Máselen, osyǵan deıin 30 jastaǵy qazaqstandyqtyń zeınetaqy qoryndaǵy jetkilikti shegi 4,58 mln teńge bolatyn. Ústinen artylǵanyn baspana alý sekildi ıgilikterge jumsaı alatyn. Endi 2026 jyldan bastap bul jetkilikti shek birden 5,12 mln teńgege ósedi.
Bul habardy tunjyraı qabyldaǵandar kóp boldy. Aınalamyzda ter tógip júrip, zeınetaqy qoryndaǵy aqshasynyń mólsherin jetkilikti shekten endi ǵana asyryp qýanyp júrgenderdiń kóńiline sý sebildi.
BZJQ bul ózgeristiń sebebin bylaı túsindirgen: zeınetaqy jınaqtarynyń eń tómengi jetkiliktilik shegi áleýmettik-ekonomıkalyq kórsetkishterge, eń tómengi zeınetaqy mólsherine, eń tómengi jalaqyǵa, eń tómengi kúnkóris deńgeıine, sonymen qatar ınflıasııa men ınvestısııalyq kiristilikke súıene otyryp esepteledi.
Biraq osy kózqarasqa kúmán kóp. Bir ǵana mysal, keler jylǵy eń tómengi jalaqy mólsheri 85 myń teńge bolyp bekitildi. Bıylǵymen salystyrǵanda esh ózgeris joq. Sóıte tura, jetkilikti shekti ósirý jaıy túsiniksiz. Eger tómengi jalaqy kórsetkishi ósse qabyldaýǵa bolatyn edi. О́ıtkeni ol kórsetkish ósken jaǵdaıda kóptegen mekemeler jalaqyny da ósirýge áreket etetin.
Jalpy aldaǵy 2-3 jyldyń shamasynda zeınetaqy qoryndaǵy jetkilikti shek degen túsinik múlde joǵalýy múmkin. Osyǵan deıin óńirlerdegi qylmystyq shema áshkerelenip, zeınetaqy jınaǵyn tis emdetýge jumsaýǵa tyıym salyndy. Jetkilikti shegi ósirildi. Endi BZJQ-daǵy qarajatty plastıkalyq operasııa jasaýǵa da paıdalanylmaıtynyn Otbasy bank AQ habarlady.
Mamandardyń pikirinshe, azamattar jappaı rekonstrýktıvti jáne plastıkalyq operasııa jasaýǵa degen sebeppen qordan qaıta aqsha ala bastaǵan. Iаǵnı, taǵy bir qylmystyq shemanyń bastaýy bolýy múmkin dep qaýiptengen.
Osy turǵyda biz boljamymyzdy naqtylaı túse alamyz. Keleshekte zeınetaqy qoryndaǵy qarjyny tek baspana alý maqsatynda jumsaý tetigi ǵana qalady nemese jetkilikti shek mólsheri múlde alynyp tastalady.
Árıne, halyqtyń kózqarasyn eskergen jón, desek te ekonomıkalyq qyry baryn da umytpaǵan abzal. Shynynda zeınetaqy qoryndaǵy qarjyny sheshý tetigi ekonomıkaǵa qosymsha salmaq túsiretinin sarapshylar talaı aıtty.
Mysaly, eń alǵash 2021 jyly jınaqtaýshy zeınetaqy qoryndaǵy "jetkilikti shekten" asqan somany halyqtyń sheship alýyna múmkindik berildi. Biraq qarjygerlerdiń kóbi buǵan qarsy shyqqan edi. Nege?
– Kóp ótpeı, 2022 jyly 20 paıyzdyq ınflıasııaǵa sol zeınetaqy qoryndaǵy 3,5 trln aqshany salymshylardyń paıdalanǵany túrtki boldy. Sebebi mýltıplıkasııalyq effektimen aqsha massasy 9 trln teńgege kóbeıip ketken. Sol kezde bizde aqsha massasy 24 trln edi, bir jyldyń aralyqta 33 trln teńgege birden jetti, – deıdi ekonomıst Saparbaı Jobaev.
Iаǵnı, sheshilgen aqsha elde aqsha massasyn kóbeıtip, qunsyzdanýǵa alyp keledi. Onyń arǵy jaǵy túsinikti, baspana baǵasy, azyq-túlik qymbattap, onsyz da aýyzdyqtalmaı turǵan ınflıasııa kúsheıedi. Qalaı alsaq ta, alǵashqyda áleýmetke dem bergen tetiktiń zııany da baıqalyp, keri kúshin joıýǵa bara jatqan sekildimiz.
