Igi sharany uıymdastyrýshy kúsh mádenıetin zertteýshi belgili ǵalym Abylaıhan Qalnazarov bul joba – qazaq halqynyń kúsh pen qaısarlyqqa negizdelgen mádenı murasyn qazirgi zamanǵa jetkizýdi maqsat etken biregeı bastama ekenin aıtady. «Kúsh leksııasynyń» ózegi – el tarıhyndaǵy áıgili alyptarymyz, bahadúr-balýandarymyz, Qabanbaı, Bógenbaı, Naýryzbaı, syndy dańqty tulǵalardyń ómir joly men ıgi murasyn dáripteý. Olardyń jeńimpaz rýhy men erlik ónegesi búgingi urpaqqa jetkizip, rýhanı sabaqtastyqty jalǵaý», deıdi A.Qalnazarov.
Is-sharaǵa ýnıversıtet basshylyǵy, ǵalym-oqytýshylar men stýdentter, zııaly qaýym, Qazaqstan sportynyń abyroıly ókilderi men qoǵam qaıratkerleri qatysty. KINES rekordtar kitabyna engen, «Tas balýan» atymen tanylǵan alyp kúsh ıesi Arman Súleımen jáne Imanjúsip Qutpanuly, Balýan Sholaq Baımyrzauly, Qajymuqan Muńaıtpasulynyń urpaqtary alyptardyń ónegeli ómirindegi sáýleli sátterin baıandap, estelikterimen bólisti. Imanjúsiptiń nemeresi, fılosofııa ǵylymdarynyń doktory, professor Raýshan Imanjúsip atasynyń ánderi tek óner týyndysy ǵana emes, ulttyń rýhy ekenin jetkizdi. «Biz osy rýhty búgingi jastardyń boıyna sińirgende elimizdiń erteńi jarqyn bolady», dedi.
Balýan Sholaqtyń nemeresi Shaıdolla Sholaq ta babasynyń tolaǵaı kúshin áıgileıtin estelikterdi aıtty. «Balýan Sholaq atamyz halyqtyń namysyn arqalaǵan azamat edi. Ol jastardyń boıynan árdaıym ádilettilikti, qaısarlyqty, otansúıgishtikti kórgisi keldi. Sol qasıetter búgingi býynǵa da asa qajet. Mundaı erkin formattaǵy júzdesýdiń mańyzy orasan. Jas urpaq balýan babalarynyń eldik murat-múdde jolynda atqarǵan eńbegin bilgeni durys. Búgingi «Kúsh leksııasy» aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn tapsa, jastardyń boıynda otanshyldyq sezimdi nyǵaıtýǵa septigin tıgizeri sózsiz», dedi.
«Qajymuqan-Batıma (Nadejda) atyndaǵy qaıyrymdylyq qordyń» prezıdenti balýannyń shóberesi Áıken Muqan Reseıdiń Omby qalasynan arnaıy kelgenin atap ótti. «Qajymuqan atamyz álemdik arenada qazaqtyń atyn tanytty. Atalarymyzdyń halqyna tıgizgen sharapatyn nasıhattaý – bizdiń paryzymyz. Úsh uly tulǵanyń urpaqtary – biz, munyń jaýapkershiligin tereń uǵynýymyz kerek» dedi.
Júzdesý barysynda qazaqqa tán kúshtik oıyndardyń arnaıy beıne jazbasy kórsetilip, rekordsmen Arman Súleımen sahnada bilek kúshiniń qaıratyn pash etti. Balýan shege ııý, taǵa maıystyrý, som temirdi buraý syndy birqatar kúshtik oıyndardyń elementin kórsetti. «Kúsh – tek bulshyq ettiń qýaty emes, ol – eldiktiń, birliktiń, táýelsizdiktiń qýaty. Bizge kúsh mádenıeti arqyly ult bolashaǵyn tárbıeleý mindet. Alaıda kúsh degende bilim men ǵylymnyń da kúshin umytpaý kerek», dedi A.Súleımen.
Áserli ótken dıdarlasýdyń sońynda Áıken Muqan ózi basqaratyn Qor atynan Arman Súleımenge ulttyq kúsh mádenıeti men ónerin damytýǵa sińirgen eren eńbegine qurmet kórsetti. Dańqty balýan Qajymuqan Muńaıtpasulynyń búgingi izbasary dep baǵalap, arnaıy jasatqan belbeýdi syıǵa tartty.
Abylaıhan Qalnazarov Akademııa atynan Qajymuqan Muńaıtpasulynyń shóberesin «Ulttyq sport maıtalmany», belgili mádenıettanýshy ǵalym Serik Erǵalıdi «Ulttyq sport janashyry» tósbelgisimen marapattady.
Is-sharany qorytyndylaǵan L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń prorektory Dýman Ramazanuly oqý ordasyna kelgen qonaqtarǵa alǵys bildirip, baǵaly syılyqtar tabystady.
«Kúsh leksııasy» jobasy buǵan deıin Túrkistan qalasynda uıymdastyrylyp, Aqtóbe jáne Pavlodar óńirlerinde de jalǵasyn tapty. Uıymdastyrýshylar joba aıasynda aldaǵy ýaqytta elimizdiń barlyq óńirin aralap, jurtshylyqpen júzdespek. Sonymen qatar sheteldegi qazaq dıasporalarymen de kezdesý ótkizip, kúsh leksııasyn tanystyrýdy josparlap otyr.
