Ǵylym • 20 Qazan, 2025

Agroklımattyq aımaqtarda karbamıdti qoldanýdyń óndiristik synaqtary týraly kelisim jasaldy

140 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Prezıdent janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasy KMG PetroChem kompanııasymen birlesip, karbamıdti ártúrli agroklımattyq aımaqtarda qoldanýǵa qatysty keshendi óndiristik synaqtar men ǵylymı zertteýler jobasyn alǵash ret iske qosty, dep jazady Egemen.kz.

Agroklımattyq aımaqtarda karbamıdti qoldanýdyń óndiristik synaqtary týraly kelisim jasaldy

Atalǵan joba «Ǵylym akademııasy jáne bıznes: ınnovasııalyq damý joly» taqyrybyndaótken ǵylymı-óndiristik keńeste tanystyrylyp, taraptar memorandýmǵa qol qoıdy. Bul qujat ǵylym men bıznestiń ózara is-qımylyn ınstıtýsıonaldyq turǵyda nyǵaıtýdyń jáne ıntegrasııalyq jobalardy damytýǵa uzaq merzimdi negiz qalaý jolyndaǵy mańyzdy qadam bolyp tabylady.

- Naryq konıýnktýrasynyń jyldam ózgerip otyrǵan jaǵdaıynda qazaqstandyq bıznes úshin baǵyt-baǵdar tabý barǵan saıyn qıyndaı túsýde, ásirese klımat, shıkizattyń álemdik baǵalary men logıstıkalyq shekteýler sııaqty syrtqy faktorlarǵa aıtarlyqtaı táýeldi aýyl sharýashylyǵy salasynda. Mundaı jaǵdaıda ıntýısııaǵa ǵana súıengen ınvestısııalar kóbine negizsiz ári shyǵyndy bolyp jatady. Sondyqtan ǵylymı verıfıkasııany basty shart retinde aıqyndaıtyn jańa basqarýshylyq paradıgma qajet: aldymen - standarttalǵan zertteýler men synaqtar, sodan keıin - ındýstrııalyq deńgeıge deıin keńeıtý. Dál osylaı álemniń jetekshi agrarlyq ekonomıkalary jumys isteıdi,- dep atap ótti Ulttyq ǵylym akademııasynyń Prezıdenti Aqylbek Kúrishbaev. 

Ulttyq ǵylym akademııasy men «KMG PetroChem» JShS arasyndaǵy otandyq karbamıd óndirisin iske qosý jobasy sheńberindegi yntymaqtastyq - jańa ǵylymı-ındýstrııalyq úlginiń qalyptasýynyń aıqyn mysaly bolyp tabylady.

«KMG PetroChem» JShS (AO «QazMunaıGaz» UK» AQ-nyń 100 paıyz enshiles uıymy) basqarma tóraǵasy Dııaz Dııanovtyń aıtýynsha, elimizdińagrarlyq salasy úshin karbamıd — jaı ǵana tyńaıtqysh emes, ol ónimdilikti arttyrýdyń, jer resýrstaryn tıimdi paıdalanýdyń jáne azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýdiń negizgi tetigi bolyp tabylady.

«Elde aýyl sharýashylyǵy áleýeti zor bolǵanymen, mıneraldyq tyńaıtqyshtardy qoldaný deńgeıi áli de óte tómen. Qyrkúıek aıynyń basynda ShYU aıasynda CNPC kompanııasymen karbamıd óndiretin zaýyt salý jóninde negizdemelik kelisimge qol qoıyldy — bul joba jańa deńgeıge kóterilgenin aıǵaqtaıtyn mańyzdy qadam.Jylyna 800 myń tonnaǵa deıin tyńaıtqysh óndirý qýatyna ıe zaýytty iske asyrý fermerlerdi qoljetimdi otandyq ónimmen qamtamasyz etip, ımportqa táýeldilikti azaıtady jáne búkil agroónerkásiptik keshenniń turaqty ósýine berik negiz qalaıdy» dedi D.Daıanov.

Akademııa ǵylym men bıznestiń ózara baılanysy men tıimdi is-qımylynyń strategııalyq turǵydan negizdelgen modelin qurastyrýǵa yqpal etip otyr. Búgingi tańda akademııa negizgi agrarlyq aımaqtarda synaqtardy úılestirýde. Atap aıtqanda, bul jumystar A. I. Baraev atyndaǵy Astyq sharýashylyǵy ǵylymı-óndiristik ortalyǵynyń (Aqmola oblysy), Qazaq eginshilik jáne ósimdik sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń (Almaty oblysy), Qarabalyq tájirıbe stansııasynyń (Qostanaı oblysy) jáne «Naýryz» sharýashylyǵynyń (Aqtóbe oblysy) bazalarynda júrgizilýde.Birtutas ádistemelik negizde baqylaý jáne tájirıbe nátıjeleri, engizý mólsheri men merzimderi, qoldaný tásilderi (negizgi jáne ústep qorektendirý) salystyrylady, sondaı-aq topyraqtyń ylǵal qory men jaı-kúıi eskeriledi.Sonymen qatar sharýashylyq deńgeıinde ekonomıkalyq esepteýler júrgizilýde: ónimdiliktiń ósý quny, ózin-ózi aqtaý shegi anyqtalady.Zertteýlerdiń qorytyndysy retinde ár aımaq pen daqyl túrine arnalǵan naqty usynystar men ashyq reglamentter ázirlenedi.

Bul kelisim ǵylym men óndiristiń ózara yqpaldastyǵynyń, sondaı-aq bıznestiń ǵylymı zertteýlerge ınvestısııa salýy arqyly olardyń nátıjelerin tájirıbege engizýdiń naqty úlgisi bolmaq. Talqylaýlar barysynda karbamıdti qoldaný tájirıbesi qarastyrylyp, otandyq tyńaıtqysh óndirisin damytý barysy, sondaı-aq munaı-gaz hımııasy men agrarlyq sektordyń ózara yqpaldastyǵy arqyly Qazaqstannyń azyq-túlik qaýipsizdigin nyǵaıtýdyń negizgi baǵyttary aıqyndaldy.

ALMATY