Ortalyǵyna áýlıe Máshhúr Júsiptiń esimi berilgen Jańajol aýyldyq okrýgindegi sońǵy ózgeristerdi baıqamaý múmkin emes. Munda keıingi bes jylda aýyl halqynyń turmysyn arttyrýǵa, kóriktendirýge mańyz berilip, irgeli is tyndyryldy. 2021 jyly «Aýyl – el besigi» jobasy aıasynda orta mektep pen medısınalyq pýnkt kúrdeli jóndeýden ótkizilip, jańasha kelbetke ıe boldy. Aýyl ishine asfalt salynyp, jaryq shamdary ornatyldy. Qazir túngi ýaqytta samaladaı jaryq bolyp turady. Keıin ortalyqtandyrylǵan aýyzsý júıesi tartylyp, okrýgke qarasty barlyq aýylda (Máshhúr Júsip, Qarashoqy, Búrkitti) uıaly baılanys qosyldy. Munda búginde jalpy sany 600-diń ústinde halyq bar.
– Bozbala shaǵymyzda el úlkenderi aýylǵa bılik ókilderi kelse, kóbine jeke máselemen baryp jolyǵatyn. Qazir aýyl halqy ákimderge ortaq, qoǵamdyq máselelermen keledi. Tek keıde aýyldan úı salýǵa jer alý úshin azamattar habarlasady. Bul jaǵdaı el turmysynyń artqanyn bildirse kerek. Árıne, jetim balalar asyrap otyrǵan, kópbalaly otbasylar barshylyq. Olarǵa jónimen kómek kórsetiledi. Qazirgi adamdardyń oıy – aýyldy túletý, jańadan jumys oryndaryn quryp, aýyldy odan ári jaıly ete túsý, – deıdi Sábıt Muratuly.
Keler jyly aýylǵa optıkalyq talshyqty jeli tartylyp, aýyl halqy sapaly ınternet kózine qosylady dep kútilip otyr. Jýyqta aýdan ákimi halyqpen kezdesýinde kóterilgen taǵy bir másele – jergilikti qoqys polıgonynyń mańaıyn qorshaý. Ol boıynsha smetalyq qujattar ázirlenip, bıýdjetke ótinim jiberilgen. Ol da keler jyly sheshimin tabady degen senim zor. Bıyl Qarashoqy aýylynyń kóshelerine asfalt tóselip, jaryq shamdary qoıyldy. Aýmaqta 38 sharýa qojalyǵy, 6 jeke kásipkerlik, 1 JShS mal sharýashylyǵymen shuǵyldanady. Máshhúr Júsip aýylynan 18 shaqyrym jerde Jarlykól dep atalatyn kól bar. Ony «Bolashaq» sharýa qojalyǵy jalǵa alyp, búginde tuqy, aq amýr, alabuǵa, móńke balyqtary, shaıan ósiriledi. Kólde balyq qory mol bolýyna baılanysty áýesqoı balyqshylar bir sheti Pavlodar men Qaraǵandy, bir sheti Astanadan úzbeı kelip jatady.
Bıyl aýylǵa jaqyn jerdegi 2 355 gektar lımandyq jer qalpyna keltirildi. Bul alqaptar sonaý keńes zamanynan beri buzylyp, paıdalanýsyz jatyp qalǵan. Endi aýyl halqy lımandarǵa ala jazdaı tórt túligin jaıyp, qysqa qajetti mal azyǵyn shaýyp alady. Ekinshi turǵydan lımandar jazǵyturym Ashysý ózeni arqyly mol sý lap qoıǵanda kishigirim sýqoımasynyń rólin atqarady. Qyzyl sýdyń kóp bóligi osy jerde irkilip, qalyp qoıady. Nátıjesinde, burynǵydaı avtojoldar men eldi mekenderge tasqynnan qaýip tónbeýi kerek. Jaqyn jyldary munda kópjyldyq shópterdi egý kózdelip otyr. Nátıjesinde, kádimgideı qoryq paıda bolyp, 2 adam qosymsha jumys ornymen qamtylady. Osylaısha, ınjenerlik qurylys aýyl ekonomıkasyna jańa serpin syılamaqshy.
Máshhúr Júsip aýyly bıyl «Ishimdiksiz aýyl» atandy. Aýyldaǵy eki dúkenniń ıesi ishimdik ataýlyny satýdan bas tartyp, bılikpen, quqyq qorǵaý organdarymen arnaıy memorandýmǵa otyrǵan. Urlyq degen atymen joq. El azamattarynyń birigýimen meshit te jóndelip, ımandylyqqa uıyp júrgender kóbeıe túsken. Al 2022 jyly qazaq energetıkasynyń atasy Shapyq Shókınniń atyna ashylǵan murajaı búginde kelimdi-ketimdi meımandar jıi baratyn orynnyń birine aınalǵan. Qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý maqsatynda 8 beınebaqylaý kamerasy ornatylǵan.
Taǵy bir jetistik, aýyl halqynyń tazalyqqa mán beretinin baıqaǵan oblys ekologteri jyl saıyn uıymdastyrylatyn aımaqtyq «Úlgili aýyl» baıqaýynda jeńimpazǵa beriletin júldeniń birin Máshhúr Júsip aýylyna taǵaıyndap, nátıjesinde 500 myń teńge kóleminde aqshalaı syıaqy tabys etildi. Buǵan qosa bonýstyq transfert bólindi. Bul baıqaý Memleket basshysynyń nazaryndaǵy «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy aıasynda uıymdastyrylǵanyn atap óteıik.
– Osy qyzmetke kelgen kúnimnen bastap áýlıe babamyz Máshhúr Júsip Kópeıulynyń sharapatyn sezinemin. Qandaı táýir is bastamaıyq, jolymyz bolyp júrip ketedi. Ǵulamanyń shóberesi Abaı Shárápıevtiń bas bolýymen Máshhúr Júsiptiń qonysy bolǵan Sarybulaqta aǵash otyrǵyzý, kóriktendirý jumystary úzbeı júrip jatyr. Tek bıyl demeýshiler qarajatyna 170 túp qaraǵaı, jemis aǵashy otyrǵyzyldy. Tipti ol jerge kún panelderi qoıylyp, oǵan jalǵanǵan sorǵy jas kóshetterge tamshylatý arqyly sý jetkizip turady. Atamyzdyń kesenesi basynda májilis zaly salyndy. Qara kúz túskenshe apta saıyn aýylymyzda senbilik uıymdastyrylady. Bir qýantarlyǵy, keler jyly ákimdikke sý jańa qyzmettik kólik beriledi. Buǵan deıin aýyldyq medpýnktke de jańa jedel járdem kóligi alynǵan. Mundaı ıgilikter bizdiń jumysymyzdy alǵa bastyrady, – deıdi aýyl basshysy.
Aýyl balalary men jastary – sportshyl. Voleıboldan kóptegen sheber oıynshy ósip shyǵyp, elimizdiń belgili komandalarynda oınap júr. Atap aıtqanda, Serik Asqar «Atyraý» voleıbol klýbynyń, Aızat Azmahan «Ushqyn-Kókshetaý» klýbynyń – beldi oıynshylary.
Mektep oqýshylarynyń robottehnıkaǵa áýestigi de kórgen jandy tamsantady. Fızıka jáne ınformatıka muǵalimi Asqar Aıýpov balalardy robotbaǵdarlamalaý tiline talmaı úıretip júr. Al aýyl turǵyndary balalarynyń sabaqtan bos ýaqytynda paıdaly ári keleshegi zor ǵylym túrimen shuǵyldanatynyna dán rıza. Munda biraz jyldan beri robottehnıka sabaqtary tek ınformatıka páni aıasynda ǵana oqytylyp qoımaıdy, apta saıynǵy úıirme túrinde de jalǵasyp keledi. Túrli mehanıkalyq tetikter men jańa tehnologııalardy jasandy ıntellektimen baılanystyratyn qoldanbaly ónerge boı urǵan jas urpaqtyń qazirde qol jetkizgen jetistikteri de az emes. Aýyldyq mektep ishinen qurylǵan komandalar respýblıkalyq, oblystyq robottehnıka týrnırlerinde top jaryp júr.
Aırandaı uıyǵan Máshhúr Júsip aýylynyń búgingi tirligi – osy. Keleshekte ákim men aýyl adamdary birlesip, syrttan keletin týrıster úshin qyzmet kórsetý oryndaryn ashýdy da maqsat etip otyr. Keler jyly munda aspan astyndaǵy etnografııalyq mýzeı qurylady dep josparlanǵan. Máshhúr ata aýylyndaǵy joba-josparlar ornymen oryndalyp, qazaqtyń taǵy bir aýylynyń juldyzy jarqyraı bersin degen tilek aıtamyz.
Pavlodar oblysy,
Baıanaýyl aýdany,
Máshhúr Júsip aýyly
