Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Zaýyt tolyq qýatyna kóshken kezde jylyna 120 mln ónim daıyndamaq. Zaýyttaǵy jumys tolyq avtomattandyrylǵan, burynǵydaı beıneti kóp ári jumysshy tabý taýqymeti eńseni ezbeıdi. Qazir aýmaǵy atshaptyrym zaýytta nebári 30 adam jumys isteıdi.
Bozaıǵyr kirpish zaýytynyń tól tarıhy 2010 jyldan bastaý alady. Almatylyq kásipker Shatlyq Imınov qolǵa alǵan. Uzaq jyl bıznes salasynda jumys istep tapqan azyn-aýlaq qarajatyn osy óndiriske salady. Aıtýyna qaraǵanda, on jyl boıy tirnektep jumys istegen. Alǵa basqan qadamyn keri tartar qıyndyq ta az emes edi. Eń bastysy, jergilikti jerde jumys isteıtin adam tappaı qınalǵan.
– Kópke topyraq shashqandyqtan emes, janyma batqan soń aıtamyn. Qazirgi jastar janyn qınap jumys istegisi kelmeıdi. Úsh mezgil tegin tamaq berip, mańaıdaǵy aýyldardan jumys ornyna jetkizetin kólik jiberilip, eńbekaqysyn ýaqtyly tólep tursań da jumys isteımin dep janyp turǵan adamdy kúndiz qolyńa sham alyp izdeseń de taba almaısyń, – deıdi Shatlyq Mashýruly, – osy jyldy Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Jumysshy mamandyqtary jyly» dep atap, óte oryndy másele kóterip otyr. Biz jergilikti jerde ózekti bolyp turǵan bul máseleni jaqsy bilemiz. Eń bastysy, elimizdegi óskeleń urpaqty adal eńbekke tárbıeleýimiz kerek. Erinbeı eńbek etken adam ózin de, memleketti de kórkeıte alady.
Jańa jobany júzege asyrý ońaıǵa túspegen. Bes jyl muqııat daıyndalǵan. Jergilikti jerden kirpish daıyndaýǵa qajetti balshyq óndirýge ruqsat alǵan. Zaýytty shıkizatpen tolyq qamtamasyz ete alatyn bolǵan soń jańa jobany júzege asyrýǵa kerek qarjyny tabý úshin ınvestor izdeýge kóshken. Sátin salǵanda Berik Daýylbaev pen Erik Muqanov tárizdi ınvestorlar kelisimin bergen. О́ndiriske quıylatyn qarjy kólemi 5 mlrd teńgege jetken. Onyń 3,5 mlrd-y kádege jaratylǵan. Endi 2,5 mlrd teńge nesıe almaq.
Zaýytta jańa zamanǵy Qytaı qurylǵylary paıdalanylady. Bir aıta keterligi, robottar jumys isteıtin mundaı tehnologııa ázirge elimizde joq kórinedi. Shıkizatpen qamtamasyz etetin alań kólemi 30 gektardy quraıdy. Mamandardyń esepteýine qaraǵanda, on jylǵa erkin jetetin kórinedi. Tek topyraq quramy tez ózgerip ketýi sál ǵana alańdaýshylyq týdyrady eken. Túsinikti bolýy úshin taratyp aıta ketelik, kirpishke jaramdy saz topyraqty eki-úsh metr tereńdikte qazyp aralastyrsańyz, sálden keıin quramy basqa topyraq shyǵýy ábden múmkin. Kirpish sapaly bolýy úshin taza sý qajet. Seriktestik kirpish zaýytyn sýmen qamtamasyz etý úshin qar sýyn paıdalanýdy kózdep otyr.
– Bizdiń óńirde qar qalyń túsedi, – deıdi zaýyt basshysy, – kóktemgi kól-kósir qyzyl sý ysyrap bolmaýy úshin bir jerge jınap paıdalanbaqshymyz. Qazir sýdy da ysyrap etpeý máselesi jıi aıtylyp júr ǵoı. Shynynda, únemdeı bilýimiz kerek. Alqaptarǵa jaıylyp, keıin býǵa aınalyp ketetin erigen qar sýy kásiporyn kádesine jarap jatsa aıyby joq qoı.
О́nim ótkizý alańy – Astana men Aqmola oblysy. Kásipker Shatlyq Imınovtiń aıtýyna qaraǵanda, qazirdiń ózinde iri qurylys uıymdary nazar aýdara bastaǵan. Tapsyrys berip jatqandar da az emes.
– Biz qurylysqa qajetti birneshe túrli kirpish óndiremiz, – deıdi zaýyt dırektory, – eń bastysy sapaǵa nazar aýdaryp otyrmyz. О́nim sapaly bolsa, ótimdi bolmaq.
Zaýyt jumysshylary aıyna 350 myń teńge kóleminde eńbekaqy alady. О́zderiniń ashanasynda tórt mezgil tegin tamaq ishedi. О́zge óńirlerden kelip jumys isteıtinderge arnap salynǵan jaıly jataqhanalary bar. Eger jumysshylar jeke kólikterimen qatynaıtyn bolsa, janar-jaǵar maıyn quıyp beredi. Seriktestik áleýmettik jaýapkershilikti qaperlerinde myqtap ustaıdy. Bozaıǵyr aýylyndaǵy meshitke tegin kirpish bosatty. Kópbalaly otbasyna turǵyn úı salýǵa kómektesti. Shortandy selosynda segiz páter órtke shalynǵanda kásipker Shatlyq Imınov jańa úı salýǵa bes myń dana kirpish berip, qalǵan kirpishti ózindik qunymen ǵana satty.
Jańa zaýyttyń ashylýy óńirdegi qurylys salasynyń ózgeshe qarqynmen damýyna sebepshi bolmaq. Osylaısha, ónimdi jumys isteýdiń arqasynda óńirdiń óńi kirip keledi.
Aqmola oblysy,
Shortandy aýdany
