Qoǵam • 18 Jeltoqsan, 2025

Aýrý – astan...

20 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

«Aýrý – astan» demekshi, búginde taǵam qaýipsizdigi – qoǵamdy únemi alańdatyp turǵan másele. Sapasyz ónim­derden týyndaıtyn taǵamdyq ýlanýlar men ishek ınfeksııalary jyldan-jylǵa kóbeıip, halyqtyń densaýlyǵyna qaýip tóndirip otyr.

Aýrý – astan...

Osy rette Abaı oblysy sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń (SEBD) tehnıkalyq reglamentterdi baqylaý bóliminiń basshysy Serikbolsyn Nazarbekov О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmeti ala­ńynda bolǵan brıfıngte óńirde satylatyn azyq-túlik ónimderiniń sapasyn baqylaý týraly jan-jaqty áńgimeledi.

«Sanıtarııalyq-epıdemıo­logııalyq baqylaý organdary EAEO tehnıkalyq reglamentteri men gıgıenalyq normatıvterge sáıkestigin anyqtaý úshin ónimge turaqty monıtorıng júrgizedi. Negizgi maqsat – talaptardyń oryndalýyn tekserý. Osy jyl­dyń 10 aıynda sala mamandary 784 taýardy tekserdi, onyń 441-i – azyq-túlik: sút, nan-toqash, qus eti, jumyrtqa, kondıter ónimderi. 42 taýar tehnıkalyq reg­lamentke sáıkes kelmedi»,  dedi S.Nazarbekov.

Oblystyq SEBD-nyń tamaq obektilerin baqylaý bóliminiń basshysy Aıgerim Musataevanyń aıtýynsha, taǵam ónimderin da­ıyn­daý barysynda asa muqııat bolatyn biraz jaıt bar.

«Búginde jıi kezdesetin ýlaný túri – zııandy mıkroaǵzalar. Mundaı aýrý týdyratyn bakterııalar ónimge bastapqyda juǵýy nemese durys saqtalmaýy men daıyndalýy saldarynan paı­da bolady. Organızmge túsken jaǵdaıda ýlanýǵa ákeledi. In­feksııa tasymaldaýshylar taraqan, tyshqan, egeý­quıryq, shybyn bolýy múmkin. Taǵamnan ýlanýdyń aldyn alý qarapaıym gıgıena saqtaý, daıyndaý ere­jelerin oryndaýǵa baılanysty. Eger taǵamnan jaǵymsyz ıis shyqsa nemese qyshqyl dám sezilse, ondaı ónimdi tutynbaǵan jón. Qaptamanyń isinýine de nazar aýdaryńyz, bul da ónimdi jeý­ge bolmaıtynyn bildiredi»,  dedi A.Musataeva.

Mamannyń aıtýynsha, ishek ınfeksııalarynyń kóptegen túrin tolyq joıýǵa keminde 10 mınýt termııalyq óńdeý qajet. Temperatýra 70 gradýstan tómen bolmaýǵa tıis. Dál osy temperatýrada qaýipti bakterııalar joıylady.

«Taǵamdy bólme temperatýrasynda eki saǵattan artyq saqtaýǵa bolmaıdy, áıtpese ishek ınfeksııasyna shaldyǵý qaýpi artady. О́nim tolyq óńdelýge tıis, sondyqtan qaınatylǵan et qýyrylǵan etke qaraǵanda qaýipsiz. Sondaı-aq ónimder kir qol arqyly da lastanýy múmkin ekenin esten shyǵarmaý kerek. Barlyq shıki taǵam aldyn ala óńdeýden ótýge tıis, kókónister men jemisterdi aǵyn sýmen jaqsylap jýý qajet. Taýyq jumyrtqasy salmonellez tasymaldaýshysy bolýy múmkin», deıdi A.Musataeva.

Sonymen qatar taýar tasymaldaý erejesin qatań saqtaý kerek. Shıki, daıyn ónimderdi bir-birinen bólek saqtaý, sonymen qatar daıyn tamaqty tońazyt­qyshqa qoıý aldynda min­detti túrde sýytý qajet. «Ishek ınfeksııalaryn kóbeıtý qaýpi, ásirese, kóshe saýdasynda joǵary. О́nimdi ruqsat etilgen jerden ǵana satyp alý kerek, sebebi veterınarlyq jaǵdaıy belgisiz taǵam ónimderi ınfeksııaǵa sebep bolýy múm­kin», deıdi maman.

Oblystyq SEBD basshysy­nyń orynbasary Raýshan Fat­hýllına qazan aıynda Semeı­de balanyń kámpıtten ýlaný oqıǵasy tirkelgenin aıtty. Oqý­shy dúkennen kámpıt satyp alyp, ony jegennen keıin ózin nashar sezingen.

«Mıkrobıologııalyq zertteý nátıjesinde kámpıtte ishek taıaqshasy tobynyń bakterııalary anyqtaldy. Sonymen qatar ónimde qazaq tilindegi tańbalaý bolmaǵan, qu­ramy men jaramdylyq mer­zimi kórse­tilmegen. Dúkende taýarǵa ilespe qujattar, sapaǵa sáıkestik deklarasııasy, basqa da qujattar bolmaǵan. Kásipker kámpıtterdi qolma-qol aqshaǵa kóterme bazardan alǵanyn aıtqan. Atalǵan faktige qatysty jeke kásipkerge ákimshilik hattama toltyryldy, qalǵan ónim tárkilenip, joıyldy», dedi R.Fathýllına.

Qorektik zattardyń jetispeý­shiligi, quramynda bakterııalar men hımııalyq qospalardyń mol bolýy adam densaýlyǵyna zııan deıdi mamandar. Sondyqtan árbir ónimniń shyǵý tegin, saqtaý sharttaryn, óndiris sapasyn qatań qadaǵalaý mańyzdy.

 

Abaı oblysy