Taǵzym • 04 Qazan, 2025

Uly tulǵaǵa qurmet

170 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Birtýar kúıshi-kompozıtor, dırıjer, Qazaqstan men KSRO halyq ártisi, Halyq qaharmany Nurǵısa Tilendıevtiń 100 jyldyq mereıtoıyna oraı, О́tegen batyr aýylynda eńseli eskertkish boı kóterip, tulǵa atynda jańa mádenıet úıi saltanatty túrde ashyldy.

Uly tulǵaǵa qurmet

Halqymyz asyǵa kútken bul dúbirli toıǵa Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva, Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵazıev, qoǵam qaıratkerleri, zııaly qaýym ókilderi men óner maıtalmandary qatysty. Saltanatty is-shara Nurǵısa Tilendıev eskert­kishiniń ashylý rásimimen bastaldy.

Aqjarma tilektiń tıegin aǵytqan Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva jıylǵan qaýymǵa Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń quttyqtaýyn jetkizdi.

«Qadirli qaýym! Bıyl Halyq qaharmany, asa kórnekti mádenıet jáne óner qaıratkeri Nurǵısa Tilendıevtiń  týǵanyna 100 jyl tolyp otyr. Osyǵan oraı, uly kompozıtordyń týǵan jerinde eńseli eskertkishi boı kóterdi.  Bul – halqymyzdyń áıgili tulǵaǵa degen  aıryq­sha qurmeti men ystyq yqy­lasynyń belgisi. Nurǵısa Tilendeıev órkenıetimizdiń órisin keńeıtýge ólsheýsiz úles qosty. Elimizdiń mádenı murasyn jańǵyrtýǵa, qazaqtyń án-kúıin jer júzine tanytýǵa  zor eńbek sińirdi. «Otyrar sazy» orkestriniń negizin qalap, ultymyzdyń dúnıe­ta­nymyn baıyta tústi.  Ol altyn qorymyzǵa  engen pesalar men  fılmderge mýzyka jazyp, teatr jáne kıno salasynda qaıtalanbas qoltańbasyn qaldyrdy. Nurǵısa Tilendıev­tiń teńdessiz murasy áli talaı urpaqqa taǵylym bereri sózsiz. Onyń  esimi qazaq mádenıetimen birge máńgi jasaı beredi. Sáýlet óneriniń týyndysy el ıgiligine aınala bersin», delingen Prezıdent quttyqtaýynda.

– Memleket basshysy atap ótkendeı, ár qazaq tebirene tyńdaıtyn kúıleri men jurtshylyq jatqa biletin ánderi halqymyzdyń jan dúnıe­simen  bite qaınasyp, ulttyq ónerimizdiń  altyn qazynasyna aınaldy. Uly kompozıtor halqymyzdyń tarıhy men taǵdyryn, qýanyshy men qaıǵysyn, armany men  muratyn ónerimen órnektep, artyna mol mura qaldyrdy. Nurǵısa atamyz 500-den asa mýzyka týyndysyn alyp kelip, qazaq mýzykasyn jańa bıikke kóterdi. Ulttyq dástúrdi zamanaýı áýenmen sheber ushtastyra otyryp, qazaq mýzykasynyń qaıtalanbas bolmysyn álemge tanytty. Sondaı-aq kóptegen shákirt tárbıelep, daryndy jastardyń ósip-jetilýine yqpal etti. Búginde olar aǵamyzdyń sara jolyn jalǵastyryp, ult mádenıetiniń órkendeýine óz úlesterin qosyp keledi, – dedi mınıstr Aıda Ǵalymqyzy.

Al Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵazıev dara tulǵa Nurǵısa Tilendıevtiń qazaq mádenıetindegi orny erekshe ekenin atap ótti.

– Bıyl IýNESKO kóle­min­de atalyp jatqan bul mereıtoı – jalpy qazaq hal­qynyń ulttyq abyroıy. Saz­gerdiń mereıtoıy aıasynda Parıj, Máskeý, Bishkek qalalarynda arnaıy mádenı is-sharalar uıymdastyrylyp, qazaq óneriniń mártebesi asqaqtady. Sonymen qatar kompozıtor týraly mýzyka zertteýshileriniń eńbekteri bir jınaqqa toptastyrylyp, jańa kitap jaryq kórmek, – dedi óńir basshysy.

Kelesi kezekte Qazaqs­tannyń Halyq ártisi, Memle­ket­tik syılyqtyń ıegeri ánshi-kompozıtor Altynbek Qorazbaev, Qazaqstannyń halyq ártisi Talǵat Temenov izgi tilegin arnady.

– Búgin meniń ákemdi ǵana emes, tutas  qazaq ónerin, ult rýhyn ulyqtap otyrmyz. Ákemniń ǵumyry, halqy úshin soqqan júregi – halqyna arnalǵan án men kúıi edi. Sol júrektiń únin óshirmeı, qadirlep jatqan sizderge alǵysym sheksiz. Ákemniń 100 jyldyq mereıtoıy IýNESKO kóleminde, halyqaralyq TÚRKSOI uıy­mynda, Qazaqstannyń barlyq jerlerinde atap ótilýde. Sol úshin Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemelulyna  alǵysymdy aıtamyn, – dedi Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen qaıratkeri Dinzýhra Tilendıeva.

Budan keıin Nurǵısa Tilendıev atyndaǵy mádenıet úıiniń alqyzyl lentasy qıylyp, sý jańa sahna tórinde dáýlesker kúıshiniń sazdy áýenderi kúmbirlep, júrek terber án-kúıleri oryndaldy.

Nurǵısa Tilendıevtiń músinin belgili músinshiler Aıdos Búrkitbaev pen Tımýr Ermuhametov ázir­legen. Qoladan quıylǵan eskertkishtiń bıiktigi – 2,85 metr, tuǵyry – 1,5 metr. Jalpy bıiktigi – 4,35 metr. Tuǵyry granıtten jasalǵan. Eskertkish – uly saz­ger­­diń ónerge sińirgen eńbe­gi­ne degen el qurmetiniń aıǵaǵy.

Jańa mádenıet úıiniń qurylysyn «AK Construction» JShS merdigerligi júzege asyrǵan. Mádenıet úıiniń jalpy quny – 2,2 mlrd teńge, syıymdylyǵy – 400 oryn.

Mádenıet úıiniń ashylýy óńirdiń rýhanı ómirin jandandyryp, óner men mádenıettiń damýyna tyń serpin bermek.

Ile jerinde ótken aıtýly shara – uly tulǵanyń el tarıhyndaǵy ornyn dáriptep qana qoımaı, jas urpaqty ónerge, eldikke tárbıeleýdiń jarqyn úlgisine aınaldy.

 

Almaty oblysy