«Parlamenttik Assambleıa Qazaqstannyń demokratııalyq reformalardy jalǵastyrýyna qoldaý kórsetýge tıis». EKPA-nyń plenarlyq sessııasynda Qazaqstan boıynsha baıandamashy – Majarstan Memlekettik jınalysy Halyqaralyq ister komıtetiniń tóraǵasy Jolt Nemet osyndaı úndeý jasady. Saıasatker elimizde júrgizilip jatqan reformalar ashyqtyqqa, bıliktiń azamattar aldyndaǵy eseptiligine ári adam quqyqtarynyń basym bolýyna beıil ekenin kórsetetinin atap ótti.
«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev qyzmetine kirisken sátten bastap biz Qazaqstannyń saıası júıesin jańǵyrtyp, ony halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keltirgen birqatar reformalardyń kýási boldyq. 2022 jyly elde ólim jazasy joıyldy. Bul Eýropa Keńesiniń Parlamenttik Assambleıasy uzaq ýaqyt boıy dáriptegen tarıhı qadam boldy. Qazaqstanda júrgizilgen konstıtýsııalyq reformalar Parlamenttiń rólin, ınstıtýttardyń táýelsizdigin jáne atqarýshy bıliktiń eseptiligin kúsheıtti. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres sharalary júzege asyrylyp jatyr. Saıası plıýralızm keńeıe tústi. Bul – jaı ǵana ózgerister emes, eldiń eýropalyq qundylyqtar baǵytyna qaraı qadam basýǵa degen sheshimin kórsetetin naqty mysaldar. Osy rette Qazaqstanda júrgizilip jatqan ishki reformalar týraly ǵana emes, sonymen qatar atalǵan eldiń beıbitshilikti, turaqtylyq pen órkendeýdi qamtamasyz etýdegi róli sóz bolyp otyrǵanyn atap ótken jón», dedi Assambleıanyń plenarlyq otyrysynda baıandama jasaǵan Jolt Nemet.
Múgedektigi bar adamdardy, áıelderdi, sondaı-aq osal sanattardy qorǵaýdy kúsheıtýge arnalǵan jáne adam quqyqtary salasyndaǵy ózgerister men olardyń tıimdiligine de joǵary baǵa berildi.
EKPA-nyń plenarlyq otyrysynda reformalardy odan ári iske asyrýdyń, sondaı-aq olardy barynsha tolyq praktıkalyq ımplementasııalaýdyń mańyzdy ekeni jáne bul Qazaqstandaǵy demokratııalyq ózgeristerge serpin beretini aıtyldy.
«Demokratııalyq reforma – kúrdeli de uzaq úderis. Esepte aıtylǵandaı, qıyndyqtar da bar. Biraq biz naqty sheshim qabyldadyq jáne osy jolmen júre beremiz. Bul – bizdiń Prezıdentimiz Qasym-Jomart Toqaev ustanǵan batyl saıasat. Elimiz óziniń uzaqmerzimdi damý basymdyqtaryn: zań ústemdigin ornatý, adam quqyn qorǵaý, ınklıýzıvti qoǵam qurý, bılik júıesin ashyq rásimdermen, tejemelik jáne tepe-teńdik júıesimen demokratııalandyrý sııaqty tetikterdi naqty belgiledi. Biz EKPA-nyń syndarly tásilin jáne reformalar jolynda Qazaqstandy ári qaraı da qoldaýǵa daıyn bolýyn quptaımyz», dedi Máýlen Áshimbaev plenarlyq sessııaǵa qatysýshylar aldynda sóılegen sózinde.
Qazirgi ózekti syn-qaterlerdi eńserý jáne parlamenttik dıalogti odan ári nyǵaıtý, ornyqty damý maqsattaryna qol jetkizý, áleýmettik ınklıýzııa men ashyq sot tóreligin qamtamasyz etý sııaqty mańyzdy máselelerdi talqylaý «Qazaqstannyń órkendeý joly: demokratııalyq reformalar jáne parlamenttik dıplomatııa arqyly birlik» atty dóńgelek ústelde, sondaı-aq EKPA Baıandamasy boıynsha uıymdastyrylǵan debatta jalǵasty.
Eýropa Keńesi Parlamenttik Assambleıasynyń kúzgi sessııasy alańynda Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaev EKPA tóraǵasy Teodoros Rýsopýlospen, Eýropa Keńesiniń Bas hatshysy Alen Bersemen jáne EKPA-nyń Qazaqstan boıynsha baıandamashysy Jolt Nemetpen jáne EKPA-nyń Saıası máseleler jáne demokratııa jónindegi komıtetiniń Tóraǵasy Bertran Býıkspen ekijaqty kezdesýler ótkizdi. Onda Qazaqstan men Eýropa Keńesiniń ózara yntymaqtastyǵyn odan ári damytý máseleleri sóz boldy.
Kezdesýlerde elimizde bolyp jatqan demokratııalyq úderisterge jáne aldaǵy parlamenttik reformaǵa basa mán berildi. Eýropa Keńesiniń basshysy men EKPA ókilderi Qazaqstandaǵy reformalardyń barysyn, onyń ishinde eýropalyq depýtattar erekshe toqtalǵan saıası reformalardy biryńǵaı ınstıtýsıonaldyq júıege biriktirý arqyly zańnamalyq úderistiń jáne sheshim qabyldaýdyń tıimdiligin arttyra alatyn bir palataly Parlament qurý týraly bastama aıryqsha atalyp ótti. Sonymen qatar qatysýshylar áleýmettik ıntegrasııa úderisiniń mańyzyna jáne Konstıtýsııalyq sottyń ulttyq quqyq qorǵaý júıesindegi róline nazar aýdardy.
Sondaı-aq búgin Eýropa Keńesiniń Jasandy ıntellekt jáne adam quqyqtary, demokratııa men quqyq ústemdigi týraly negizdemelik konvensııasy tanystyryldy.
