Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtyń iskerlik qadamy

Arnaıy aımaqta óz jobasyn júzege asyrǵan ınvestor korporatıvtik tabys, múlik, jer salyǵy men ımport QQS-tan, kedendik bajdardan bosatylady, jobalarǵa tolyq ákimshilik jáne tehnıkalyq qoldaý kórsetiledi. Bul jeńildikke qazir aımaqqa otandyq kásip­kerlermen birge Túrkııa, Ázerbaıjan, Qytaı, Germanııa, Sıngapýr, Italııa elderiniń kompanııalary qyzyǵýshylyq tanytyp, jobalaryn júzege asyra bas­tady. Sonyń nátıjesinde, Aqtaýdaǵy ar­naıy ekonomıkalyq aımaq ashylǵaly 347,2 mlrd teńge ınvestısııa tartyl­dy. Shetel­dik ınvestısııalar 176,9 mlrd teń­gege jetse, óndirilgen ónim kólemi 550,9 mlrd teńgeni, eksport kólemi 4 mlrd teń­geni qurady. 68,4 mlrd teńge salyq túsip, 2 500-den astam jumys orny ashyldy.

Memleket basshysy jergilikti ákimdikke Úkimetpen birlese otyryp atalǵan ekonomıkalyq aı­maq aýmaǵy men basym qyz­­met túr­leriniń tizbesin keńeıtý jóninde tapsyrma bergen bolatyn. Tapsyrmany jedel, tııanaqty oryndaýdy maqsat etken Mańǵystaý oblysy ákim­di­giniń bastamasymen keshen­di jumys júrgizildi. Atap aıt­qanda, 2024–2025 jyldary eko­no­mıkalyq aımaqtyń aýma­ǵy eki jarym ese, ıaǵnı 1 926 gek­tardan 4 407 gektarǵa deıin ulǵaıdy. Onyń quramyna bıyl Aqtaý halyqaralyq áýejaıy, Aqtaý qalasynyń jaǵalaý bóligi, Jańaózenniń óndiristik aımaǵy, Sarja teńiz termınaly kirdi. Aýmaq kóleminiń artýy munymen toqtamaq emes. Munaıly aýdanynan ınvestısııalyq jobalardy iske qosý úshin arnaıy jerdi, Kaspıı Ersaı keme jasaý zaýytyn, Kendirli kýrorttyq aımaǵyn ekonomıkalyq aımaqqa kirgizý jumysy júrip jatyr. Bul aýmaqtardyń qosylýy AEA kólemin 27 myń gektarǵa jetkizip, óńirge jańa ınvestısııalardyń quıylýy men jańa salalardyń damýyna múmkindik beredi.

– Arnaıy ekonomıkalyq aımaq­tyń aýmaǵyn keńeıtip, múm­kindigin barynsha paıdalaný – Mańǵystaý oblysynyń ákimi Nurdáýlet Qılybaıdyń basty nazarynda. Aldymyzǵa aýqymdy josparlardy jobalap otyrmyz. «Aqtaý teńiz porty» arnaıy eko­nomıkalyq aýmaǵynda jasalǵan taǵy bir mańyzdy qadam – basym qyzmet túrleriniń tizimi keńeıtilip, burynǵy 24 baǵyttyń ornyna 45 jańa baǵyt bekitildi. Olardyń qatarynda: qurylys, abattandyrý, týrızm, kýrorttyq-sanatorıı qyzmetteri, toqyma buıymdary óndirisi, sý óńdeý, keme jáne áýe kemelerin jóndeý, kólik jáne basqa da óndiris túrleri bar. Bul jańa óndiris asha­myn, óńir ekonomıkasyna qarjy quıamyn degen azamattar úshin de mol múmkindik. «Aqtaý teńiz porty» AEA – Mańǵystaý oblysynyń ǵana emes, búkil elimizdiń ekonomıkalyq áleýetin arttyrýǵa baǵyttalǵan iri joba. Aldaǵy ýaqytta da birlese otyryp, jańa múmkindikterdi iske asyryp, óńirimizdi ınvestısııa úshin eń qolaıly aımaqqa aınaldyramyz, deıdi «Aqtaý teńiz porty» AEA» AQ basqarma tóraǵasy Múbárak Tólegenov.

«Aqtaý teńiz porty» AEA-ǵa bıyl 9 aıdy tolaıym ta­bys­pen eń­serdi. Atalǵan aımaqqa 25 mlrd ­­teńgeden astam ınvestısııa tar­­­tylǵan, demek, bul arnaıy ekonomıkalyq aımaqta júıeli júr­gizilip jatqan jumystyń nátı­jesi deýge bolady.     

«Aqtaý teńiz porty» AEA» AQ bas­qarma tóraǵasynyń aıtýynsha, jyl basynan bergi úsh toqsannyń qory­tyndysy-aq «Aqtaý teńiz porty» arnaıy eko­nomıkalyq aımaǵy óńir ekonomı­kasynyń turaqty damýyna serpin berip otyrǵandyǵyn aıǵaqtaı túsedi.

Memleket basshysynyń Mań­ǵystaý oblysyna kelgen saparyn­da arnaıy ekonomıkalyq aımaq­tyń áleýetin damytý, óńdeý salasyndaǵy jobalardy júzege asyrýǵa bergen tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda Mańǵystaý oblysynyń ákimi N.Qılybaıdyń bastamasymen otandyq jáne sheteldik ınves­torlardy tartý, jańa óndirister quryp, jumys oryndaryn ashý boıynsha júıeli jumys júrgizilip jatyr. 9 aı ishinde arnaıy ekonomıkalyq aımaqta jalpy ınvestısııa kólemi – 53,9 mlrd teńgeni quraı­tyn 8 jańa ınvestısııalyq joba júzege asyryldy. 878 jańa jumys ornyn quraıtyn joba arasynda metall synyqtaryn qaıta balqytý zaýyty, polıpropılen buıymdary óndirisi, polıetılen úldirin shyǵarý, sý tazartqysh súzgiler zaýyty, iri qubyr zaýyty, Aqtaý áýejaıyndaǵy ushý-qoný jolaǵymen perrondy qaıta jańǵyrtý jobalary bar.    

Qazir AEA aýmaǵynda tir­kelgen 55 kompanııanyń 27-si to­lyq iske qosylǵan bolsa, 28 joba júzege asyrylý kezeńinde tur.

Bıyl qańtar-qyrkúıek aılarynda aımaq aýmaǵyna tartylǵan tikeleı sheteldik ınvestısııa kólemi – 6,6 mlrd teńge, al jalpy ınvestısııa kólemi 25,1 mlrd teńgege jetti. Osy kezeńde AEA kásiporyndary 58,3 mlrd teńgeniń ónimin óndirip, onyń bir bóligi 108,9 mln teńge mólsherinde eksport­­tal­ǵan. Aımaqtaǵy óndiris­tik belsendiliktiń artýy 3052 jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik berdi. Bul – óńir turǵyndary úshin jańa múmkindikter men turaqty tabys kózi. Mundaı jobalar óndiristik áleýetti arttyryp, óńir ekonomıkasyn ártaraptandyrýǵa, eksporttyq baǵytty kúsheıtýge jol ashyp otyr. Bıýdjetten bólingen árbir 1 teńgege shaqqanda 46,4 teńge jeke ınvestısııa tartylyp, 9,1 teńge salyq túsimi qamtamasyz etildi. Bul – «Aqtaý teńiz porty» AEA-nyń tıimdi jumys istep, óńir damýyna naqty úles qosyp otyrǵanynyń aıqyn dáleli, deıdi AEA atqarýshy dırektory G.Ábisheva.

«Jaqsyny kórmekke» degendeı, jýyr­da atalǵan arnaıy eko­nomıkalyq aımaq­qa baryp, po­lıpropılen qap­shyq­tar men bıg-beg óndiretin zaýyttyń, qubyr shy­ǵa­ratyn ıtalııalyq zaýyttyń ju­my­sy, Aqtaý halyqaralyq teńiz por­ty­­nyń bazasynda salynyp jatqan iri kon­teınerlik hab qurylysymen tanystyq.

«WestEcoPlast» kásiporny 2022 jyldyń jeltoqsanynda iske qosyp, búginde óz qarqynymen jumys istep turǵan polıpropılen qapshyqtar men bıg-beg óndiretin zaýyt – AEA-da sátti júzege asyp jatqan jobalardyń biri. «WestEcoPlast» JShS dırektory K.Demchenkonyń aıtýyn­sha, óndiristik qýaty jylyna 6 mıllıon qaptama óni­mine eseptelgenmen, bolashaqta bul kór­setkishti eki ese arttyrý jos­parlanǵan. Sapaly ónimderi tek Mańǵystaý oblysynda ǵana emes, Batys Qazaqstan oblysy, Aqtóbe jáne Qyzyl­orda oblysynyń naryǵynda suranysqa ıe eken.

«Aqtaý teńiz porty» arnaıy ekono­mıkalyq aımaǵynyń múmkindigi men Mań­ǵystaýdyń ınfraqurylymdyq áleýetin paıdalanyp otyrǵan qatysý­shy­lar­dyń biri – álemniń 15 elinde jumys istep otyrǵan qubyr ón­di­risindegi álemdik kóshbasshy – «Tenaris» kompanııalar tobynyń enshiles kásiporny «Kazakhstan Pipe Threaders» JShS. 2016 jyly iske qosylǵan zaýyt tolyq qýatta jumys istep tur ári bıyl ónimderin О́zbekstan naryǵyna shyǵara bastaǵan.

– Bul – elimizdegi biregeı kásip­oryn. Zaýyt premıým-klas­ty sorap­tyq-kompressorlyq qubyrlardy maısyz jabyndysymen shyǵarady. Bul tehnologııa qubyrlardy paıdalaný úderisin jeńildetip, tapsyrys berý­shilerdiń jumys tıimdiligin arttyrady. Zaýytta eńbek etip júrgen 40-qa jýyq jumysshy-maman Rýmynııadaǵy «Tenaris Silcotub» zaýytynda taǵylymdamadan ótti. Qazir mamandardy damytýǵa turaqty túrde kóńil bólinip, kóptegen qyzmetker operatordan basshy deńgeıine deıin kóterildi. Sonymen qatar ujym halyqaralyq tájirıbe almasýǵa belsendi qatysyp keledi. Kompanııanyń basym baǵyt­­­tarynyń biri – óńirdiń áleý­mettik damýyna úles qosý. Ár jyly Aqtaý men Jańaózen qalalaryndaǵy bilim salasyn qol­­daýǵa arnalǵan jobalar jú­ze­ge asyrylyp keledi, deıdi «Kazakhstan Pipe Threaders» JShS bas dırektory A.Pılıpenko.           

Aqtaý halyqaralyq portynyń bazasynda salynyp jatqan zamanaýı konteınerlik hab qurylysyn Qazaqstan-Qytaı birlesken kompanııasy júzege asyryp jatyr. Kompanııa bas dırektorynyń kommersııa jónindegi orynbasary Qaırat Qalıollanyń aıtýynsha, konteınerlik habtyń birinshi kezeńin 2026 jyldyń basynda iske qosý josparlanǵan. Buǵan deıin Aqtaý porty jylyna 70 myń konteıner óńdese, habtyń arqasynda teńiz arqyly tasymaldanatyn júk kólemi 3 esege jýyq óspek. Konteınerlik habta jabyq jáne tońazytqysh konteınerlerge arnalǵan qoımalar bolady. Ozyq logıstıkalyq ınfraqurylym konteınerlik júkterdi jyldam óńdeýge múmkindik beredi.

AEA-daǵy qarqyndy jumys, qolaıly orta oblys ákimdiginiń basta­masymen, Úkimettiń qoldaýy­men ekonomıkalyq aımaqtyń qyzmet etý merzimin

2052 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıin uzartýǵa negiz boldy. Bul aımaq aýmaǵynda sátti, tabysty jobalardyń irgesi qalanýy­na, ol jobalardyń óńir, el ekonomıkasynyń damýyna úles qosýyna múmkindik beredi.

Mańǵystaý oblysy