Qoǵam • 19 Jeltoqsan, 2025

Jazýshynyń amanat-murasy

20 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Ulttyq akademııalyq kitap­hanada kórnekti jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińir­gen qaıratkeri Jumabaı Shash­taıulynyń memlekettik tapsyryspen shyqqan tórt tomdyq tolyq shyǵarmalar jınaǵynyń resmı tanystyrylymy ótti.

Jazýshynyń amanat-murasy

Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»

Alqaly jıyn aıasynda bıyl týǵanyna 75 jyl tolǵan qalamgerdiń «Jyldar men joldar…» atty ıllıýstrasııalyq-kitap kórmesi qoıylyp, arnaıy beınerolık usynyldy. Jazýshynyń kórkem týyndylaryna sholý jasalyp, ádebıettegi joly men shyǵarmashylyq álemi jaıly estelikter aıtyldy.

Qalamger týraly esteliktermen kóm­kerilgen ádebı is-sharany alashtanýshy ǵalym, fılologııa ǵylymda­rynyń doktory Aıgúl Ismaqova ashyp, júr­gizip otyrdy. Ol óz tarapynan jazý­shynyń azamattyq kelbetine toqtalyp, óziniń maqalany qazaqsha jazýyna Jumabaı Shashtaıuly tike­leı áser etkenin, qalamgerdiń ult­shyl, otanshyl qasıetterin atap ótti. Mádenıet jáne aqparat mınıstr­ligi Arhıv, qujattama jáne kitap isi komıtetiniń tóraǵasy Rýstam Álı Memleket basshysynyń tapsyrmasymen qalamgerlerdi, kitap­tardy nasıhattaý baǵytyndaǵy jumys­tarmen, iske asyp jatqan jobalarmen tanystyrdy.

Sondaı-aq jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Qýanysh Jıenbaı qalamgerdiń ózine erekshe unaǵan «Aspanqora» povesine toqtaldy. Shaǵyn ǵana shyǵarmada adamnyń taǵdyry tamasha sýrettelgenin aıtty. Aqyn, jazýshy, jyrshy Baıanǵalı Álimjanov óziniń aıtysta júrip, ádebıetke aralasýyna Jumabaı Shash­taıuly jol ashqanyn, «Qazaq ádebıeti» gazetinde bas redaktor bolǵanda shyǵarmalary basylǵanyn jetkizdi. Al belgili ǵalymdar Kárimbek Qurmanálıev, Amantaı Shárip, Dıhan Qamzabekuly, ádebıet synshysy Aman­geldi Keńshi­likuly, jazýshynyń basqa da zamandas­tary pikirlerin aıtty.

Qazirgi qazaq prozasynda ózin­dik qoltańbasymen kórinip, ádebıet áleminde sony soqpaǵyn salǵan Juma­baı Shashtaıulynyń tórt tomdyq tolyq shyǵarmalar jınaǵynyń birinshi tomyna adam jan dúnıesindegi túrli qubylystar men tabıǵattyń tylsym syrlary názik sheberlikpen sýretteletin povester men áńgimeler jınaqtalǵan. Ekinshi tomyna keshegi keńestik kezeńniń óliara tusyndaǵy qoǵamnyń «partnomenklatýra» dep atalatyn bólsheginiń qupııaǵa toly qatparlaryn tereń ashýǵa arnalǵan «Aıaz bı» romany engen. Jazýshynyń úshinshi tomyna sosrealızmge boı aldyrmaı, malshynyń mashaqatqa toly aýyr tirshiligi men jastardyń qajyr qaıratyn sýrettegen «Qyzyl qar» romany enip otyr. Eń alǵash 1984 jyldy povest bolyp jaryq kórip, «repressııaǵa» ushyraǵan shyǵarma 30 jyldan keıin qaıta jazylyp, romanǵa aınaldy. Sondaı-aq bul tomǵa atakásiptiń beınetin belshesinen keshken qazaqtar, qalaǵa endi ǵana ornalasyp, úlken murat kózdegen bolashaq zııaly qaýym ókilderi sýret­teletin «Zamana ıleýi» romany da engen. Al tórtinshi tomy – qalamgerdiń jýrnalıstıkadaǵy uzaq jylǵy ǵumy­ryna oısha kóz júgirtip, ótkenine syn kózben qaraǵan ómirbaıandyq tolǵanysy. Avtor aýdandyq gazettegi segiz jylynan bastap, Almatydaǵy respýblıkalyq basylymǵa qyzmetke ornalasqan kezeńin, shyǵarmashylyq izdenisteri men kásibı ortadaǵy qarym-qatynastaryn búkpesiz baıandaıdy.

Kitaptar shyǵarma jelisimen salyn­ǵan ıllıýstrasııalyq sýrettermen bezendirilgen. Jınaq 3 000 dana taralymmen shyǵyp, respýblıkanyń barlyq kitaphanasyna tarady.