Ustaz • 08 Qarasha, 2025

Sazdy mektebiniń úzdik ustazy

440 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

«Keleshek mektepteri» ulttyq jobasy aıasynda Aqtóbe oblysynda paıda­la­nýǵa berilgen jeti bilim oshaǵynyń biri – Sazdy orta mektebi. Jańa salyn­ǵan bilim ordasynyń 646 oqýshysy bul kúnderi zamanaýı jabdyqtalǵan bıo­lo­gııa, geografııa, ınformatıka, fızıka, hımııa, STEM, robottehnıka kabı­net­terinde oqyp jatyr.

Sazdy mektebiniń úzdik ustazy

«Pándik sabaqtardy tájirıbe júrgizý arqyly meńgertý balalardyń synı oılaýy men shyǵarmashylyq daǵdylaryn qalyptastyratynyn aıtyp ótken jón. Sabaqqa qyzyǵýshylyǵy arqyly oqýshy bolashaq mamandyǵyn tańdaıdy. О́ıtkeni 7–8-synyp oqýshysy bolashaqta kim bolatynyn, qandaı salaǵa beıim ekenin zerdelep, joǵary synyptarda tańdaý pánine baılanysty bilimin tereńdete túsedi», deıdi osy mekteptiń hımııa jáne bıologııa páni muǵalimi, pedagog-zertteýshi Álııa Súıindikova.

Zerthanalyq jumystar barysynda oqýshynyń pánge degen qyzyǵýshylyǵy artatynyn eskere otyryp, jas ustaz hımııa pánin tájirıbelik, praktıkalyq sabaqtar arqyly ótkizgendi unatady. Qyzyqty zertteýler kezinde oqýshylar sabaqtyń qalaı tez ótip ketkenin ańǵarmaı qalady. Túsingen janǵa jaratylystaný ǵylymdarynyń kilti de osynda. Tııanaqty jumystardyń nátıjesi kórinip, Sazdy mektebinde hımııa pánine qyzyǵýshylyǵy artqan oqýshylar sany kóbeıip keledi.

Qaı kezde de jaqsy ustazdyń baǵasy oqýshysynyń jetistigimen baǵalanady ǵoı. Bul jaǵynan Álııanyń juldyzy joǵary tur. Máselen, Ámına Bısekenova, Álı Ermuhan, Temirlan Amanjolov, Shyńǵyshan Abaıbekuly, Asylaı О́mir­zaq syndy oqýshylary birneshe jyl qatarynan qalalyq, oblystyq, respýb­lıkalyq jáne halyqaralyq konkýrstar men olımpıadalarda úzdik oryndar ıelenip keledi. Olar bolashaǵyn jaratylystaný ǵylymymen baılanystyrady. О́tken oqý jylynyń sońynda Tashkentte Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Reseı, О́zbekstannyń mektep oqýshylary arasynda ótken «Jańa kókjıekter» atty ǵylymı-tájirıbelik konferensııada 7-synypta oqıtyn Asylaı О́mirzaq 1-oryn alyp keldi. Tashkentten kelgen boıy Asylaı respýblıkalyq «Jas ǵalym» konkýrsyna qatysyp, 1-orynǵa ıe boldy. Elimizdegi túrli oqý orynaryna memlekettik grantpen oqýǵa túsken oqýshylar qatary da kóp.

Ár balanyń jaratylysyna baılanysty qarym-qabileti de ártúrli bolady. Keı bala sabaqty jyldam uǵynyp, tapsyrmany jedel oryndasa, keıbiriniń uǵynýy álsiz, umytshaqtaý, jalqaýlaý bo­lyp keledi. Naqty ǵylymdardyń álippesi mektepte qalanatynyn eskergen Álııa Tynyshtyqbaıqyzy hımııa negizderin barynsha uǵyndyrýǵa tyrysady. Bolashaq dáriger, orta medısına qyzmetkeri de hımııalyq qosylystar men bólinisterdiń negizin bilýge tıis. Bar­lyq oqýshysyna birdeı qaraıtyn ustaz­dyń basty maqsaty – bala boıynda jasyrynǵan qabiletti ashý. Búgingi oqýshylar úıip-tógip bergen úı tapsyrmasyn onsha unata bermeıtindikten, negizgi taqyryptardy sabaqta meńgertýge kúsh salady. Barlyq oqýshysyn qatystyrýǵa tyrysyp, úlgermese, qosymsha sabaqtar uıymdastyrady.

Uıalshaq, jalqaýlaý balanyń ishinde ashylmaǵan talanty buǵyp jatýy múmkin. Eńbekqor ustaz bul jolda kóp eńbektenedi. Eń bastysy – balanyń qyzyǵýshylyǵyn oıatý. Búginde ýaqyt ózgerisi dástúrli mektepishilik qatynastardy da ózgertti. Soǵan qaramastan, oqýshy men muǵalimniń ózara qarym-qatynasy syılastyqqa negizdelgeni jón. Ashýly, muǵalimge qar­sy shyǵatyn, sabaq ótkizbeýge kedergi ja­saıtyn oqýshynyń artynda onyń ishki qar­sylyǵy tyǵylyp tur. О́zin tolǵan­dyr­ǵan suraqqa jaýap ala almady ma, otba­­syndaǵy túıtkildi máselege jany aýyr­dy ma, onysyn syrtqa aıta almaı, qy­syl­dy ma eken? Mundaı kezde ustazy sabyr­lylyq tanytyp, oqýshysyn tyńdaı bilse, kóp túıtkildiń kúrmeýin sheshýge bolady eken.

Álııa Súıindikovadan bilimdi oqý­shy­ny qalaı tárbıeleýge bolatynyn bil­gi­miz keldi. «Munyń joly – ońaı. Muǵa­lim bala­larǵa birdeı qarap, óte qarapa­­ıym qaǵıdalardy eskerse bolǵany. Eń ­aldymen, 5–6-synypqa kelgennen bas­tap balanyń qabiletin baıqap, durys ba­ǵyttap, qoldaý bildirse, nátıjege tez jetýge bolady. О́ıtkeni árbir balaǵa tulǵa retinde qaraý kerek. Kúrdeli taqyryptardy ómirmen baılanystyra túsindirgen jón. Muǵalim árbir oqýshynyń túsiný deńgeıi men oqý ádisterine beıimdelgeni jón. Oǵan qosa teorııany tájirıbemen ushtastyra bilý, balany jigerlendire bilý, jarystarǵa, olımpıadalarǵa qatystyrýǵa shabyttandyra bilgen durys. О́ıtkeni balanyń qabileti ózimen teńdes, ne ózinen joǵary turǵan oqýshylarmen básekelesken kezde ashyla túsedi. Muǵalimder tarapynan eń kóp jiberetin qatelik – balany sabaq aıtqany úshin baǵalaý. Baǵa – oqý­shy­nyń baǵalaý ólshemi emes. Eń aldy­men, balanyń ishki jan dúnıesine úńi­lip, onyń ishki senimsizdigin jeńýge kómektese bilsek, jeńiske jetkenimiz. Ustaz kóregen tárbıeshi, syr saqtaı biletin dos, ómirge baǵdar bere biletin jan bola bilýi kerek. Oqýshylarymnyń hımııanyń jumbaq álemin zerdeleı bilgeni meni qýan­ta­dy. Men balalarǵa ómirge baǵdar berip júrsem de, meniń de áli kúnge deıin úırenetin ustazdarym bar. Stýdenttik shaǵymda ózime senýge, arman­daýǵa qoryqpaýdy úıretken jandardyń aqyl-keńesi áli kúnge deıin esimde. Olar­dyń adamdarmen qarym-qatynasy, ishki máde­nıetine, ózderin ustaýyna qarap boı túzedik. Shynaıy ustazdyń keńesteri ómir baqı júrekte jattalyp qalady eken», deıdi Sazdy orta mektebiniń úzdik muǵalimi Álııa Tynyshtyqbaıqyzy.

Onyń bolashaqqa qoıǵan jospary kóp. Basty ustanymy – eldiń erteńine tutqa bolar sanaly da bilimdi urpaq tárbıeleý. О́ıtkeni oqýshy jetistigi – ustaz mereıi.

 

Aqtóbe oblysy 

Sońǵy jańalyqtar