Saýalnama derekterine sáıkes, 51,9% áıel gınekologqa kem degende jylyna bir ret baryp, profılaktıkalyq tekserýden ótedi. О́tken jylmen salystyrǵanda kórsetkish jaqsarǵan: 2024 jyly respondentterdiń 19%-y dárigerge barmaıtynyn aıtsa, 2025 jyly bul kórsetkish 4%-dan tómendegen.
2024 jyly dárigerge barmaýdyń basty sebebi shaǵymnyń bolmaýy (47%) bolsa, 2025 jyly qarjylyq sebepter aldyńǵy orynǵa shyqqan: analızderdiń qymbattyǵyna shaǵymdanǵan áıelder úlesi 21%-dan 42,6%-ǵa ósken, al medısınalyq qyzmetterdiń joǵary quny 38,9% respondent úshin kedergige aınalǵan. Sonymen qatar, dárigerge barýǵa ýaqyt tappaıtyndardyń úlesi de kúrt artqan (46,3% – bir jyl burynǵy 18%-ben salystyrǵanda).
О́tken jylmen salystyrǵanda ózin-ózi emdeý deńgeıi áli de joǵary bolyp tur, áıelderdiń 60%-dan astamy dárigerdiń keńesinsiz dári qabyldaýdy jalǵastyrýda.
«Reprodýktıvti densaýlyq – tek medısınalyq emes, áleýmettik másele. Eger áıel dárigerge suraq qoıýdan qorqatyn bolsa nemese ózin-ózi kútý – artyqshylyq dep sanasa, biz qoǵam retinde úlken áleýetten aırylamyz. Jańa mádenıet qalyptastyrý mańyzdy: der kezinde kómekke júginý, mamandarǵa sený jáne densaýlyqty kútýdi ómirdiń tabıǵı bóligi retinde qabyldaý qajet», – dedi medısına ǵylymdarynyń doktory, Qazaqstannyń reprodýktıvti medısına qaýymdastyǵynyń prezıdenti Vıacheslav Lokshın.
Saýalnamaǵa qatysqan áıelderdiń jartysy (51,9%) eshqandaı kontrasepsııa ádisin qoldanbaıdy. Olardyń ishinde 54,8%-y munyń qajeti joq dep eseptese, 19%-y janama áserlerden qorqady. Áıelderdiń shamamen úshten biri (29,6%) shuǵyl kontrasepsııanyń bar ekenin múlde bilmeıdi.
Kontrasepsııany paıdalanatyndardyń ishinde 60%-y tosqaýyl ádisterin, 22,2%-y jatyrishilik spıraldy, 15,6%-y gormonaldy tabletkalardy qoldanady.
«Saýalnamaǵa qatysqan áıelderdiń 72,7%-y dárigermen menopaýzalyq gormonaldy terapııany (MGT) qoldaný múmkindigin eshqashan talqylamaǵan. Sonymen birge, olardyń 45,5%-y klımaksty emdeýdiń qajeti joq dese, 27,3%-y gormonaldy terapııa qaýipti jáne aýyr janama áserleri bar dep sanaıdy», – dep atap ótti IRM Clinic Almaty akýsher-gınekology, QR Prezıdenti janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń múshesi Galına Grebennıkova.
Onyń aıtýynsha, Qazaqstan áıelderi aqparat tapshylyǵyn áli de sezinedi, al álemde gormonaldy terapııa keńinen qoldanylady. Qazaqstandyq dárigerler de bul ádisti qoldanyp, ár naýqasqa jeke em taǵaıyndaıdy.
«Búginde farmasevtıka áıeldiń ómiriniń ár kezeńinde – kontrasepsııadan bastap reprodýktıvti densaýlyqty keńinen qamtıtyn qoldaýdy usynady. Biz úshin Qazaqstandaǵy áıelder zamanaýı ádisterge jáne senimdi aqparatqa qol jetkize otyryp, ózderin qaýipsiz ári senimdi sezinýi mańyzdy», – dedi «Gedeon Rıhter Qazaqstan» kompanııasynyń bas dırektory Pavel Hegaı.
О́tken jyly áıelder densaýlyǵy úshin negizgi másele ózin-ózi emdeý bolsa, 2025 jyly oǵan qosymsha qyzmetterdiń qymbattyǵy men ýaqyt tapshylyǵy qosyldy.
«Ayelder Dausy nátıjeleri kórsetkendeı, áıelder ózine qamqor bolǵysy keledi, biraq aqparattyq kedergilerge tap bolady. Bizdiń mindetimiz – zamanaýı sheshimder usynýmen qatar, dárigerlerge degen senimdi qalyptastyrýǵa, aǵartýǵa jáne aqparatqa qoljetimdilikti keńeıtýge kómektesý. Bul – Kazakhstan Women’s Health jobasynyń basty maqsaty bolyp qala beredi», – dedi «Gedeon Rıhter Qazaqstan» ókili Dınara Birmaǵanbetova.
Ayelder Dausy 2025 taǵy da mynany dáleldedi: áıelderdiń habardarlyǵyn arttyrý, profılaktıka jáne medısınalyq kómektiń qoljetimdiligin qamtamasyz etý – jaǵdaıdy jaqsartýdyń sheshýshi qadamdary bola alady.
