Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń: «Eńbek adamy – el adamy. Eńbek adamy, eń aldymen, týǵan eliniń jarqyn keleshegi úshin aıanbaı jumys isteıtin adam. Sondyqtan qazir biz elimizde jumysshy mamandaryn keńinen dáriptep, olarǵa erekshe qurmet kórsetip jatyrmyz», dep aıryqsha ataýy el ıgiligi úshin eńbek etip júrgen adamdardyń qoǵamdaǵy rólin aıqyndaýmen qatar, mereıin ósirip otyr. Solardyń biri – týǵan ólkesiniń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna tynymsyz úles qosýdan aıanbaıtyn aıaýly jan Lázzat Botabekova. Kásipker kómir keniniń turaqty jumys isteýi, onyń ıgiligin jergilikti halyq kórýi úshin qaltqysyz qyzmet etip otyr.
«Búrkit» otyn-energetıkalyq kompanııasynyń bas dırektory Lázzat Botabekova 2000 jyly úkimetpen kelisimshartqa otyryp, qaraýsyz qalǵan «Oıqaraǵaı» ken ornyn óz qarajaty men bank nesıesi arqyly qaıta iske qosty. Oǵan deıin kásiporyndy shetel azamaty basqaryp, óndiristen túsken tabys elden syrtqa shyǵarylyp kelgen. Kúrdeli kezeńde ol tozyǵy jetken tehnıkaǵa, ekonomıkalyq qıyndyqtarǵa qaramastan, halyq úshin mańyzdy kómir kózin saqtap, óndiristi turaqty jolǵa qoıǵan edi. Sodan bergi eseli eńbek pen judyryqtaı jumyla bilgen kúsh-jigerdiń nátıjesinde kásiporyn jumysy jandanyp, taýly aımaq turǵyndarynyń otyn mazdatyp, qazanyn qaınatyp keledi.
– Ol jyldary halyqtyń jaǵdaıy óte aýyr edi. Zeınetaqy tólemderi keshiktirilip beriletin. Muǵalimderdiń jalaqysy az, kómirdiń tonnasy nebári 550 teńge bolatyn. Sondaı qıyn shaqta óz kúshimizge senip, osy isti bastadyq. Tabandy eńbektiń nátıjesinde búginde myńdaǵan otbasynyń qysqy otyn qajettiligin ótep otyrmyz, – deıdi kásiporyn basshysy.
Búginde «Oıqaraǵaı kómiri» degen brendtik ataýǵa ıe ken ornynan óndiriletin ónim shekaraly aımaq – Raıymbek pen Kegen aýdandarynyń negizgi otyn kózi sanalady. Gaz tartylmaǵan bul óńirlerde kómirdiń áleýmettik mańyzy zor. Kásiporynda osy kúni 33 adam turaqty jumys isteıdi, olardyń kópshiligi jergilikti aýyl turǵyndary. О́ndiriste qýaty joǵary EKG ekskavatory qoldanysta. Kómir qabaty 15 metr tereńdikte ornalasqandyqtan, jumys ashyq ádispen júrgiziledi.
«Biz demalysta da, merekede de tynym tappaımyz. Kásiporyn jyl on eki aı jumys isteıdi. Jazda jer qazamyz, qysta daıyn ónimdi jetkizemiz. Tańǵy tórtte turyp, keshki jetige deıin jumys isteımiz. Qystyń kózi qyraýda ken ornynan kómir tasymaldaıtyn kólikterdiń jol qaýipsizdigi úshin Sarybastaý aýylyna deıingi 47 shaqyrym joldyń qaryn kúrep, júrgizýshilerdiń WhatsApp-taǵy chatyna kúndelikti jol jaǵdaıynan habardar etip otyramyz. Bul – bizdiń jurt aldyndaǵy jaýapkershiligimiz», degen basshy qysy-jazy ken ornynan tabylyp, ondaǵy eńbek ujymynyń turmystyq jaı-kúıi men jumys yrǵaǵyn qadaǵalaýdy aınymas ádetke aınaldyrǵanyn ańǵartty.
– Kómir óndirý – ońaı sharýa emes. Qıyndyǵy kóp sala, soǵan qaramastan óz isin jetik biletin azamattar jumys isteımiz. Basshymyz Lázzat Qaısarqyzynyń qamqorlyǵyn sezinip, qoldaýyna ıe bolyp kelemiz. Ol kisi bárine janashyr, sondaı-aq talapshyl. О́zim Narynqoldan kelip, osyndaǵy tehnıkalardy tizgindegeli bes jyldan asty. Sútteı uıyǵan ujym músheleri, turaqty eńbek etip, tabys taýyp, otbasymyzdy asyrap otyrmyz. Mine, qys maýsymy bastalysymen jumysymyz da qyza túsedi. Tehnıkalyq qaýipsizdik sharalary qatań saqtalady, – deıdi maqtaýly mehanızator Nurqanat Ahmetov.
«Oıqaraǵaı» kómiriniń sapasy Ulttyq saraptaý ınstıtýtynda tekserilip, B3 markaly qońyr kómir retinde tirkelgen. Onyń quramynda kúkirt az, kúl mólsheri tómen, qyzýy joǵary.
Kómir negizinen Raıymbek pen Kegen aýdandarynyń turǵyndaryna, mektepter men áleýmettik nysandarǵa jetkiziledi. Kompanııa jyl saıyn áleýmettik osal otbasylarǵa kómirdi tegin taratady. Bıyl eki aýdanǵa 300 tonna kómir qaıtarymsyz berilgen. Bul ıgi dástúr 25 jyl boıy jibin úzbeı jalǵasyp keledi. Sonymen qatar kompanııa esebinen 16 stýdent joǵary oqý ornynda tegin bilim alǵan, olardyń keıbiri búginde kásiporynda eńbek etip júr.
– «Amanat» partııasynyń múshesi retinde halyqqa adal qyzmet etý – men úshin basty qaǵıda. Bul jer meniń taǵdyrymnyń bir bóligi, ómirde kórgen qıyndyǵym men jetken jetistigim de osy kenniń tynys-tirshiligimen tyǵyz baılanysty. «Taý balasy taýǵa qarap ósedi» degendeı, týǵan jer tósine taban tıse qýat alyp, qanattana túsemin, – deıdi isker jan.
Eńbegi elge eleýli Lázzat Botabekova óńirde áıelderdiń kásipkerlik bastamalaryn qoldap, áleýmettik jobalarǵa atsalysýdan aıanyp qalmaǵan. Onyń ómir joly eńbek adamynyń bedelin arttyryp qana qoımaı, jelkildeı ósken jastardyń týǵan el men jerge qyzmet etýde úlgi-ónege bolary haq.
Almaty oblysy
