Foto: istockphoto.com
Sevoran qalaı áser etedi?
«Sevoran nemese sevoflýran – qazirgi tańda balalar stomatologııasynda eń keń narkozdyq apparat. Biz ony ásirese jas balalarǵa, kóp tisi zaqymdanǵan nemese em kezinde tynysh jata almaıtyn balalarǵa qoldanamyz», deıdi tis dárigeri Davronov Mardon Nýsratovıch.
Dárigerdiń aıtýynsha, preparattyń eń úlken artyqshylyqtarynyń biri – áseriniń jyldamdyǵy.
Balalarǵa áseri:
- 1-2 mınýtta tez uıyqtatady;
- Júrek pen tynysqa áseri óte tómen;
- Em kezinde psıhologııalyq jaraqattyń aldyn alady.
Qaýipsizdik sharalary qalaı saqtalady?
Dáriger sevoran qoldanar aldynda qaýipsizdik talaptary qatań saqtalatynyn aıtady:
- Balanyń tolyq medısınalyq tekserisi (júrek-tamyr, tynys joly, nevrologııalyq aqaýlary).
- Mólsherdi jasyna jáne salmaǵyna qaraı naqty esepteý.
- Pýls, dene qyzýy, qan qysymy, satýrasııany turaqty baqylaý.
- Bala keminde 6 saǵat tamaq ishpeýi kerek.
- Reanımasııalyq jabdyqtyń tolyq daıyndyqta bolýy.
«Sevorannyń áseri tez bastalyp, tez aıaqtalady. Ortasha narkoz 2-3 saǵatqa sozylady. Keıbir kúrdeli jaǵdaılarda 4-5 saǵatqa deıin uzarýy múmkin, biraq ony anestezıolog sheshedi. Balany uzaq ýaqyt narkozda ustamas úshin bir seansta 6-8 tis emdegen durys. Eger 15-20 tis zaqymdansa, emdi eki bólip jasaımyz», deıdi Davronov.
Preparattyń artyqshylyqtary qandaı?
- Aýyrsyný men qorqynysh joq;
- Birneshe tisti birden emdeýge múmkindik;
- Oıaný kezeńi jeńil;
- Allergııalyq reaksııalar sırek kezdesedi.
Tyıym salynatyn jaǵdaılar:
- Astma, larıngospazm sııaqty tynys joldarynyń aýyr aýrýlary;
- Baýyr nemese búırek jetkiliksizdigi;
- Júrek aýrýlary;
- Jergilikti anestetıkterge allergııa;
- Aýyr nevrologııalyq aýrýlar;
- Epılepsııanyń baqylanbaıtyn túri;
- Jaqyn arada ınfeksııalyq aýrýlarmen aýyrsa (máselen, JRVI-men 1-2 apta buryn aýyrsa)
Balalar úshin qaýipsiz be?
«Sevoran arnaıy narkozdyq apparat arqyly beriledi. Apparat sevoflýran gazyn dál mólsherde aralastyryp, maska arqyly balaǵa jiberedi. Onyń basty artyqshylyǵy – tez uıyqtatyp, aýyrsynýdy sezdirmeý, balanyń bulshyqetterin az mólsherde bosańsytý jáne tez oıatatyndyǵy. Balalar úshin qaýipsizdigi joǵary», deıdi anestezıolog-reanımatolog maman Temirǵalıev Qanaǵat.
Qandaı jasta erekshe saqtyq qajet?
- 1 jasqa deıingi balalar – tynys joldary óte sezimtal;
- Shala týǵan balalar – qosymsha tekserý qajet.
Anestezıologtyń aıtýynsha, qaýipsizdiktiń negizgi faktorlary:
- Mólsherdi jasyna jáne salmaǵyna qaraı dál esepteý;
- Satýrasııa, tynys, júrek jıiligin úzdiksiz baqylaý;
- Tis sany kóp bolsa, narkozdy eki kezeńge bólý.
Prosedýra kezinde úzdiksiz baqylaý júrgiziledi:
- Satýrasııa – otteginiń deńgeıi (pýlsoksımetr).
- EKG – júrek rıtmi men jıiligi.
- Kapnografııa – syrtqa shyǵatyn CO₂ mólsheri, tynystyń sapasyn kórsetedi.
- Qan qysymy, dene qyzýy 5-10 mınýt saıyn ólshenedi.
«Bala 6 saǵat tamaq, 4 saǵat sý ishpeýi kerek. Uıyqtaý-oıaný kezeńi qalaı ótetini, qandaı tister emdeletini aldyn ala túsindiriledi. Qysqa merzimdi bas aınalý, mazasyzdyq bolýy múmkin. Úıge barǵan soń keshke taza aýada serýendeý paıdaly», deıdi Temirǵalıev.
Dárigerlerdiń pikirinshe, ata-ananyń negizgi mindeti – balany aldyn ala tekserýden ótkizip, narkoz aldyndaǵy talaptardy durys oryndaý. Al qalǵany arnaıy daıyndyqtan ótken mamandardyń baqylaýynda bolady. Eń bastysy – prosedýrany kásibı ortalyqta, tájirıbeli dárigerlerdiń qatysýymen ótkizý.
Buǵan deıin mınıstr Aqmaral Álnazarova Astanadaǵy stomatologııalyq klınıkada narkozdan keıin kóz jumǵan úsh jasar qyzǵa qatysty jaǵdaı boıynsha sevoflýran (sevoran) preparatynyń qoldanylýyna tyıym salý máselesine túsinik bergen edi. Qazir bul iske qatysty sot prosesi jalǵasyp jatyr.
Elimizde balalardyń bir sátte birneshe tisin jalpy narkozben emdeý jaǵdaılary boıynsha shaǵymdar jıilep ketken soń, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi stomatalogııalyq klınıkalarǵa tekseris júrgizip jatyr.
