Sýret: ernur.kz
Birikken Ulttar Uıymy bıylǵy naýqandy «Barlyq áıelder men qyzdarǵa qatysty sıfrlyq zorlyq-zombylyqty joıý» taqyrybyna arnady. О́ıtkeni qazir ınternet alańy qaýipti quralǵa aınaldy. Qanshama qyz-kelinshek ınternet alaıaqtyqtyń qurbany bolyp, qorlaý, qýdalaýǵa tap bolyp otyr. Buǵan qosa, genderlik jalǵan aqparat taratatyndar kóbeıip, áıelderdi qorlaıtyn ruqsatsyz foto-vıdeo materıaldar qoǵamda narazylyq týdyrtyp otyr.
BUU derekterine súıensek, álemde árbir úshinshi áıel keminde bir ret zorlyq-zombylyqqa ushyraıdy. Qazir jahanda túrli qaýip-qaterden zardap shekkenderdiń sany 1,3 mlrd-qa jýyq adamdy quraıdy.
Osyǵan oraı, Ulttyq komıssııa áıelder men balalardy kıber zorlyq-zombylyqtan qorǵaýdy kúsheıtýge shaqyrdy. Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııa tóraǵasynyń orynbasary, Ulttyq quryltaı múshesi Aıman Omarova zorlyq-zombylyq tek kóshede nemese otbasynda emes, sıfrlyq álemde de oryn alyp jatqanyna alańdaýshylyq bildirdi.
«Kıber zorlyq-zombylyq – qorlaý, qorqytý, kemsitý, qysym kórsetý, stalkıng. Munyń bári onlaın rejimde jasalady. Ol fızıkalyq zorlyq-zombylyq sııaqty adamdardyń ómirin kúıretedi. О́kinishke qaraı, qazir jýrnalısterge, zańgerlerge, tipti saıasatkerlerge qatysty da mundaı jaǵdaılar jıilep ketti. Internettiń qorqynysh emes, erkindik keńistigine aınalýy úshin bárimiz birge jumys isteýimiz qajet», dedi zańger.
Ol memlekettik organdar, bıznes-qurylymdary, medıa ókilderi men árbir azamat osy máselege beıjaı qaramaý qajettigin aıtty.
Al depýtat Qaraqat Ábden kishkentaı balalary bar ata-analarǵa qysqartylǵan rejimde jumys isteýge jaǵdaı jasaý kerek degen pikirde.
«Genderlik zorlyq-zombylyqqa qarsy 16 kún belsendi is-qımyl» kúnderi – ár áıeldiń, ár balanyń taǵdyryna qaraýǵa shaqyratyn kúnder. О́ıtkeni zorlyq degen tek bir úıdiń ishindegi másele emes, zorlyq – búkil qoǵamnyń janyn aýyrtatyn, eldiń bolashaǵyna áser etetin nárse. Sol sebepti Memleket basshysynyń arnaıy tapsyrmasy aıasynda naqty qadam jasaldy. Ishki ister qurylymynda turmystyq zorlyqqa qarsy kúrespen aınalysatyn arnaıy bólimshe quryldy. Bul bólimshede isteıtin qyz-kelinshekterdiń eńbegi de óte erekshe. Kóbine olar túnde de, demalyssyz da jumys isteıdi. Mundaı aýyr jumysty árkim isteı almaıdy. Árqaısysy – bir qyz, bir ana, bir otbasyn qorǵap júrgen shyn batyr», dedi depýtat.
Onyń aıtýynsha, osyndaı qyzmetkerlerdiń jalaqysyn kóterip, olardy baspanamen qamtamasyz etý qajet. Keıingi jyldary Parlament zorlyq-zombylyqqa qarsy zańnamany kúsheıtti. Buryn tek eskertý beriletin keıbir áreketterge qazir qylmystyq jaýapkershilik qarastyrylǵan. «Stalkıng» degen uǵym engizildi. Agressorlardy mindetti túrde korreksııaǵa jiberý kózdelgen. Iаǵnı jazalaý ǵana emes, onyń minez-qulqyn túzetýge baǵyttalǵan sharalar qabyldandy.
Qazir naýqanǵa elimizdiń 10 myńǵa jýyq polısııa qyzmetkeri tartylǵan. 100 myńǵa jýyq keńes berildi. IIM Ákimshilik polısııa komıteti tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Álibek Keńispaevtyń aıtýynsha táýekeli joǵary otbasylar polısııanyń erekshe baqylaýyna alynǵan.
«Zańnamalyq ózgerister, onyń ishinde uryp-soǵý men densaýlyqqa jeńil zııan keltirgenderdi qylmystyq jaýapkershilikke tartý naqty nátıje kórsetti. Turmysta eń qaýipti qylmystar sany aıtarlyqtaı azaıdy: asa aýyr qylmystar – 24, aýyr qylmystar – 7, kisi óltirý – 26, densaýlyqqa aýyr zııan keltirý – 11 paıyz, ortasha aýyrlyqtaǵy qylmystar – eki esege jýyq. Ákimshilik quqyq buzýshylyqtardyń jolyn kesý jumysy da kúsheıtildi. 87 myńnan asa quqyq buzýshy jaýapqa tartyldy, 26 myńnan astamy qamaýǵa alyndy, 77 myńnan asa qorǵaý uıǵarymy shyǵaryldy, sottar agressorlardyń minez-qulqyna qatysty 17,5 myń erekshe talap belgiledi», dedi spıker.
25 qarashada bastalǵan naýqan 10 jeltoqsanǵa deıin jalǵasady.
