Sýret: oimaqnews.kz
Anglııada ótetin álem chempıonatyna júrer aldynda Almaty komandasynyń qyzdary Túrkııaǵa at basyn buryp, osy eldiń qyzdarymen birlesken oqý-jattyǵý jıynyn ótkizdi. Alýa Trabzonda týǵan talant Býsenazben sparrıng jasap, qarymyn baǵamdady. Túrkııa memleketine Olımpıadanyń kúmis medalin tartý etken Býsenazdyń bula kúshin qalaı qaırap, shyńdaıtynyn kórdi. Elge kelgen soń Reseı boksshylarymen tize qosyp, jattyǵýdy kúsheıtti.
– Bul ózi bir sátin salǵan jattyǵý jıyny boldy, – deıdi boksshy qyz. – 2021 jylǵy Tokıo Olımpıadasynda Japonııa eline medal syılaǵan Sýkımı Namıkı da osy birlesken oqý-jattyǵý jıynyna keldi. Olımpııa oıyndarynan keıingi uzaq ýaqyt úzilisten soń qolǵabyn qaıta kıgen japon qyzymen de sparrıng ótkizdim. Ol da osyndaı dúbirdi izdep kelgenin ańdatty. Boksty saǵynyp-aq qalypty, janarynan jalyn ushqyndap, janyǵyp júrdi. Maǵan da keregi osyndaı úzdiktermen tartysqa túsý edi. Rıngte shartta-shurt soqqy siltesip, tartysqa túskenimiz sharbolattaı shyńdalýyma septigin tıgizdi. Sodan soń Lıverpýlge attandyq.
Álem chempıonatynda Alýa tórt jekpe-jek ótkizdi. Aldymen Ońtústik Koreıa eliniń úmiti Mýn Kaenmen judyryqtasty. Eresekter dodasyna endi qosylǵan albyrt boksshynyń tájirıbesi kemshin ekenin sezdi. Bul jekpe-jek birinshilik aýrasyna boı úıretýge tamasha múmkindik boldy. Kúshin sarqa jumsamaı, qarsylasyn óziniń stıline qaraı ıkemdep aldy da, úsh raýndtan da erkin ótti.
– Ekinshi jekpe-jegimde taıpeılik I Sıýan Gýonyń qarymyn baıqap kórdim. Bul qyz menen jasy kishi, álemdik dodalardyń dámin endi-endi tatyp, áli sólin ala qoımaǵan boksshy. Dese de, ekilenip kelip, andaǵaılap umtylady. Jastyq maksımalızmniń ekpinimen órshelenedi. Ashyq urysqa den qoıyp, basa-kókteı tópeleı berýdiń jóni joq. Taktıkalyq josparǵa saı shabýyldy shabýylmen toıtaryp otyrdym. Ásilinde Taıland, Taıpeı boksshylarynyń judyryqtasý máneri ózgeshe. Boıy alasa, qoly qysqa bolǵandyqtan da, buǵyna júrip qarsylasyn jaqynnan tópeleýge umtylady. Qoldy-aıaqqa turmaıdy, shapshań qımyldaıdy, – deıdi A.Balqybekova.
Bul jekpe-jek te Alýanyń josparyna saı órbidi. Shabýylǵa umtylǵan Sıýannyń soqqylaryn darytpaı, tıisinshe óziniń judyryǵy oǵan dóp tıip, upaı basymdyǵymen aıqyn jeńdi.
Jartylaı fınalda qytaılyq Sı Sınıýdi súrindirdi. Qytaı qyzynyń fızıkalyq kúsh-qaıraty álem chempıonatyn tamashalaýshy kórermendi tańdaı qaqtyrdy. Ol irikteý kezeńinde aldymen aǵylshyn boksshysyn yǵystyrdy, shırek fınalda álem chempıonatynyń qola medal ıegeri ıspandyq Laýra Fernandesti júldeden qaqty. Degenmen de Alýanyń aldynda tizgin tartty.
Álem chempıonatynyń fınaldyq jekpe-jegi. Jeńse jahannyń eki dúrkin chempıony atanady. Qarsylasy da ońaı emes. Býsenaz Shákiroǵly – Olımpıadanyń fınaldyq dodasyna eki ret jetken sportshy. 2021 jyly Tokıo Olımpıadanyń fınalynda bolgar qyzy Stoıka Krystevaǵa ese jiberdi. Byltyr Parıjdegi Olımpııa oıyndarynyń sońǵy saıysynda qytaılyq Ý Iýıden jeńildi. 2022 jyly álem chempıony atandy. Túrkııada qyzdar boksynyń dańqyn asyryp turǵan sańlaq. Buǵan deıin Býsenaz ben Alýanyń joldary resmı saıystarda túıisken joq. Osy kóktemde Serbııada áıelder arasynda ótken álem chempıonatynda Shákiroǵly 52 kg salmaqta judyryqtasyp, fınalda soltústikkoreıalyq Pan Chhol Mıden asa almady. Eki daryn Lıverpýl rınginde 51 kg salmaqtyń álem chempıony ataǵy úshin aıqasqa shyqty.
– Túrik qyzy kóbine shabýyldy ózi bastamaı qarsylasynyń soqqysyn soqqymen toıtaryp otyrady únemi. Buryn bul boksshy 51 kg salmaqta judyryqtasý úshin saıys aldynda árdaıym keminde 4-5 kg salmaǵyn tómendetetin. Sportshyǵa ol ońaı sharýa emes. Qaljyrap, qajyr-qaıraty kemıdi, belsendiligi de tómendeıdi. Munyń barlyǵyn Túrkııa elinde ótken jattyǵý kezinde qaperime myqtap toqydym. Fınaldyq saıysta jeke bapkerim Dolkýnjan Kamekov pen ulttyq quramanyń bas bapkeri Eldos Saıdalınniń taktıkalyq josparyna saı qımyldap, júktemeni tyńǵylyqty oryndadym, – deıdi Alýa.
Nátıjesinde, aıqyn jeńis, bes tóreshi de biraýyzdan qazaq qyzynyń basymdyǵyna upaı jazdy. Eki dúrkin álem chempıony atanǵan Alýa elge oralǵan soń ákesi Sákenge jeńil kólik tartý etti. Asqar taý tiregi, otbasynyń qamqoryna degen qurmetin osylaısha bildirdi. Birer jyl buryn anasy Sara Isaqovanyń syrqatyn emdetý maqsatynda Alýanyń otbasy Almatyǵa qonys aýdarǵan-dy.
– 2021 jyly Taraz qalasynan kóshtik te, ákem turaqty jumysynan qol úzdi. Almatyǵa kelgen soń ıpotekaǵa baspana rásimdegen edik. О́zge de nesıeniń tólemderi alqymnan alyp, «bóri aryǵyn bildirmes» dep júrip jattyq. 2022 jyly álem chempıonatyn Túrkııanyń Ystanbul qalasy qabyldady. Túrkııaǵa álem chempıonatyna júrerde ákem óziniń kóligin satyp, qaryzdyń biraz somasyn tóledi, «shetelge barǵanda qysylyp qalma» dep maǵan da qomaqty aqsha ustatyp, shyǵaryp saldy. Ulttyq quramanyń múshesi bolǵan soń, barlyq qajetimizdi boks federasııasy qamtamasyz etedi. Dese de, syrtta júrgende kóńili túspesin degen ákemniń qamqorlyǵyna eljirep, ózime ishteı sert berdim. Jańa kólik tartý etemin dep myqtap bekindim. Sol jyly fınaldyq aıqasta súrinip, kúmis júldeger atandym. Oǵan da qomaqty syıaqy berildi. Biraq ákem ózine kólik alýdan buryn páterimizdiń ıpotekasyn, ózge qarjylyq máseleni sheshýdi jón dep tapty. 2023 jyl da jemissiz bolǵan joq. Úndistanda ótken jahan dodasynan qola medal buıyrdy. Federasııa tarapynan tartý etilgen syıaqymyzdy da kem-ketigimizdi túgendeýge jumsap, «ákeme kólik syılaımyn» degen maqsatymdy keıinge ysyrdym. Sol endi júzege asty, – deıdi álem chempıony.
Alýanyń jekpe-jek sportyna qyzyǵýshylyǵy bala kúninen oıandy. Degenmen anasy qyzyn áýeli bı úıirmesine jazdyryp, ónerge baýlyǵysy keldi. Biraq óner bul qyzdyń salasy emes eken. Jetkinshek shaǵynan sportqa yntyzar qyzyn ákesi aldymen aıkıdoǵa alyp barady. Alýany bul orta da qyzyqtyra almady. Aqyry ákesine óziniń jekpe-jek sportynan saıystarǵa qatysyp, sheberligin synaǵysy keletinin ashyp aıtty. Ákesi aldymen kıkboksıng úıirmesine jazdyrdy. Alaıda Alýa kóp ótpeı olımpıada baǵdarlamasyndaǵy sport túri boksqa oıysty. Áke armany aqtaldy. Sákenniń boksshy qyzy alǵashqy jyldardan-aq júlde oljalap, jurt nazaryna tústi. Jeke bapkeri Meıirbek Keńgilbaevtyń senimin aqtap, áýeli jasópirimder arasynda, keıin jastar qataryna ótkende de mereıi ústem boldy.
Áýlıeata topyraǵynan Alataý bókterine qonys aýdarǵanda M.Keńgilbaev Alýany bilikti bapker Dolkýnjan Kamekovke amanattady. Úsh dúrkin álem chempıony, Parıj Olımpıadasynyń qola júldegeri Nazym Qyzaıbaı syndy sańlaqtardy baptap, úzdikterdi túletip júrgen jattyqtyrýshy tarazdyq talantty da qanatynyń astyna aldy. Bilgir bapkerdiń kóriginde shyńdalǵan Alýa Sákenqyzy bıyl alty aıdyń ishinde álemniń eki dúrkin chempıony atandy. 2022 jyly kúmis, 2023 jyly qola júlde oljalady. Azııanyń úzdigi atandy. Onyń endigi mejesi – 2028 jylǵy Los-Andjeles Olımpıadasynyń asqaryna at baılaý. Bul saparda arqalar amanat ta aýyr ekenin sezinedi. О́ziniń salmaǵynda básekelestik álemde ǵana emes, el ishinde de qaınap tur. Jastar qylań berip ulttyq quramadan oryn suraıdy. Qatarlastarynyń da qarqyny ot búrkedi. Jattyǵý zalyna baǵyt alǵan qyzdyń bar oılaıtyny – Olımpıada altyny.
