Ǵalam ǵajaptary • 11 Qarasha, 2025

Jer astyndaǵy muhıt

30 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

Jerdiń tereń qabatynda biz kórmeıtin, biraq kólemi orasan bir «muhıt» bar ekenin bilesiz be? Bul – mıneraldar ishinde bekigen erekshe sý elementteri.

Jer astyndaǵy muhıt

Sýret ashyq derekkózden alyndy

Ǵalymdar mantııanyń 410–660 shaqyrym tereńdigindegi jynystardy zertteı otyryp, osy qabatta sý elementteriniń kóp ekenin anyqtaǵan. Almaz ishinen tabylǵan rıngvýdıt mıneraly olardyń negizgi dáleli bol­dy. Onyń quramynda azdaǵan sý element­teri bar, al mundaı mıneral búkil ótpeli qabatqa keń taralǵan. Demek, jer astyndaǵy sý qory muhıttardaǵy sýdan da kóp bolýy múmkin. Biraq bul sý tamshy kúıinde emes, krıstall torynda berik baılanys­qan túrde saqtalady. Zertteýshiler mundaı sý elementteri janartaý belsendiligi­ne, jynystardyń balqý temperatýrasyna ­jáne mantııa qozǵalysyna áser etedi deıdi. ­Iаǵnı kózge kórinbeıtin bul «jasyryn muhıt» jerdiń ishki tynysyn qalyptastyra­tyn mańyzdy júıe sanalady.

 

Ramazan ORYNBASAR,

L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ stýdenti

Sońǵy jańalyqtar