Adamnyń bolmysy onyń kindik qany tamǵan jeriniń tabıǵatymen qandaı da bir úndestikte bolady desedi. Shólde týǵan adamnyń tózimdi keletini aıtylady. Sol sııaqty darııanyń boıynda ósken janǵa syrshyl, al taýdyń baýraıynda dúnıege kelgen perzentke rýhty, kesek minezdi bolý tán desedi. Jurtshylyqqa tabandylyǵymen, talapshyldyǵymen hám sheshimtaldyǵymen tanymal Kendebaı Sarybaıuly da dál sondaı eńseli shyńǵa arqa tiregen, tabıǵaty kóz tartqan, talaı tarlan tulǵany túletken mekende, Arqanyń shoqtyǵy – Aqsorańnyń baýraıynda dúnıege keldi.
Ol 1982 jyly Balqash qalasynyń irgesindegi Qońyrat poselkesindegi orta mektepti úzdik bitirgen soń Qaraǵandy polıtehnıkalyq ınstıtýtyna túsedi.
1983–1985 jyldary Qıyr Shyǵysta áskerı boryshyn ótep, 1989 jyly taý-ken ınjener-mehanıgi mamandyǵyn támamdap, keıin zań salasyn da meńgerip shyǵady. Eńbek jolyn Aqbaqaı kombınatynan bastap, Balqashtaǵy №5 kásiptik-tehnıkalyq ýchılıshede ustazdyq qyzmette jalǵastyrady. Bul jumysta iskerligimen kózge túsip, 1993 jyly atalǵan oqý ornynyń dırektory bolyp taǵaıyndaldy. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda ol jastarǵa qoldaý kórsetip, jataqhana, fılıal, óndiristik kooperatıv ashyp, júzden asa oqýshyǵa qosymsha tabys tabýǵa múmkindik jasady. Eńbek pen bilimdi ushtastyryp, urpaq tárbıesine súbeli úles qosty.
Bul salada uıymdastyrýshylyq qabiletimen tanylǵan Kendebaı Sarybaıulynyń el ıgiligi jolyndaǵy qyzmeti budan ári ulttyq qaýipsizdik organdarynda jalǵasty. 1995 jyldan bastap UQK-nyń Jezqazǵan oblystyq basqarmasynda, Qaraǵandy oblystyq departamentinde jedel jáne basshylyq laýazymdarda, Ortalyq apparatta Halyqaralyq terrorızmge qarsy kúres, Konstıtýsııalyq qurylymdy qorǵaý departamentteriniń basshylyǵynda eńbek etip, Respýblıkalyq terrorızmge qarsy ortalyqtyń shtab bastyǵy bolyp qyzmet atqardy. Shtab bastyǵy laýazymynda osy salanyń tájirıbeli mamany retinde 2013–2014 jyldary eki márte terrorızmge jáne dinı ekstremızmge qarsy turý júıesin túbegeıli ózgertý usynysynyń Parlamentte qaralýyna atsalysty.
«Bul jumysy aýyr ýchaskelerdiń biri edi. Sol kezeńde elimizdi sheteldik sodyrlar uıymdastyrǵan birqatar lańkestik shabýyl dúr silkindirgen. Bul jaǵdaı shtab basshysynan terrorızmge qarsy kúreste memlekettik organdar jumysynyń úılestirilýin shuǵyl jolǵa qoıýdy, atalǵan salada normatıvtik-quqyqtyq bazanyń ázirlenýin, halyqaralyq yntymaqtastyqtyń retke keltirilýin talap etti. Kendebaı Sarybaıuly osy mindetti abyroımen atqaryp shyqty» deıdi UQK tóraǵasynyń orynbasary Baqytbek Rahymberdıev.
Kásibı biliktiligi men belsendiliginiń, qyzmettegi joǵary kórsetkishteriniń arqasynda Kendebaı Sarybaıuly 2015 jyly Qaraǵandy oblysy Ulttyq qaýipsizdik komıteti departamentiniń bastyǵy laýazymyna taǵaıyndaldy. Munda jeti jyl abyroıly qyzmet atqardy. Jergilikti atqarýshy organdar jáne kúshtik qurylymdarmen birlese el tutastyǵy men qaýipsizdigi jolynda eńbek etti. О́ńirde terrorızmmen kúres jumystary júıeli arnaǵa qoıyldy, kóptegen qaýipti jaǵdaıdyń joly kesildi. Departamenttiń materıaldyq-tehnıkalyq áleýeti edáýir artyp, Qaraǵandy, Sátbaev jáne Qarqaraly qalalarynda jańa zamanaýı ǵımarattar salyndy. Sonymen qatar oblys kólemindegi barlyq irgeli iske belsene atsalysyp, aldyńǵy qatarda júrdi. Ulttyq múddeni, tól ónerdi, mádenıetti ulyqtaý isin de nazardan túsirgen joq. Sol tusta oblystyq ishki saıasat basqarmasyna jetekshilik etken áriptes inisi Erlan Qusaıyn: «Birde jumys barysymen Buqar jyraý dańǵylynyń boıynda ornalasqan Ulttyq qaýipsizdik departamentiniń keńsesine bardym. Tarıhy tereń ǵımarat qoı, degenmen. Alǵash ret barýym, azdaǵan tolqý da joq emes. «Sýyq, surqaı kabınetterdi kóretin shyǵarmyn» deımin ishimnen. Biraq kórgenim kóńilimdi kókke kóterdi, mereıimdi tasytty. Kúlli foıe, keń zaldardy qazaqtyń taý tulǵalarynyń kesteli sózderi men kórkem beınelerimen ásemdep tastaǵan», deıdi.
Onyń el qaýipsizdigin saqtaý jolyndaǵy qajyrly eńbegi joǵary baǵalanyp, II dárejeli «Dańq» jáne «Aıbyn» ordenderimen, «Jaýyngerlik erligi úshin», «Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýdegi úlesi úshin» medaldarymen marapattaldy. 2017 jyly ulttyq qaýipsizdik general-maıory shenine ıe bolyp, 2019 jyly «Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń Qurmetti qyzmetkeri» ataǵy berildi.
Kendebaı Sarybaıulynyń memleketshildigi men qaıratkerligi Qaraǵandyda ótken ult tulǵalaryn ulyqtaý sharalary kezinde erekshe kórindi. 2020 jyly qaladaǵy Lenın kóshesine Abaı esimin berý bastamasy kóterildi. Bul Qaraǵandydaǵy eń uzyn kóshelerdiń biri edi. Aıta keteıik, mundaǵy 58-úıde Alash qaıratkeri Álimhan Ermekov turǵan. Kóshe ataýyn ózgertý kenshiler astanasynda ondaǵan jyl boıy qozǵalyp kele jatqan, alaıda júzege aspaı qoıǵan bastama edi. Sondyqtan bul jolǵy talpynys «ne bel ketedi, ne belbeý ketedi» deıtindeı sheshýshi sát boldy. Osy jumysty elimizdiń aqparattyq saıasat salasyndaǵy basshylyǵy, oblys ákimdigi yń-shyńsyz iske asyrýdy aıryqsha qadaǵalady. Oblystyq UQK departamentiniń basshysy K.Adambek te osy tusta qoǵamdyq tyńdaýǵa tyńǵylyqty daıyndalý, aqparattyq jumysty júıeli júrgizýdi isin baqylap, baǵyt-baǵdar berýge úlken eńbek sińirdi. Tikeleı qadaǵalap otyrdy. Jumyla atqarǵan istiń arqasynda Abaı esimin ulyqtaý bastamasy qoǵamnyń qaýipsizdigine syzat túsirilmeı, tııanaqty júzege asty. Osyndaı is-sharalar Qaraǵandy qalasynyń Oktıabr aýdanyna Álıhan Bókeıhan esimin berý týraly qoǵamdyq tyńdaý qarsańynda da qolǵa alyndy. Júıeli daıyndyqpen ótkizilgen qoǵamdyq talqylaý nátıjesinde Alash kóseminiń esimi aýdanǵa berildi. Bul Qaraǵandy tóńireginde ulttyq rýh dúr silkingen kezeń boldy.
Arda azamattyń balalyq baldáýren shaǵy ótken, bilim alyp, túlep ushqan Qońyrat poselkesiniń damýyna qosqan úlesi – óz aldyna bir tóbe. Balqashtyń irgesinde tursa da, Qońyrat toqyraý jyldarynda óte júdep-jadap ketken eldi mekenniń biri edi. Keıingi kezderi osy poselkege óń kirip, eńselene bastaǵany baıqalady. Balqash qalasynyń tolyqqandy shaǵyn aýdanyna aınaldy. Shuryq-tesik joly bútindelip, jańa turǵyn úıler salyndy, eskileri jóndeldi. Eń úlken ıgilik – qaladan tikeleı jylý qubyry tartylyp, poselke shetindegi jer úılerge deıin ortalyq jylý júıesine qosyldy. Osy jumystardy júzege asyrý barysyna tıisti oryndarǵa máseleni júıeli jetkizip, qarjy bólinýine tikeleı yqpal etken Kendebaı Sarybaıulynyń úlken eńbegi jatyr. Qońyrat turǵyndary osy ıgilikterdi úlken rızashylyqpen aıtyp, alǵysyn bildirip otyrady.
Kendebaı Sarybaıuly búginde Astana qalasy máslıhatynyń depýtaty jáne máslıhattaǵy bıýdjet, ekonomıka, ónerkásip jáne kásipkerlik máseleleri jónindegi turaqty komıssııanyń tóraǵasy retinde jemisti eńbek etip keledi. Únemi jarqyn bastamalarǵa bas bolyp, eńseli elordamyzdyń kórkeıip, damýyna óz súbeli úlesin qosyp júr.
