Infografıkany jasaǵan – Záýresh SMAǴUL, «EQ»
«Treds» áleýmettik jeli qoldanýshylarynyń jazýynsha, «Altel» baǵany 70 paıyzǵa joǵarylatqan. «2024 jyldyń 5 tamyzynda meniń Altel tarıfim 3390 teńge boldy. 2025 jyldyń jeltoqsanynan bastap 5690 teńge bolady eken. О́zim suramaǵan 15 gıgabaıtty qosqandaryńyzǵa rahmet. Bir jarym jylda baǵanyń 70%-ǵa óskenin qalaı túsindiresizder? «Altel», bul jóninde ne aıtasyzdar?», dep jazdy tarıf tutynýshysy.
«Beeline» abonentteri de birneshe aı saıyn jasalatyn baǵa ózgerisine shaǵymdanǵan. «Beeline, sizder birdeńeni shatastyryp otyrǵan joqsyzdar ma? Toqsan saıyn baǵany kóteresizder. Naýryzda ǵana tarıf 8000 teńgeden 11 500 teńgege qymbattady. Endi taǵy 14 500 teńgege kótergeli jatyrsyzdar! Al bizdiń jalaqymyz bes jyl burynǵy deńgeıde tur. Antımonopolııalyq organdar muny qadaǵalamaı ma?», dep jazdy qoldanýshy.
«Beeline» tarıfterdiń qymbattaıtynyn rastady. Kompanııa prezıdenti Evgenıı Nastradın 2026 jyldyń qańtarynan bastap tólemaqy orta eseppen 15-20 paıyzǵa ósetinin málimdedi. О́zgeris tek naryqtaǵy ortasha baǵadan tómen tarıfterge qatysty bolady. Eger solaı bolsa, qazirgi baǵasy 5999 teńge bolatyn tanymal Mega tarıfi 6899-7199 teńge aralyǵyna barady. Al 7999 teńge turatyn Mega pro tarıfiniń aılyq tólemi 9199-9599 teńgege deıin ósýi múmkin.
Kompanııa baspasóziniń dereginshe, ótken jyly elektr energııasyna 6,5 mlrd teńge jumsalǵan, QQS-tiń ózgerýi 35 mlrd teńge kóleminde qosymsha shyǵynǵa ushyratqan, al valıýta baǵamynyń qubylýy taǵy 3,7 mlrd teńgege túsip otyr. Buǵan qosa, keıingi toǵyz jylda ınternet-trafık 36 ese ósken, bir abonent aıyna 20-30 GB trafık jumsaıdy. Osy faktorlar ınfraqurylymdy turaqty túrde jańartyp otyrýdy talap etedi. Kompanııa abonentterdi tarıf ózgerisi týraly 30 kún buryn habardar etetinin málimdedi.
«Tele2» men «Altel» de abonent tólemin qaıta qaraý týraly sheshim qabyldaǵan. 25 jeltoqsannan bastap tarıfter 15-20 paıyz shamasynda qymbattaıdy. Operatorlardyń málimetinshe, ınternetke suranys jyl saıyn ósip keledi, al ınfraqurylym osy qarqynǵa ilesý úshin qosymsha shyǵyndy qajet etedi. Kompanııa kelesi jylǵa bıýdjetin josparlaý kezinde salyq saıasatynyń ózgerisin, ınflıasııa qysymyn jáne jelini jańǵyrtýǵa ketetin shyǵyndardy eskergen. Sondaı-aq «Altel» kompanııasy tarıfterdi qaıta qaraý máselesine árdaıym saqtyqpen qaraıtynyn atap ótti. Aıtýlarynsha, ózgeris tek naqty qyzmet qunymen sáıkestigin joǵaltqan tarıfterge ǵana qatysty. Onyń ózinde ózgeris kezeń-kezeńmen engiziledi. Abonentter aldyn ala habarlandyrylady, daıyndalýǵa ýaqyt beriledi, eshkim kútpegen jaǵdaıǵa tap bolmaýy úshin barlyq jumys ashyq júrgiziledi. Osylaısha, qazirgi quny 4632 teńge bolatyn «Pro» tarıfi ózgeris engizilgen jaǵdaıda 5327-5558 teńge aralyǵyna deıin ósýi múmkin. Quny 5992 teńge turatyn «Max» tarıfiniń baǵasy 6891-7190 teńgege deıin qymbattaýy yqtımal. Al 9192 teńge bolatyn «Unlim» tarıfiniń aılyq tólemi 10 571- 11 030 teńge shamasynda bolmaq.
Kompanııa ókilderi joǵary ınvestısııalyq jáne makroekonomıkalyq qysymǵa qaramastan, qarjylyq táýekeldiń barlyǵyn tutynýshyǵa artpaı-aq sıfrlyq ekojúıeni damytýǵa múmkindik bar ekenin aıtyp otyr. Alaıda kompanııa tarıfterdiń ósýine áser etetin faktorlardan qashyp qutyla almaımyz deıdi. Solardyń negizgisi – jelige salynatyn ınvestısııalar. 2023 jyly 5G jelisin iske qosqannan keıin operatordyń ınvestısııa kólemi 150 mlrd teńgeden asqan. Bul shyǵyndardyń basym bóligi bazalyq stansalardy ornatý men jańǵyrtýǵa jumsalǵan. «Tele2» men «Altel» operatorlaryn biriktiretin «Mobaıl Telekom-Servıs» AQ basqarma tóraǵasy Aleksandr Babıchev bazalyq stansalar men data-ortalyqtardy kóbeıtýge, kesh-serverlerdi jańartýǵa taǵy qosymsha ınvestısııa qajet ekenin aıtady.
«Bir bazalyq stansany ornatý – jabdyq, qurylys jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetýge ketetin shyǵyndardy qosa eseptegende shamamen 150 myń eýrony quraıdy. Buǵan jer telimin rásimdeý, jaldaý jáne qosý shyǵyndary qosylady, olardyń jyldyq jalpy kólemi 40 mln eýroǵa jýyq. Bul – májbúrli shara. Sebebi jelini damytý men jańǵyrtýǵa, ony úzdiksiz qyzmette ustaýǵa ketetin shyǵyndar ósip otyr. Sonymen birge salyq zańnamasyndaǵy ózgerister de shyǵyndy kóbeıtti. Abonenttik tólemdi qaıta qaraý bizge servısterdiń turaqtylyǵyn saqtaýǵa jáne qyzmet sapasyn jaqsartýǵa múmkindik beredi. Kompanııa qosymsha kesh-serverler ornatýǵa da ınvestısııa salyp otyr. Jergilikti jerde kontentti keshteý jeli ishinde jıi qoldanylatyn qyzmetter men resýrstarǵa qoljetimdilikti jyldamdatady, derekterdiń kidirisin azaıtady», dep málimdedi kompanııa ókili.
«Kcell» kompanııa ókilderiniń aıtýynsha, tarıfti qymbattatý jóninde ázirge eshqandaı sheshim qabyldanbaǵan. Qazirgi kezde QQS mólsherlemesiniń ózgerýi qandaı áser etýi múmkin ekenin taldap, birneshe nusqany qarastyryp jatyr. Korporatıvtik baılanys bólimi jazda bekitilgen «Úzdik» tarıf toptamasynyń baǵasy 2027 jylǵa deıin ózgermeıtinin atap ótti. Eger tarıfterdi qaıta qaraý qajettigi týsa, operator bul týraly abonentterdi aldyn ala resmı túrde habardar etetinin málimdedi. Alaıda «Ksell» AQ basqarma tóraǵasy Asqar Jambakın salyq saıasaty men ekonomıkalyq jaǵdaı edáýir ózgerse, tarıfter qaıta qaralýy múmkin dedi.
Sarapshylar 2026 jyly baılanys qyzmetteriniń quny ósýi múmkin ekenin aıtqan edi. Sol kezde negizgi sebep retinde operatorlar shyǵyndarynyń artýyn jáne ınternetke degen suranystyń burynǵydan da kúsheıgenin kórsetken. «Qazaqtelekom» kompanııasynyń bas ákimshilik dırektory Erjan Meıramov qoldanystaǵy erejeler ekonomıkalyq negizdeme bolǵan jaǵdaıda tarıfterdi qaıta qaraýǵa múmkindik beretinin eske salǵan.
Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý vıse-mınıstri Dosjan Musalıev memleket baılanys qyzmetteriniń tarıfin tikeleı rettemeıtinin atap ótti. Onyń aıtýynsha, baǵany belgileý nemese ózgertý – naryqta jumys isteıtin operatorlardyń óz quzyreti. «Mınıstrlik tek kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn, básekelestik talaptarynyń saqtalýyn jáne tutynýshylardyń quqyqtarynyń buzylmaýyn qadaǵalaıdy. Al tarıfti qaıta qaraý úshin ár operator ekonomıkalyq negizdeme usynýǵa mindetti», dedi ol.
Internet qoldanýshylarynyń baǵaǵa ǵana emes sapaǵa da kóńili tolmaıdy. Aýyl-aımaqtan bólek mańyzy bar iri qalalarda da ınternet jyldamdyǵy baıaý jumys isteıtin kezder jıi bolady. Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıevtiń aıtýynsha, baılanys sapasyna qatysty shaǵymdardyń negizgi sebepteri – jańa shaǵyn aýdandardyń paıda bolýy, qalanyń keńeıýi jáne jedel qarqynmen júrip jatqan qurylys. Mundaı jaǵdaıda mobıldi operatorlar jańa aýmaqtarda bazalyq stansalar ornatyp, elektr qýatyn tartý jáne antenna-machtalyq qurylymdardy salý máselelerin der kezinde sheshýi qajet. Bul jumystar belgili bir ýaqytty talap etedi.
«Eger baılanysqa qatysty shaǵym bolsa, azamattar e-otinish júıesi arqyly júgine alady. Biz ár ótinishke jaýap beremiz, tekseremiz, qajetti nusqama shyǵaramyz. Oryndalmasa – aıyppul salamyz. Operatorlardyń jumysyn baqylaý turaqty túrde júrgiziledi. Radıojıilikti qadaǵalaıtyn arnaıy qyzmet bar, ol baılanys sapasyn ólsheıdi. Qoldanystaǵy normalarda sıgnaldyń tómengi shekti deńgeıi, sekýndyna berilýge tıis megabıt kólemi jáne jalpy qyzmet sapasyna qatysty naqty talaptar belgilengen. Osy talaptar buzylǵan jaǵdaıda tıisti sharalar qabyldanady. Aıyppuldardy kúsheıtý baǵytynda da jumys júrgizip jatyrmyz. Normatıvtik-quqyqtyq aktilerge ózgerister engizip, sanksııalardy 3-5 esege arttyrý týraly usynystar daıyndap jatyrmyz», dedi mınıstr.
