Tazalyq aksııasyna qatysýshylar negizinen «Shardara» sý qoımasynyń aýdanmen shektesetin aýmaǵyn tazartyp, shóbin shapty. Qýraǵan aǵashtardy butady. Is-sharaǵa 300-den astam turǵyn jumyldyryldy. Aýqymdy senbilik Arys qalasynda da uıymdastyryldy. Turǵyndar Arys jaǵalaýyndaǵy qoqystardy jınap, aramshópterdi otap, aınalany tazartty. Jetisaı aýdanyndaǵy senbilikke 2 myńnan astam adam, 10 tehnıka jumyldyryldy. Ordabasy aýdanynda «Amanat» partııasynyń «Taza Qazaqstan» road-estafetasy uıymdastyryldy. Qatysýshylar Qaraýyltóbe men «Birlik» monýmentinde tazalyq júrgizip, vandalızmge qarsy aksııa ótkizdi.
Túrkistan qalasynyń aınalasynan 2019 jyly qurylǵan «Jasyl beldeý» aýmaǵy jyl sanap keńeıip, orman aǵashtary jaıqalyp, ekologııalyq ahýaly jaqsaryp keledi. Oblystyq tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasynyń málimetinshe, jalpy 29 544 gektar jer memlekettik orman qory sanatyna aýystyrylǵan. Onyń 18071 gektaryna ártúrli aǵash otyrǵyzylǵan. Atap aıtqanda, 8337 gektarǵa japyraqty aǵash kósheti, 9734 gektarǵa sekseýil ekpeleri egilgen. Bıylǵy kúzde qosymsha 900 gektar aýmaqqa sekseýil tuqymyn sebý jumystary bastaldy.
«Qazirde mádenı orman ekpelerin sýmen qamtamasyz etý maqsatynda 240-tan astam uńǵyma qazylǵan. Jasyl beldeýdi qorshaý jumystary 434 500 metrge jetti. Túrkistan qalasy aınalasynyń sý tapshylyǵyna baılanysty otyrǵyzylǵan aǵash kóshetterin sýarýǵa qatysty jańa áýejaı jolynyń boıyndaǵy 252 ga jer telimi tolyqtaı tamshylatyp sýarý júıesine qosyldy. Qalǵan ýchaskelerdegi otyrǵyzylǵan aǵash kóshetterdiń 63%-y uńǵymalar, 25%-y kanaldar, 12%-y nasostar arqyly sýarylady. Bıylǵy jazda kúnniń ystyǵyna shydas bermeı qýraǵan, ósimin toqtatqan aǵashtardy qaıta tolyqtyrý júrgizilip jatyr. Búginde jasyl beldeýge otyrǵyzylǵan kóshetterdiń 60-65%-y kógerip keledi», deıdi «Jasyl aımaq» KMM dırektorynyń orynbasary Nurjan Kashkenov.
Arys qalasynda keıingi jyldary jasyl jelekti kóbeıtý baǵytynda tyń tásilder qoldanylady. Sonyń bir mysaly – qalada arnaıy tuqymbaqtyń qurylýy. Qalalyq tuqymbaqta búginde 200 myńnan astam túrli aǵash kósheti ósiriledi. Olar aldaǵy kúzgi, kóktemgi aǵash egý maýsymynda qala aýmaǵyna otyrǵyzýǵa daıyn. Eń basty artyqshylyǵy – kóshetterdiń syrttan ákelinbeýi. «Jasyl Arys» KMM-niń mamandary qalada ósken aǵashtardan uryq jınap, ony suryptap, tuqymbaqqa otyrǵyzady. Osylaısha tabıǵı jolmen almasý úzdiksiz júrip jatyr. Arystyń topyraǵy men klımatyna beıimdelgen kóshetter nebári 1-2 jylda ósip, qala kóshelerine otyrǵyzýǵa jaramdy halge jetedi. Bul tásil ónimdiligimen de erekshelenip otyr, jersindirý kórsetkishi – 95%. Qazir jasyl jelekke jaýapty qyzmetkerler qalada ósken sabyn tal, arsha, boz arsha sekildi aǵashtardyń uryqtaryn jınaýǵa kirisip ketken. Árbir pisken tuqym suryptalyp, arnaıy tehnologııamen tuqymbaqqa egiledi. Mamandardyń aıtýynsha, tabıǵı suryptaý arqyly kóbeıtilgen kóshetter syrttan tasymaldanatyn aǵashtarǵa qaraǵanda tózimdi, kútimi jeńil ári ósimi joǵary. Jas kóshetterdi óz jerinde ósirip, tabıǵı jolmen jersindirý qalanyń ekologııalyq ahýalyna da, bıýdjet tıimdiligine de oń yqpal etedi.
Aıta ketelik, Túrkistandaǵy «Jasyl aımaq» mekemesinde búginde 120 ga orman tuqymbaǵy bar. Onyń 58 gektary turaqty túrde paıdalanylady. Orman tuqymbaǵynda 21 túrli aǵash-buta kósheti ósiriledi. Zamanaýı tuqymbaqta 576 sharshy metr jerge jylyjaı ornatyldy. Jylyjaıdyń maqsaty – sırek kezdesetin sándik, qylqan japyraqty aǵashtar ósirý. Qazirde «Jasyl aımaq» mekemesinde 600-ge jýyq qyzmetker men 70-ten astam arnaıy tehnıka jumys isteıdi.
Túrkistan oblysy
