵa qosylǵan. 24 aýyl ortalyqtandyrylmaǵan sýmen, 7 eldi meken tasymaldanatyn sýmen qamtamasyz etilgen.
«Balpyq aýyldyq okrýgine qarasty Umtyl aýylynyń sýmen jabdyqtaý júıesin qaıta jańartý, salý jobasy aıaqtalýǵa jaqyn. Qajetti materıaldar satyp alyndy. Sý jelileriniń uzyndyǵy – 5 916 m. Sý qubyryn qaıta jańǵyrtýǵa 291 mln teńge qarajat bólindi. Saraptama qorytyndysy 2023 jyly aıaqtaldy. Joba quny 309 mln teńgeni quraıdy. Memleketke qaıtarylǵan aktıvter esebinen qarjylandyrylyp jatyr», dedi Qaratal aýdanynyń turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, jolaýshylar kóligi, avtomobıl joldary jáne turǵyn úı ınspeksııasy bóliminiń basshysy Talǵat Ýálıev.
Qazirde turǵyndardy sapaly aýyzsýmen qamtý maqsatynda 18 joba júzege asyrylyp jatyr. Onyń 13-i jańa, 5-eýi aýyspaly joba. Jergilikti bıýdjet qarajaty esebinen Kóksý stansasynda, Taldyqorǵan qalasynda osyndaı úsh jobanyń qurylysy qolǵa alynǵan. Sonymen qatar Alakól aýdanynyń Qońyr aýylynda ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtý júıesi iske qosylýǵa tıis. Bıyl qurylys jumystary tolyq aıaqtalyp, turǵyndar taza sýǵa qol jetkizetin bolady.
«Aqsý aýdanynyń Qopaly, Panfılov aýdanynyń Jıdeli aýyldaryna kishi blok-modýlder (KBM) ornatylyp, aýyzsý tapshylyǵyn sheshý kózdelip otyr. Atqarylyp jatqan aýqymdy jobalardyń nátıjesinde oblystaǵy 331 eldi meken (92,4%) ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtamasyz etiledi», deıdi oblys ákiminiń orynbasary Álibek Jaqanbaev.
Keıingi úsh jylda oblysta 420 shaqyrymnan astam sý qubyry jelisi jańǵyrtylyp, 24 aýyldyń turǵyndary tutynatyn aýyzsýdyń sapasy jaqsarǵan. Qaratal aýdanyndaǵy eń shetkeri ornalasqan Kópbirlik aýyly jumystyń naqty nátıjesin kórip otyrǵan eldi mekenderdiń biri. Burynǵy ortalyqtandyrylǵan sý júıesinde sýdyń quramyndaǵy tuz mólsheri ruqsat etilgen shekten birneshe ese joǵary bolyp kelgen. Jyldar boıy sapasyz sý ishýge májbúr bolǵan turǵyndardyń máselesi oblys ákiminiń tikeleı aralasýymen sheshimin tapty.
«Tuzdy sýdyń densaýlyqqa zııan ekenin bilsek te, amalsyz tutynatyn edik. Qazir taza, sapaly aýyzsýǵa qol jetkizip otyrmyz. Sonymen qosa, jolymyz jóndeldi. Buryn Úshtóbege barý bir mashaqat edi, qazir 1,5 saǵatta jetemiz», deıdi aýyl turǵyny Ertis Bolatbekov.
Alakól aýdanyndaǵy Lepsi aýylynda da aýyzsý máselesi kún tártibinde tur. Eldi mekendegi sýmen qamtý jelisi osydan 40 jyl buryn, 1980-jyldary salynǵan. Jeli múlde jaramsyz kúıge túsken. Búginde turǵyndar tirshilik nárin ýaqytsha, qoldan jasalǵan sý kózderinen alyp otyr. Respýblıkalyq bıýdjetten 800 mln teńge bólinip, jyl sońyna deıin aýyl ortalyq sý júıesine qosylmaqshy. Sol sııaqty Bıbaqan aýylynda da sý júıesi jańartylyp, turǵyndar taza aýyzsýǵa qol jetkizdi. Buǵan deıin el turǵyndary aýlalarǵa ornatylǵan sorǵy arqyly ǵana sý alatyn. Ásirese jaz mezgilinde baqsha sýarýǵa jetpeı, sýdy únemdeýge týra keletin edi.
«Lepsi aýylyn ortalyqtandyrylǵan aýyzsýmen qamtamasyz etý jobasyna qatysty jobalyq-smetalyq qujattama ázirlenip, merdiger anyqtaldy. Jobada 49,4 shaqyrym jańa sý jelisi, eki sorǵy stansasy, eki rezervýar, transformatorlyq qosalqy stansa, dızeldi elektr stansasyn salý qarastyrylǵan. Aýdannyń klımattyq jaǵdaıyn eskere otyryp, qurylys-montaj jumystary sáýir aıynda bastaldy», dedi oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Aıdos Beketaev.
Aıta ketelik, Alakól aýdanynda Terekti, Kóktuma, Ekpindi aýyldarynda sý júıesi jańǵyrtyldy. Eń kúrdeli núktelerdiń biri sanalatyn Toqjaılaý aýylynda qurylys-montaj jumystary tolyq aıaqtalyp, júıeni synaqtan ótkizý, paıdalanýǵa berý kezeńi sátti ótti. Júıe tolyq iske qosylǵanda aýyl tirshiligi tipti jandana túsedi. Bul tek ınfraqurylymnyń jetistigi emes, áleýmettik ádildiktiń, aýyl ómirin jańǵyrtý men damytýǵa degen memlekettiń naqty ynta, yqpalynyń kórinisi.
Jetisý oblysy
