Ádette omartalar egin alqaptary nemese jaıylymdar ólshemi boıynsha baǵalanady. Ara sharýashylyǵymen aınalysatyn kásipkerler jer jyrtpaǵany nemese mal jaımaǵany úshin olardyń jerleri «paıdalanylmaı otyr» dep tanylady eken. Ulttyq palata ókilderi túsindirgendeı, zań boıynsha aýyl sharýashylyǵyna arnalǵan jer úsh maqsattyń bireýine qatysty berilýi múmkin: aýylsharýashylyq óndirisi, sharýa nemese fermerlik qojalyq júrgizý.
«Ara sharýashylyǵy týraly» zańǵa sáıkes, bul sala – aýyl sharýashylyǵynyń derbes túri, onyń negizgi maqsaty – ara ónimderin óndirý. Sondyqtan omartashylar jerdi «aýylsharýashylyq óndirisi úshin» degen maqsatpen alyp, ony tikeleı maqsatta – bal óndirý úshin paıdalanyp keledi. Alaıda Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Jer resýrstaryn basqarý departamenti munymen kelispeıdi. Olar Jer kodeksiniń 92-babyna súıene otyryp, omartashylardy jerdi paıdalanbady dep aıyptaıdy. О́z kezeginde Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi de jergilikti organnyń ustanymyn qoldap otyr. Olardyń paıymynsha, ara sharýashylyǵy tek aýyl sharýashylyǵy óndirisiniń qosalqy qyzmeti retinde ǵana esepteledi. Osyǵan baılanysty, omarta ornatylǵan jerdiń maqsatqa saı paıdalanylýy úshin belgili bir talaptar oryndalýǵa tıis dep sanaıdy.
«Men bal óndirip, alqaptardy tozańdandyramyn, osylaısha ara sharýashylyǵyn damytyp jatyrmyn. Biraq Jer resýrstaryn basqarý departamentiniń pikirinshe, men – jalqaýmyn. Omartashylardy jer jyrtyp, mal baǵýǵa májbúrleý – naýbaıshyǵa bıdaı ósirip, sıyr saýý kerek deýmen birdeı. Munyń qandaı qısyny bar?», dep ashynady shyǵysqazaqstandyq omartashylar.
Ulttyq palata ókilderiniń aıtýynsha, zańdy osylaısha bıýrokratııalyq turǵyda taldaý ondaǵan jyl boıy bal óndirip, aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn tozańdandyratyn ári ekologııalyq tepe-teńdikti saqtaýǵa úles qosyp otyrǵan sharýashylyqtardyń kúıreýine alyp kelýi múmkin.
«Ara sharýashylyǵy – qosalqy qyzmet emes, bul ekologııa men eldiń azyq-túlik qaýipsizdigine áser etetin mańyzdy sala. Ýákiletti organnyń nysandardy memleket menshigine qaıtarý syltaýymen jasalyp otyrǵan bul áreketi jumys istep turǵan sharýashylyqtardy joıýy múmkin», dedi «Atameken» UKP basqarma tóraǵasynyń orynbasary Nazıra Úsenova.
Memleket basshysy 2024 jylǵy 2 qyrkúıektegi Joldaýynda eger jer paıdalanýshy adal eńbek etip, iske ınvestısııa salǵan bolsa, onyń jumys istep turǵan óndirisin toqtatýǵa bolmaıtynyn atap ótken edi. Bul jaǵdaıda ýákiletti organnyń áreketi Prezıdent saıasatyna tikeleı qaıshy kelip otyr dep málimdeıdi «Atameken» palatasy. Bul rette olar «jerdi «ara sharýashylyǵyn júrgizý úshin» dep bólý kerek nemese omartalar ornalasqan jerlerdi paıdalaný krıterıılerin naqtylap jazý qajet» degen talap qoıady.
