...1986 jyldyń jeltoqsan aıy. Keńes ókimetiniń kúshine minip turǵan kezi. Máskeýden basqarylatyn totalıtarlyq turǵydaǵy ámirshil-ákimshil júıe Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq komıtetiniń plenýmynda respýblıka basshylyǵyn aýystyrýdy oılady, sóıtip, bári de bar bolǵany on-on bes mınýtta sheshilip, qazaq halqynyń mańdaıyna bitken alyp tulǵa Dinmuhamed Qonaevty ornynan aldy. Onyń ornyna Reseıden ákelingen eshkimge belgisiz Gennadıı Kolbındi birinshi hatshylyqqa saılap, ultymyzdyń namysyna tıdi...
Barlyǵy osydan bastaldy da, otanshyl, ultshyl qazaq jastary batyldyqpen bas kóterip, búkil álemdi «shýlatty». Negizinde bul bergi jaǵynda jatqan sebep edi. Al arǵy jaǵynda bodandyqtan bostandyqqa umtylǵan jalyn júrek jastarymyzdyń bolattaı sýarylǵan arman-múddesi jatqan bolatyn. Osylaısha, olar dúnıejúzi demeı-aq qoıaıyq, biraq, keńes odaǵy keńistigindegi demokratııalyq dúmpýdiń alǵashqy «jarylysyn» jasap, arqyrap teńdik surap alańǵa atoılap shyqty.
Iá, osy jerden tizgin tartyp, endi myna sýrettiń jaı-japsaryna keleıik.
«1992 jyldyń sáýir aıy edi, – deıdi belgili jazýshy-kósemsózshi, baspager Talǵat Aıtbaıuly. – Dımash Ahmetulynyń úıine arnaıy bardyq. Qasymda – zańger Toıboldy Zeınábilov, qolymyzda – jańa ǵana basylyp shyqqan «Almaty. 1986 jyl. Jeltoqsan» atty jınaq (qazaqsha, oryssha), maqsatymyz – osy aıǵaqqa toly mańyzdy kitapty Dımash aǵanyń qolyna qurmetpen tapsyrý. Atap aıtarym, ekeýmiz bul mindetti sol joly sátimenen ońtaıly oryndadyq».
Bul tusta eskerte ketsek, Talǵat mundaı ıgi isti jaqsy jalǵastyryp, búginge deıin osy serııamen 12 kitap shyǵaryp, erlik deýge kelerlikteı eńbek etti.
Sýrette: tómengi qatarda sol jaqtan Toıboldy Zeınábilov, Talǵat Aıtbaı, kózildirikti kisi Túrkııadan kelgen kásipker. Joǵarǵy jaqta soldan ońǵa qaraı Qazaqstan dinı basqarmasy tóraǵasynyń orynbasary Asylhan (tegin bilmeı otyrmyz), belgili ádebıetshi ǵalym Mardan Baıdildaev, Asylhannyń júrgizýshisi jáne oń jaqta eń shetki akademık Eshimbet Baıbaraqov (árıne, mundaı dárejege keıin jetti ǵoı). Bul jerde barlyǵynyń basy kezdeısoq túıisip qalǵan eken – basqalar da halqymyzdyń qadirli perzentine sálem berýge barǵan ǵoı.
Bir ǵajaby, báriniń de júzderinen erekshe bir jylylyq tógilip tur. Bul jan-jaǵyna jyly shýaq shashqan jaqsy adamnyń qolyn alyp, áserli áńgimesi men ulaǵatqa toly sózin uıyp tyńdaǵannan keıin ǵana bolatyn keremet sát-aý.
Berikbaı QADYQOV,
jýrnalıstıka ardageri
Almaty oblysy,
Qarasaı aýdany