Qoǵam • 16 Jeltoqsan, 2025

Júzjyldyq daýys jańǵyryǵy

10 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Eýropanyń qaq tórinde tamyljytyp án salǵan Ámire Qashaýbaevtyń ómiri men óneri – bar qazaqqa ortaq rýhanı qazyna, óshpes ónege. Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsert» memlekettik akademııalyq konserttik uıymynyń sahnasynda ótken «Án atasy – Ámire» atty mýzykalyq kesh ánshiniń Parıjdegi dúnıejúzilik EKSPO kórmesinde óner kórsetkenine 100 jyl tolýyna arnaldy.

Júzjyldyq daýys jańǵyryǵy

Iá, 1925 jyl – qazaq óne­­riniń tarıhyndaǵy uly betburys kezeń. Búkilálemdik jármeńkeniń sahnasyna dombyra kúmbirimen qatar kóterilgen Ámire Qashaý­baevtyń qaıta­lanbas úni Eý­ropa tyńdarmanyn ǵana emes, búkil álemdi tańdaı qaq­tyr­­ǵan edi. Onyń shyrqaǵan «Balqadıshasy», «Aǵash aıaq», «Úsh dosy» men san túrli ha­lyq áýeni – qazaq dalasynyń tákappar minezin, keń júregin, ulanǵaıyr rýhyn áıgiledi. Endi, mine, sol tarıhı sáttiń qurmetine uıymdastyrylatyn kesh – tulǵa taǵylymyn ulyq­taýdyń aıqyn úlgisi.

«Án atasy – Ámire» mýzy­kalyq keshi – tek konsert emes, kórkem qoıylymǵa aınalǵan teatrlyq týyndy. Kórermen Ámireniń ómir jolynan syr sherter sahnalyq kórinisterdi tamashalap, ánshiniń tulǵalyq tabıǵaty men zaman tynysyn sezindi. Zamanaýı mýzykalyq óńdeýler men dástúrli naqysh bir sahnada toǵysyp, qazaq rýhanııatynyń úzilmes sabaq­tastyǵyn kórsetti.

«Halyq qazynasy» ulttyq óner ortalyǵynyń ártisteri kórermen nazaryna dástúr men zamanaýı sahna óneri úılesim tapqan mazmundy konsert usyndy. Atap aıt­saq, kesh baǵdarlamasyna «Qu­lager», «Qarqaraly», «Dý­daraı», «Balqadısha» syndy halqymyzdyń júreginde saq­talǵan ándermen qatar Tát­timbet, Qurmanǵazy, Qazan­ǵap kúıleri engizilgen. Ulttyq mýzykaǵa tán qaıtalanbas ún, dombyranyń tereń kúmbiri men dástúrli vokaldyń asqaq áýeni kórermendi bir sátte ǵasyrlar arnasyna tartyp áketkedeı áser syılady.

Ánshi rýhy asqaqtaǵan aıtýly keshte Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri – Qumarbek Qalqataı, Erlan Rysqalı, Erbolat Shaldybekov, Aıgúl Elshibaeva, Ardaq Ba­lajanova, Nurbolat Ar­zamas­uly, Qaırat Aıtbaev, Elmura Jańabergen syndy maıtalmandar Ámire salǵan án mektebiniń bıik úlgisin áıgiledi. Sonymen qatar sahna tórinde óner kórsetken «Daryn» Memlekettik jastar syılyǵynyń laýreattary – Asqar Muqııat, Perızat Turarova, Kúnsulý Túrikpen, Aıaýlym Qamajan, ulttyq jáne halyqaralyq baıqaýlardyń júldegerleri Edil Basyǵara, Álıhan Dúısenbaı, Baýyrjan Muhametbaı, Venera Tabys, Aqerke Tájibaeva, Dárııa Bek­penbet bastaǵan ónerli jas­tar da taǵylymdy keshtiń kór­kin qyzdyrdy. Bir sahnada túrli býyn, túrli mektep, túrli oryndaýshynyń bas qosýy – ulttyq ónerdiń úzilmes jalǵastyǵynyń aıǵaǵy.

«Án atasy – Ámire» – búgingi urpaqtyń keshegini qur­metteýine, ónerdiń uly mektebine taǵzym etýine ar­nalǵan kesh. Bul – ulttyq sanany serpiltetin, tamyrymyzdy tanytatyn, halyq ániniń bıik bolmysyn dáripteıtin rýhanı mereke. Qazaq ánin alǵash ret álemdik deńgeıde moıyndatqan Ámire Qashaýbaevtyń óneri – tek tarıh emes, búgingi kúnniń de tynysy. Elorda tórindegi aıtýly kesh sol asyl ónerdiń qaıta jańǵyrýyna, jas urpaqtyń júreginde ulttyq áýenniń máńgi qalýyna úles qosqany sózsiz.

Sońǵy jańalyqtar