Qoǵam • 06 Jeltoqsan, 2025

Aqjaldyq «Termınator»

50 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Kúsh atasy Qajymu­qan­nyń beldeskeni­nen bólek, jıyn-toı­­­daǵy óne­rin esti­gende tańdaı qaǵa­tynbyz. Ańyzǵa aı­nalǵan tulǵa týraly túrli áńgi­meni qu­laǵymyzdyń qury­­shyn qandyryp tyńdadyq ta. Kózben kórip, áserin sezingender qandaı kúı kesh­ti eken dep oılaımyz keıde. Aıtqymyz kelgeni – kúsh atasyn úlgi tutyp, izin jalǵastyrýshy bar eken bizde de. Shet aýdany Aqjal kentinde «Termınator» atanǵan Alshynbaı Muqyshev esimdi aqsaqal turady.

Aqjaldyq «Termınator»

Zeınet jasynda deme­seńiz, naǵyz salamatty ómir sal­tyn berik ustanǵan aqsa­qal. Aýyl­dastary «Ter­mınator», «Temir adam» dep atap ketken. Qa­jymuqannyń izin qalaı jalǵas­tyryp keledi deısiz ǵoı?

68 jastaǵy Alshynbaı aqsaqal ıogany erkin meń­gergen. Armatýrany ońaı maıystyryp, 16 kılolyq kir tasyn shynashaq saýsaǵymen kóteredi. Sportpen shuǵyl­danǵanyna 30 jyldaı ýaqyt bolypty. Búgingi tańda qyr-syryn ábden tereń zerdelep alǵan. О́ıtkeni túrli qaýipti amalǵa barady. Alǵashqyda taqtaıdy syndyra bastaǵan keıipkerimiz keıinnen qyzyl kirpishti bir uryp, úgitýge kóshken. Sondaı-aq armatýrany bilegine ıip ońaı oraıdy. Ol az deseńiz, shynymen de túrli trıýk isteıdi. Tipti birneshe adam ázer kóteretin aýyr tas­ty zeınetker keýdesi men ishine qoıyp, ony qasyn­daǵylarǵa balǵamen uryp, syndyrtady. Árıne, onyń ózindik ádis-aılasy bar. Aq­saqaldyń aıtýynsha, mu­nyń qupııasy tynys alýdy baqylaýda eken.

«Soqqynyń aldynda de­neniń ózi tas sııaqty qatty bolýy kerek. Mysaly, bir­deńeni urmas buryn, siz ju­dyryǵyńyzdy qysasyz. Sol sııaqty kúshti boıǵa jınaý kerek. Bul da tájirıbemen keledi», deıdi.

Aýyl halqynyń aqsa­qalǵa degen qurmeti erekshe. О́nerin túrli merekelik is-sharalarda, ásirese Naýryz meıramynda kórsetedi aýyl­dastaryna. Sportqa den qoımas buryn keýdesi men aıaq-qolynda qatty aýyrsyný bolypty. Kúndelikti qalypty uıqydan da qalyp­ty. Sodan bul syrqattyń aldyn alyp, salamatty ómir saltyn ustanýdy qolǵa alady.

Bir qyzyǵy, Alshyn­baı Muqyshevty mundaı ba­lýan­dyqqa eshkim jat­tyq­tyrmaǵan. Teledı­dardan da, ınternetten de úırenbegen. Osyndaı qadamǵa barýyna baǵyt ber­gen – kúsh atasy Qajy­muqannyń kitaby.

«Teńdesi joq balýan Qa­jymuqan atamyz sıyrǵa deıin erkin kótergen. Keý­desine tas syndyryp, kólik súıregenin de jaqsy bilemiz. Naǵyz kúsh atasy. Sonyń as-toıdaǵy halyqqa kórsetken batyrlyǵyn, kúshin estip óstik bala kezimizden. Qy­zyǵýshylyǵym bar-tuǵyn. Biraq tolyq moıyn bura almaı júrdim. Keıinnen jasym qyryqqa jýyqtap qalǵanda boıym­nan syrqat sezile bastady. Qol-aıaǵym, keýde tu­sym syzdap, syr­qyraı bastady. Sodan munan aıy­ǵýdyń birden-bir joly shynyǵyp, shymyr bolý ekenin uǵyndym. Mine, sodan beri otyz jylǵa jýyqtady. Kúndelikti as ishe­tin sekildi bir mezgil qajet­ti­ligime aınalyp úl­gerdi. Alla­ǵa shúkir deı­min. О́zimdi ser­gek ustap, jeńil sezinemin»,  deı­di Alshynbaı aqsaqaldyń ózi.

– Ákem Balýan Sholaq, Qa­jymuqan, Imanjúsip sekil­­di balýandar týraly kóp oqı­dy. «Solardyń kóz­­siz batyr­lyqtaryn qaıta­laı­­myn» deıdi. Bir jaǵynan jastarǵa úlgi bolǵysy kele­di. Elge kóp kórine bergen­di unatpaıdy, sýretke tús­kisi de kelmeıdi»,  deıdi zeınetkerdiń uly Sháken Ábjanov.

Iá, Alshynbaı aqsaqal­dyń qalyby bul. Asa qatty el kózine jarqyraı túskendi jaqtyra qoımaıdy. Sodan da bolar, Qaraǵandyda kúsh ıe­siniń baryn kesh estýi­miz. Qysqasy, aqjaldyq «Termı­natorǵa» temirdeı densaýlyq tileımiz.

 

Qaraǵandy oblysy,

Shet aýdany,

Aqjal kenti