Álqıssa, aqyn týraly birer sóz. Nesipbek orda buzar otyzǵa tolmaı turyp qazaqtyń áıgili aqyny Muqaǵalı Maqataevtan bata alǵan. Ol – óleńderi ánge ulasqan, tolǵaýlary jyraýlar sarynymen úndes, qara óleńniń órisin keńeıtip, epıkalyq keń tynysty poemalary arqyly Alash tarıhynyń alyp panoramasyn somdaǵan, asqaqtata jyrlaǵan aqyn.
«О́z jastyǵy men jas tvorchestvosyna laıyq ún ańǵardym. Tili jatyq, oıy anyq. О́leńderinen jasandylyq baıqalmaıdy, jastyqqa tán ot bar. Aǵynan jarylyp, taýsyla talaptaný, izdenis bar. Qaısybir jastarda ushyrasa bermeıtin múlde bir bólek saryn esedi», deıtini bar muzbalaq aqyn Muqaǵalıdyń.
Mine, osyndaı shaıyrdy shyǵarǵan qasıetti Abaı topyraǵy týǵan perzentin eske alyp, esimin ulyqtap jatyr. Áýeli oblystyq Abaı kitaphanasynda «Ult rýhynyń jyrshysy – Nesipbek Aıtuly» degen taqyrypta syr-suhbat ótti. Oǵan aqynnyń jary men urpaqtary, belgili jazýshy-ǵalym, professor Tursyn Jurtbaı, kúıshi-kompozıtor Seken Turysbekov, Aıagóz aýdany ákiminiń orynbasary Aıbek Nuǵymarov, aqynnyń aýyldasy Nurlanbek Toqtabaev, Abaı oblysynyń mádenıet, tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarmasynyń basshysy Janjigit Omarhan jáne aqynnyń kózin kórgen zamandastary men zııaly qaýym ókilderi qatysyp, tulǵanyń ómiri men shyǵarmashylyǵy týraly áńgime órbitti.
Kezdesýge aqynnyń balalyq shaǵy ótken Barshatastan arnaıy aýyldastary kelip, kórnekti qalamgerdiń ónegeli ómiri men jastyq shaǵy jaıynda estelikter aıtty. Sondaı-aq kezdesý barysynda aqynnyń izbasarlary Arman Sherızat pen Azamat Serikuly arnaý óleńderin oqydy.
«Is-shara aıasynda aqyn shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Ult rýhynyń jyrshysy – Nesipbek Aıtuly» atty keń kólemdi kitap kórmesi jasaqtaldy. Kórmege kórnekti tulǵanyń kitaptary, basylym betterinde jarııalanǵan maqalalary, sondaı-aq aqynnyń jeke qorynan alynǵan kitaptar qoıyldy. Sonymen qatar aqynnyń jary Manat Júkenqyzy men uly Nurat Nesipbekuly kitaphananyń sırek qoryna aqynnyń qoljazbalaryn tabystap, jyrlary kitaphana qoryn tolyqtyra tústi», deıdi kitaphana dırektory Mereı Qart.
Budan keıin aqyn Nesipbek Aıtulyn eske alýǵa arnalǵan is-sharalar «Es-Aımaq» rýhanı ortalyǵynda «Sáýle ǵumyr» atty ádebı sazdy tanymdyq keshke ulasty. Is-sharaǵa oblys ákimi Berik Ýálı jáne mádenıet qaıratkerleri, zııaly qaýym ókilderi, aqynnyń jary men urpaqtary qatysty. Shymkent qalasynyń mádenıet kúnderi aıasynda oblysymyzǵa kelgen delegasııa ókilderi de rýhanı keshtiń qurmetti qonaǵy boldy. Keshti Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Daryn» memlekettik jastar syılyǵynyń, halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty, aqyn Dáýletkereı Kápuly júrgizdi.
Salıqaly is-sharada sóz sóılegen aımaq basshysy aqynnyń shyǵarmashylyq murasynyń ulttyq rýhanııattaǵy alar orny zor ekenin aıtty.
«Biz búgin aıryqsha nysanaly keshke, ıgi is-sharaǵa jınalyp otyrmyz. Nesipbek aǵanyń qalamynan týǵan qaıtalanbas shyǵarmalar qazaqtyń birneshe býynynyń kókiregine sáýle quıyp, ulttyq rýhyn kóterdi. Qaharman tarıhymyzǵa degen perzenttik maqtanysh sezimin oıatty. Rýhanııattyń qazynasyn baıytyp, qazaq tiliniń kókjıegin keńeıtti. 40-tan asa poema jazyp, qazaq batyrlaryna óleńmen eskertkish qoıdy. Aıtulynyń ólmes shyǵarmalary budan keıin qazaq jurtymen birge ǵasyrlardan-ǵasyrlarǵa jetip, halqymyzdyń qadirli qazynasy bolaryna bek senemin», dedi oblys ákimi.
Eske alý keshine Astanadan arnaıy kelgen Parlament Senatynyń depýtaty Darhan Qydyráli Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaevtyń quttyqtaý hatyn jetkizdi. Is-shara barysynda jazýshy, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Tursyn Jurtbaı, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, aqyn Tynyshtyqbek Ábdikákimuly, belgili kúıshi Seken Turysbekov júrekjardy lebizderin bildirip, estelikterin aıtyp, aqynǵa arnalǵan júrek terbeter jyrlar oqydy.
Keshte «Darıǵa-aı» jastar teatry aqynnyń shyǵarmashylyǵy-na arnalǵan qoıylym usyndy. Dástúrli ánshiler Ramazan Stamǵazıev, Aıgúl Elshibaeva, Erlan Rysqalı men jergilikti ónerpazdar aqynnyń sózine jazylǵan ánderdi oryndady.
«Nesaǵańnyń talantty kompozıtordy, sheber oryndaýshyny alystan tap basyp tanıtyn suńǵylalyǵy bar edi. Bul kisiniń bir ereksheligi áýenge sózdi ǵajap jazatynynda. Án sózinde áýenge úılesimdi, býyndy, yrǵaqty dál jazatyn. Keı aqyndar jabyq dybystarda jazsa, Nesaǵań – mán-maǵynany ashyq dybystarǵa qondyryp, ánshisiniń tynysyn ashatyn aqyn», deıdi ánshi Ramazan Stamǵazıev.
Rasynda, Nesipbek Aıtuly mátinin jazǵan án birden júrekke jetip, qulpyryp sala beretini áli de talaıdy tamsandyryp, tańǵaldyryp keledi. Ol – epıkalyq keń tynysty poemalarymen el tarıhyn jyrlaǵan aqyn. Onyń jyrlary – ulttyq rýhtyń aınasy, júrekke sáýle. Osy qasıetti mura keleshek urpaq úshin de, qazaq ádebıeti úshin de ólmes qazyna bolyp qala bermek.
Abaı oblysy
