Foto: Ashyq derekkóz
BUU donor elder tarapynan ınvestısııalardyń qysqarýyna baılanysty qarjylyq daǵdarysqa tap bolyp otyr. Bıyl suralǵan 47 mıllıard dollardyń tek 12 mıllıardy ǵana jınalǵan. Bul – sońǵy 10 jyldaǵy eń tómengi kórsetkish. Atalǵan soma qajettiliktiń nebári tórtten birin ǵana qamtıdy.
Jaǵdaıdy kúrdelendire túsetin qaqtyǵys aımaqtarynda qyzmetkerlerdiń qaýipsizdik jaǵdaıynyń nasharlaýy, sondaı-aq muqtaj jandarǵa qoljetimdiliktiń bolmaýy degen sııaqty ózge de máseleler bar.
Kelesi jylǵa arnalǵan jospar boıynsha 87 mıllıon eń osal adamǵa kómek kórsetý úshin 20 mıllıard dollardan astam qarjy qajet. Bul jospardyń júzege asýy qajetti qarajattyń jınalýyna tikeleı baılanysty.
«Áıelder men qyzdardy qorǵaýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamalar kúrt qysqartyldy. Júzdegen gýmanıtarlyq uıym jabyldy. BUU-nyń 380-nen astam qyzmetkeri qaza tapty – bul rekordtyq kórsetkish. Buǵan deıin aıtqanymdaı, júıemiz shamadan tys júktelgen, qarjylandyrý jetkiliksiz, sonymen qatar nysandarymyz shabýylǵa ushyrap jatyr. О́tinishterimizdiń tek 20 paıyzy ǵana qoldaý tapty», dedi BUU Bas hatshysynyń gýmanıtarlyq máseleler jónindegi orynbasary Tom Fletcher.
BUU-nyń kelesi jylǵa arnalǵan bıýdjettik jospary daǵdarysqa ushyraǵan 29 aımaqqa kómek kórsetýdi qamtıdy. Sonyń ishindegi eń aýqymdysy – Gaza sektory. Úsh mıllıon adamdy qoldaý úshin 4 mıllıard dollardan astam qarjy qajet.
«Bitimge deıingi 10 apta ishinde biz aptasyna orta eseppen 1100 gýmanıtarlyq júk palletin qabyldaıtynbyz. Qazir bul kórsetkish shamamen 3800-ge jetti. Alaıda turaqsyz jaǵdaı, júktiń keshigýi men ótkizý beketterindegi bas tartýlar asa qajet materıaldardy jetkizýge áli de eleýli kedergi keltirip jatyr», dedi IýNISEF-tiń qoǵammen baılanys jónindegi menedjeri Tess Ingrem.
Qajettilik kólemi boıynsha ekinshi orynda – Sýdan. El ishindegi 20 mıllıon adamnyń qajettiligin óteý úshin BUU shamamen 3 mıllıard dollar surap otyr. Budan bólek, elden tysqary jerge qashýǵa májbúr bolǵan 7 mıllıon sýdandyqty qoldaý úshin taǵy 2 mıllıard dollar qajet.
«Sýdan qarýly kúshteri men jedel qoldaý kúshteri arasyndaǵy qatygez qaqtyǵys kedergisiz jalǵasyp keledi. Darfýr men Kordofannan bastap Hartým men Omdýrmanǵa deıin birde-bir beıbit turǵyn bul zorlyq-zombylyqtan tys qalǵan joq. Men jaǵdaıǵa qatty alańdaımyn», deıdi BUU-nyń Adam quqyqtary jónindegi joǵarǵy komıssary Folker Tıýrk.
Úshinshi orynda – Sırııa. El turǵyndarynyń gýmanıtarlyq qajettilikterin óteý úshin keminde 3 mıllıard dollar qajet. Halyqtyń 90 paıyzǵa jýyǵy kedeılik sheginen tómen ómir súrýde, elde sý men elektr energııasynyń tapshylyǵy baıqalady.
О́tken jyly Bashar Asad rejımi qulaǵannan keıin 3 mıllıonnan astam adam elge oraldy. Alaıda qarjylandyrýdyń qysqarýy olardy qaıtadan úılerin tastap ketýge májbúr etýi múmkin.
«Sırııalyqtar eldi qalpyna keltirýge daıyn. Tıisti qoldaý bolmasa, oralǵan adamdar qaıtadan bosqynǵa aınalýy múmkin», deıdi BUU-nyń Bosqyndar isi jónindegi joǵarǵy komıssary Fılıppo Grandı.
Gýmanıtarlyq daǵdarystardyń aýqymy olardy eńserý múmkindiginen jyldamyraq ósip keledi. Bul úderisti tejep turǵan basty sebep – qarjynyń jetispeýshiligi.
BUU-nyń gýmanıtarlyq operasııalary erikti jarnalarǵa táýeldi, sondyqtan negizgi donor elderdiń bıýdjetterindegi kez kelgen ózgeris kómek baǵdarlamalaryna tikeleı áser etedi.
Shilde aıynda AQSh buryn bekitilgen qarjyny joıatyn zań qabyldap, halyqaralyq jobalardy shamamen 9 mıllıard dollardan aıyrdy. Ulybrıtanııa, Germanııa, Fransııa, Nıderland pen Belgııany qosa alǵanda, iri eýropalyq elder de sheteldik kómek shyǵyndaryn qysqartatynyn málimdedi.
