Saltanatty is-shara barysynda Memleket basshysy óz quttyqtaý sózinde Nurǵısa Tilendıevtiń tuǵyrly eskertkishi halqymyzdyń áıgili tulǵaǵa degen aıryqsha qurmeti men ystyq yqylasynyń belgisi ekenin atap ótti.
Mınıstrdiń aıtýynsha, eskertkish joǵary kórkemdik talǵammen jasalyp, erekshe úılesim tapqan.
Osyǵan oraı, Aıda Balaeva elimizdegi eskertkish ornatý máselesine arnaıy toqtaldy.
- Árıne, tarıhta esimi qalǵan tulǵalardy ulyqtaý óte mańyzdy. Alaıda eskertkish ornatý úlken jaýapkershilikti talap etedi. О́kinishke qaraı, elimizde eskertkishterdi zańsyz ornatý faktileri jıi kezdesip otyr, – dedi mınıstr.
Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń taldaýyna sáıkes, sońǵy bes jylda elimizdiń on óńirinde 49 eskertkish zań talaptaryn saqtamaı ornatylǵan.
Eń kóp zańsyz ornatylǵan eskertkishter:
- Túrkistan oblysy — 17;
- Qostanaı oblysy — 15.
Keıbir jaǵdaılarda respýblıkalyq komıssııa qoldamaǵan jobalar da óz betimen ornatylyp ketken. Sonymen qatar, eskertkishter keıde jeke menshik aýmaqtarǵa qoıylyp, eskertkish pen shaǵyn arhıtektýralyq nysannyń aıyrmasy eskerilmeı jatady.
- Sondyqtan eskertkish ornatý — tek yqylas pen nıet emes, eń aldymen tártip pen jaýapkershilik ekenin eskerý kerek. Ásirese, ıgi nıetpen qoldaý bildirip júrgen demeýshiler, mesenattar bul máseleni udaıy nazarda ustasa deımiz. Al jergilikti atqarýshy organdar zańsyzdyqqa jol bermeı, qatań baqylaýǵa alýy kerek, – dedi Aıda Balaeva.
«Tarıhı-mádenı mura obektilerin qorǵaý jáne paıdalaný týraly» zańǵa sáıkes, árbir jańa eskertkishti ornatý jumystaryn oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń jáne astananyń jergilikti atqarýshy organdary júzege asyrady.
Monýmentaldy óner qurylystaryn ornatý tártibi mınıstrlik qaǵıdalarymen rettelgen.
Sonymen qatar, Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske sáıkes, monýmentaldy óner nysandaryn ornatý erejesin buzǵandarǵa aıyppul qarastyrylǵan:
- jeke tulǵalarǵa — 10 AEK;
- laýazymdy tulǵalar men shaǵyn kásipkerlik sýbektilerine — 50 AEK;
- orta kásipkerlik sýbektilerine — 100 AEK;
- iri kásipkerlik sýbektilerine — 250 AEK kóleminde.
Budan bólek, júrgizilip jatqan jumystardy ýaqytsha toqtatý sharasy da qarastyrylǵan.
Keı jaǵdaılarda eskertkishter jeke aýmaqtarǵa qoıylyp, qoǵamdyq keńistiktiń estetıkalyq kelbeti eskerilmeı jatady, bul tarıhı tulǵalarǵa degen qurmettiń laıyqty deńgeıde kórinis tabýyna keri áser etedi.
- Tarıhqa adaldyq tártipten bastalady. О́ıtkeni, eskertkish — bul tek ótkenge qurmet belgisi ǵana emes, sonymen birge keler urpaqqa degen ortaq amanatymyz, – dep atap ótti mınıstr Aıda Balaeva.
