Halyq medıaǵa qanshalyqty senedi?

PR jáne Medıa kásibı qaýymdasty­ǵy­nyń «Senim daǵdarysy – bul kommý­nı­kasııanyń jańa dáýiri me?» paneldi ses­sııasyn júrgizgen PR-maman, kommýnı­ka­sııa salasynyń sarapshysy Aqerke Ber­libaıdyń aıtýynsha, biz qazir senim daǵ­da­rysynyń dáýirinde ómir súrip jatyrmyz.

– Senim – qoǵamnyń turaqtylyǵy men birliginiń ólshemi. Senim azaıǵan jerde júıe álsireıdi, medıa men adamdar arasyndaǵy baılanys úziledi. Sondyqtan sarapshylar jyl saıyn álem elderindegi senim deńgeıin ólsheıdi. О́kinishke qaraı nátıje ózgermeı keledi – jyl saıyn senim kemip barady. «Edelman Trust Barometer» deregine qaraǵanda, álemdegi ortasha senim deńgeıi 100 baldyń ishinde – 56 ǵana. Qyzyǵy, bızneske senim bar, al bılik pen medıa – eń álsiz býyn. Zertteýshiler muny «renish qoǵamy» dep ataıdy. Sebebi qarapaıym: sóz ben istiń arasy alshaq, aqparat shýly, tehnologııa jalǵan beıne jasap, adam kózge de senýden qaldy. Al qoǵam shynaıylyqty, adamdyq úndi izdeıdi, – dedi ol.

A.Berlibaıdyń aıtýynsha, qazir Memleket basshysy ádildik pen zań ústemdigin nyǵaıtý arqyly qoǵamdaǵy senimniń irgesin qaıta bekitýge baǵyttalǵan júıeli saıasat júrgizip keledi. Bul saıasattyń ózegi – ashyqtyq, ádildik jáne jaýapkershilik. Dál osy qundylyqtar el ishindegi senim men turaqtylyqtyń jańa ólshemin qalyptastyrady.

– Bizdiń, kommýnıkasııa men PR mamandarynyń mindeti – shyndyqty jetkizý, sheshimdi túsindirý, qoǵammen baılanys ornatý. Biraq senim daǵdarysy bizdi de aınalyp ótken joq. Sondyqtan senim búgin eń tapshy kapıtal bolyp otyr. Ony qalyptastyrýǵa jyldar ketedi, joǵaltýǵa bir-aq sát jetkilikti. Sondyqtan búgingi PR – jyltyr ımıdj emes, senimniń ekojúıesin qalpyna keltirýdiń joly. Bastysy – elge qyzmet etip, halyq senimine ıe bolý. Qazir zaman tynysy ózgerip, PR da jańa baǵyt, jańa beıne taýyp jatyr, – dedi kommýnıkasııa salasynyń sarapshysy.

Bul sessııada Syrtqy ister mınıstr­liginiń resmı ókili Aıbek Sma­dııarov, Ishki ister mınıstrliginiń resmı ókili Shyńǵys Álekeshev, Almaty oblysy ákiminiń baspasóz hatshysy Janna Arynbekova, «Freedom Ticketon» kompanııasynyń kommýnıkasııalar jónindegi dırektory Azamat Atageldi men Lada.kz saıtynyń bas menedjeri (Mańǵystaý oblysy) Baǵlan Aıdashov qaty­syp, qoǵamnyń bılik, jeke bıznes, quqyq qorǵaý organdary arasyndaǵy senimin talqylap, tájirıbelerimen bólisti.

Bılik pen qoǵam arasyndaǵy baılanys pen senim kórsetkishin halyqqa eń jaqyn orta – óńirlerden kórýge bolatynyn aıtady mamandar. A.Berlibaıdyń pikirinshe, eldiń tynysyn, oıyn, halyqtyń kóńilin eń aldymen sol jaqtan ańǵarýǵa bolady. Osy oraıda Almaty oblysy ákiminiń baspasóz hatshysy Janna Arynbekova halyqpen tikeleı baılanys ornatyp otyrǵanyn aıtady. Ol úshin oblys ákiminiń ózi áleýmettik paraqsha ashqan. Sondaı-aq óńirge qarasty 9 aýdan, 2 qala da osyndaı jeli arqyly halyqtyń máselesine zer salyp, ony sheshýge atsalysyp jatyr.

– О́ńirde baspasóz hatshylary turaqty jumys isteıdi. BAQ ókilderimen ortaq chat arqyly baılanystamyz. Qazir blogerlermen de tikeleı baılanys ornattyq. Qandaı da bir másele oryn ala qalsa, aldymen ákimdikke habarlanady. Instagram, Facebook áleýmettik jelilerimen qatar Tiktok-ta da paraqsha ashtyq. Munda kóbine jastar tirkelgen, olardyń da pikiri, kózqarastary mańyzdy. Bul endi zaman talaby bolyp otyr, jumysymyz osy jelilerden kórinedi, – dedi baspasóz hatshysy.

Qazir quqyq qorǵaý organdaryna da halyqtyń senimi azaıǵany belgili. IIM resmı ókili Shyńǵys Álekeshev qazir senimniń quny qymbat ekenin aıtady. О́ıtkeni áleýmettik jelide halyq qazir máseleniń baıybyna barmaı quqyq qor­ǵaý organdarynyń qyzmetkerlerin qara­lap, túrli jazba qaldyryp, tipti foto-vıdeo ja­rııalap jatady. О́zgeleri birden túrli pikir jazyp, qoǵamdyq rezonans týdy­rady. Al onyń anyq-qanyǵyn bilýge birshama ýaqyt ketedi. Sondyqtan qoǵam men quqyq qorǵaýshylar arasyndaǵy senim tómendeıtini – osydan.

Taǵy bir mysal keltiretin bolsaq, qyrkúıek aıynyń sońynda elimizde «Qaırat – Real Madrıd» fýtbol klýbtary­nyń arasynda oıyn ótti. Jankúıerler bıletke qol jetkize almaı, biraz kelis­peý­shilik týyndaǵan edi. «Freedom Ticketon» kompanııasynyń kommýnıkasııalar jó­nindegi dırektory Azamat Atageldiniń aıtýynsha, suranystyń shekten tys joǵary bolyp, áleýmettik jeliler men BAQ-ta qyzý talqylaý júrip kompanııaǵa biraz shaǵym túsken.

– Bul jerde halyq «Freedom Ticketon»-nyń uıym­dastyrýshy emes, bılet satý ser­vısi retindegi rólin túsinbedi. Olar bılet satý kezindegi «aqaýlarǵa», kezek, oryn jetispeýshiligine shaǵymdandy. Bir mezette júıege 1 mln-nan asa paıdalaný­shy kirgen. Al oıyn ótken stadıonnyń ótkizý múmkindigi shekteýli, nebári 20 myń kó­rer­menge arnalǵan. Biz, árıne, jedel áreket ettik. Bılet satý kezindegi resmı su­ranys derekterin jarııaladyq, – dedi uıym­nyń kom­­mýnıkasııalar jónindegi dırektory.

Sondaı-aq A.Atageldi aqparat keńisti­gi­ne táýlik boıy monıtorıng júrgizip, BAQ-pen jedel jumys júrgizgenin, press-konferensııalar uıymdastyrǵanyn aıtady. Tipti matchqa satylǵan bıletterdiń sa­nyn jarııalap, bılet qaıtarý, ótem­aqy­ tóleý sekildi máseleler qolǵa alyn­ǵan. Osy­­laısha halyqpen túsindirme jumys­tary uıymdastyrylyp, senimdi arttyrǵan.

Al SIM resmı ókili Aıbek Smadııarovtyń aıtýynsha, byltyr elimizge 15 mln týrıst kelgen. Bul halyqaralyq qoǵamdastyqtardyń elimizge degen senim kórsetkishi joǵary ekenin kórsetedi.

– Shyny kerek, Dımash, Imanbek sekil­di talanttarymyzdy eń alǵash shetel­­dik­ter baǵalady. Qazir elimizdi bar­lyq álem biledi. Sondyqtan senim aldy­­men óz halqymyzdyń arasynda ornaýy kerek. Ol úshin qazir áleýmettik jeli­ni utym­­dy paıdalaný mańyzdy, – dedi SIM ókili.

Sondaı-aq naryq, kontent, monetazasııa, sıfrlyq dáýirdegi televızııanyń transformasııasy, jasandy ıntellekt dáýirindegi jýrnalıstıkanyń kúresi sekildi taqyryptar talqylandy.