Ishki naryqty qorǵaıtyn sheshimder

Týrızm jáne sport mınıstrligi­niń bastamasymen VAK bizdiń eldiń aýmaǵyna oıyn avtomattaryn ákelýge ruqsat berý tártibin alty aı merzimge maquldady. Olardy tek oıyn bıznesine memlekettik lısenzııasy bar uıymdar ǵana ákele alady. Lısenzııa berý tetigi Zańsyz oıyn bıznesi men lýdomanııaǵa qarsy is-qımyl jónindegi keshendi jospardy júzege asyrý sheńberinde engiziledi.

Sondaı-aq VAK-ta 2023 jylǵy 4 aqpannan beri qoldanylyp kele jatqan kúnbaǵys tuqymyn eksport­taýǵa salynatyn kedendik bajdy (EKB) odan ári saqtaýdyń qanshalyqty maqsatqa saı ekendigi qaraldy. Onyń mólsheri 20%-dy, biraq bir tonnasyna 100 eýrodan kem emes somany quraı­dy. Baj qoldanylǵan ýaqyt ishinde bıýdjetke 24,1 mlrd teńge tús­ken. Ol el bıýdjetine quıylyp, keıin aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirý­­shilerge sýbsıdııa retinde beri­­letini belgili. Sonymen qatar baj qol­­danylǵan úsh jyl ishinde elimiz­­de kúnbaǵys maıyn óndirý 2,5 ese, eks­port 4,8 ese ósken. Osylaısha, elimiz alǵash ret kúnbaǵys maıyn eksport­taýshylardyń tańdaýly ondyǵyna enip, 8-oryndy ıelendi. EKB-ny engizý nátıjesinde ishki naryqta kúnbaǵys maıynyń baǵasy turaqtandy: búginde onyń 1 lıtriniń ortasha baǵasy 843 teńge turady. Al baj alymy engizilgen 2023 jyldyń qańtarynda 900 teńgeden joǵary bolǵan edi.

Áıtse de, kúnbaǵys tuqymyn óndirýshiler egin jınaý naýqany kezinde kúnbaǵys tuqymyn satyp alý baǵasy olar kútken deńgeıden tómen bolyp turǵanyn aıtady. Talqylaý qorytyndysynda Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigine kúnbaǵys maıynyń kóterme naryǵyna taldaý júrgizip, maı óńdeý kásiporyndarynyń satyp alý baǵasyn zerdeleý tapsyryldy. Keıin bul másele komıssııanyń kezekti otyrysynda qaıta qaralmaq.

Jıynda VAK sheshimimen el aýmaǵynan suıytylǵan munaı gazyn avtomobıl jáne temirjol kóligimen áketýge salynǵan tyıym 6 aıǵa uzar­tyldy. Bul shara suıytylǵan gazdy otyn retinde paıdalanatyn avtomobıl qatarynyń ósýin jáne onyń áleý­mettik mańyzyn eskere oty­ryp, ishki suranysty qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Sondaı-aq EAEO elde­rine tasýdy qosa alǵanda, buqashyqty áketýge salynǵan ty­ıym da 6 aıǵa uzartyldy jáne usaq mú­ıiz­di maldyń 120 bas qoshqaryn áke­týge beriletin kvotanyń kúshi saqtaldy.