Kıno • 11 Qarasha, 2025

Qazaq kınosynyń jarqyn belesi

15 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Keıingi jyldary otandyq fılmderge kórermen suranysy arta túsken. Máselen, ótken jyldyń ózinde fılmderimiz prokattan 22 mıllıard teńgeden astam tabys tapqan. Bizdiń kınotýyndylar keıingi 5 jylda 300-den astam festıvalǵa qatysyp, 177 marapatqa ıe bolǵan. Bul derekterdi Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva atap ótti.

Qazaq kınosynyń jarqyn belesi

Sala basshysynyń aıtýynsha, keıingi jyldary kópshilik kórer­menniń, sonyń ishinde sheteldik aýdı­to­rııanyń da qazaq fılmderine yqy­lasy artyp keledi.

Joǵaryda atap ótken jetistiktermen qatar bıyl keıingi 30 jylda alǵash ret Qazaq­stan Kann qalasynda ótken eń iri kınonaryqtardyń biri – «Marché du Film» alańynda óz stendin usyndy. Bul – otandyq prodıýserler men dıstrıbıýtorlar úshin úlken beles.

«Sonymen qatar biz «Eýrazııa» halyq­aralyq kınofestıvalin qaıta jań­ǵyrt­tyq. Bul – naqty qadamdar­­dyń biri. Biz úshin fılmderimizdiń sheteldik festıvaldarda kóringeni ǵana emes, óz kórermenderimizge de keńinen jetýi asa mańyzdy. Bıyl elimizdiń kınoteatrlarynda «Tezek», «Feıkovyı Arman», «Qaıtadan» sekildi otandyq 10 fılm kórsetildi. Solardyń ishinde «Qaıtadan» fılmi pro­katta 1 mıllıard teńgeden astam tabys ta­ýyp, memleket salǵan qarajat­­­ty tolyq qaıtardy. Bul – kıno salasyn jań­ǵyr­týdaǵy baǵytymyzdyń durys ekeni­niń bir dáleli» deıdi Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva.

Qazir kórermen avtorlyq týyndylardan góri, kóbine jeńil janrdaǵy fılmderdi tańdaıtyn bolǵan. Sol sebepti jobalardy irikteý kezinde kóbine ıdeıa jáne ssenarıımen qatar, fılmniń kórermenge qanshalyqty qyzyq bolatynyna da mán beriledi eken.

2024 jyldan bastap memleket tara­pynan qoldaý tapqan árbir fılm aldymen el kınoteatrlaryn­da kórsetilýge tıis degen mindetti shart engizildi. Tek sodan keıin ǵana onlaın-platformalarǵa shyǵary­lady. Atalǵan sheshim fılmderdiń qoljetimdiligin arttyryp, kórermen­­men baılanys ornatýǵa sebep bolady.

«Biz tarıhı ári patrıottyq baǵyt­­taǵy jobalardy da turaqty túrde qoldaımyz. Sonyń aıǵaǵy – jýyr­da jaryq kórgen «Kapıtan Baıtasov» fılmi. Bul týyndy – erlik, namys pen borysh aldyndaǵy adaldyq jaıynda tereń oıǵa jeteleıdi. Ha­lyq qaharmany, polısııa kapıtany Ǵazız Baıtasovtyń erligine arnalǵan shyǵarma kópshilikti izgi qundylyqtarǵa úndeıdi.

Sondaı-aq taǵy bir aıryqsha joba – «Álııa» fılmine toqtalyp ótkim keledi. «Microcosm Pictures» jaýap­ker­shiligi shekteýli seriktes­ti­gi­men birlesken joba byltyr Ulttyq kınony qoldaý ortalyǵy ótkizgen baıqaýda jeńimpaz atanǵan edi. Alaıda prodakshn-kompanııa qarjylyq sebepterge baılanysty túsirýden bas tartty. Soǵan qaramastan, aldaǵy ýaqytta bul ıdeıa qaıta jandanyp, Álııa Moldaǵulova týraly fılm mindetti túr­de kórermenderge jol tartady dep senemiz» deıdi mınıstr.

Onyń málimdeýinshe, kıno óndirisin barynsha ashyq ári zamanǵa saı etý maqsatynda e-Kıno atty sıfrlyq platforma qurylyp jatyr. Onda fılmderdiń túsirilimi, tabysy, kórermenniń sany sııaqty barlyq derek jınalady. Búginde elimizdegi kınoteatrlardyń jartysy osy júıe­ge qosyldy. Bul baǵytta jumys jal­ǵa­­sý­da. e-Kıno júıesi naryqtaǵy naqty jaǵdaıdy ashyq kórýge jol ashady.

Naqty ózgeris óz nátıjesin bere bastaǵan. Sonyń nátı­jesinde, memleket qoldaýyna ıe bolǵan 57 jobanyń 40-y – jas rejısserlerdiń jumysy. Al qazaq tilindegi fılmderdiń úlesi búginde 75 paıyzǵa jetip otyr.

Kınematografııa týraly zańǵa en­gizil­gen jańa túzetýler memleketke qarjylandyrýdyń 30 paıyzyn tikeleı «Qazaqfılm» kınostýdııasyna bólýge jol ashty. Bul – ulttyq kıno ındýstrııasynyń kóshbasshysy úshin úlken múmkindik.

«Búginde «Qazaqfılm» belsen­di damyp, seriktestermen birle­sip jumys istep, tehnıkalyq múm­kin­dikterin arttyryp keledi. Kıno­stý­dııa ulttyq kıno qoryn sıfr­lan­dyrý jáne qalpyna keltirý ju­­­mys­taryn júrgizýde. Sonymen birge «Qazaqanımasııa» jobasy iske qosylyp, elimizde alǵash ret anımasııany kreatıvti ındýstrııanyń bóligi retinde damytý tujyrymdamasy ázirlendi. Bizdiń mindetimiz – shyǵar­ma­shylyq erkindikke jaǵdaı jasaý jáne avtor men kórermen arasynda senimdi dıalog ornatý.

Barlyq uıymdastyrýshylyq jáne tehnıkalyq sheshim ashyq ári zań aıasynda qabyldanady. Qazir Ulttyq kınony qoldaý ortalyǵyn «Qazaqfılm» kınostýdııasymen birik­tirý máselesi qarastyrylyp jatyr. Bul – óndiris úderisin jeńil­detip, tıimdilikti arttyrýǵa baǵyt­talǵan qadam. Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi aldaǵy ýaqytta da otan­dyq kınony damytý baǵytyndaǵy jumysyn jalǵastyra beredi», deıdi Aıda Ǵalymqyzy.

Sonymen qatar mınıstr qoǵam tarapynan túsetin suraqtarǵa toqtaldy. Máselen, jaqynda kóp talqylanǵan taqyryptardyń biri – rejısser Rústem Omarovtyń «Ofsaıd» atty serıalynyń YouTube jelisinen óshi­rilip, avtordyń Instagram paraq­shasynyń buǵattalýy. «Bul jaǵdaıdyń jeke, ıaǵnı naqty bir akkaýntqa qatysty jaıt ekenin atap ótkim keledi. Mundaı kezde akkaýnt ıesi óz betimen onlaın-platformanyń ákimshiligine habarlasyp, paraqshany qalpyna keltirý jáne sebepterin anyqtaý týraly ótinish bere alady.

Otandyq onlaın-serıaldar men beınejobalarda ádepsiz sózderdiń qoldanylýyna baılanysty da suraqtar kóterildi. Bul rette eskeretin jaıt – qazirgi zańnamada mundaı áreket úshin naqty jaýapkershilik belgilengen. Iаǵnı qoǵamdyq oryndarda ádepsiz sóz aıtý — usaq buzaqylyq dep tanylady. Ol úshin 20 aılyq eseptik kórsetkish kóleminde aıyppul salý, 20-dan 60 saǵatqa deıin qoǵamdyq jumystarǵa tartý nemese 5-ten 15 táýlikke deıin ákimshilik qamaýǵa alý jazasy qarastyrylǵan. Quzyrly organdar árbir osyndaı jaǵdaıdy jeke qarastyrady.

Bıyl jyl basynan beri ınternet­tegi monıtorıng nátıjesinde osyndaı 50-den astam quqyqbuzýshylyq anyqtalyp, olardyń barlyǵy boıynsha Ishki ister mınıstrligine tıisti habarlama joldandy» dedi mınıstr.

Sózin túıindeı kele sala basshysy mınıstrlik árdaıym ashyqtyqty, shyǵarmashylyq erkindikti jáne kórer­men­ge degen jaýapkershilikti bas­ty maqsat etetinin atap ótti. Sonymen qatar kıno men medıa salasynyń damýy qo­ǵamǵa, mádenıetke jáne buqarany ortaq qundylyqtarǵa qurmetpen qaraýǵa negizdelýge tıis ekenine toqtaldy.

 

Daıyndaǵan –

Joldybaı BAZAR,

«Egemen Qazaqstan»