KazAID mıssııasy nátıjege baǵdarlanǵan tehnıkalyq kómek kórsetý arqyly áriptes elderde turaqty damýǵa jáne ınklıýzıvti ósýge járdemdesý bolyp tabylady.
DRK kórsetý úshin júıeli negizdi qalyptastyrý Qazaqstannyń halyqaralyq bedelin nyǵaıtýdaǵy strategııalyq qadam boldy. Bul prosess dáıekti túrde damydy:
- 2006 jyl: halyqaralyq qoǵamdastyq Qazaqstandy tabysy ortashadan joǵary el dep tanıdy, bul DRK usynatyn el jańa rólge kóshýdiń bastapqy núktesi boldy.
- 2014 jyl: "Damýǵa resmı kómek týraly" Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy qabyldanady, ol quqyqtyq bazany qurady jáne kómek kórsetýdiń barlyq prosesin júıeleıdi.
- 2015 jyl: Qazaqstan ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymyn damytýǵa járdemdesý komıtetiniń (EYDU) jumysyna shaqyrylǵan mártebesin alady, bul onyń halyqaralyq deńgeıde kúsh-jigerin moıyndaǵanyn kýálandyrady.
- 2020 jyl: Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti ınstıtýsıonaldyq qurylymdy qalyptastyrýdy aıaqtaı otyryp, DRK salasyndaǵy ulttyq operator retinde "KazAID" Qazaqstandyq halyqaralyq damý agenttigin qurady.
- DRK jalpy kólemi: Sońǵy 5 jylda Qazaqstan seriktes elderge 183 mln AQSh dollarynan astam somaǵa damýǵa resmı kómek kórsetti.
- Geografııalyq qamtý: Qazaqstannyń kómegi álemniń 40-tan astam eline kórsetildi, bul agenttik qyzmetiniń jahandyq sıpatyn kórsetedi.
- Adamı kapıtaldy damytý: Qazaqstanda 32 elden 10 000-nan astam sheteldik stýdentter men tyńdaýshylar oqytyldy, bul áriptes memleketterdiń kadrlyq áleýetine tikeleı úles bolyp tabylady.
- Gýmanıtarlyq kómek kólemi: tek 2021-2024 jyldar aralyǵynda Qazaqstannyń basqa elderge kórsetken gýmanıtarlyq kómek kólemi 15,3 mıllıard teńgeden asty.
Sandar boıynsha bes jyl: áser etý aýqymy men geografııasy
KazAID jobalarynyń geografııasy jaqyn kórshilerdi de, alys shetelderdi de qamtıdy. Ortalyq Azııa men Aýǵanstan basym baǵyt jáne kómek Kavkaz elderine, sondaı-aq Serra-Leone jáne Togo sııaqty Afrıka memleketterine belsendi túrde kórsetiledi.
KazAID-tiń basty basymdyqtarynyń biri - bilim berý jáne kásibı daǵdylardy damytý. Agenttiktiń flagmandyq bilim berý baǵdarlamalary tájirıbe almasýdyń jáne aımaqtyq baılanystardy nyǵaıtýdyń tıimdi platformasyna aınaldy.
- "Dostyq: Dıplomatııa": Ortalyq Azııa elderiniń dıplomattaryna baǵyttalǵan bul baǵdarlama semınarlar, ınteraktıvti sessııalar arqyly óńirlik dıalogty nyǵaıtty jáne turaqty damý maqsattaryna (TDM) qol jetkizý jáne transshekaralyq yntymaqtastyq sııaqty mańyzdy taqyryptar boıynsha halyqaralyq jáne óńirlik uıymdardyń sarapshylaryn tartty.
- "Dostyq: Sıfrlandyrý": baǵdarlama Ortalyq Azııadan kelgen memlekettik qyzmetshiler úshin sıfrlandyrý salasyndaǵy biregeı qazaqstandyq tájirıbeni berýge baǵyttalǵan.
- "Avısenna: Densaýlyq saqtaý": bul bastama Qyrǵyzstan men Tájikstannan kelgen medısınalyq stýdentter men oqytýshylar úshin akademııalyq utqyrlyq pen biliktilikti arttyrýdy qamtamasyz etedi, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kásibı baılanystardy damytýǵa yqpal etedi.
Baǵdarlamalardyń qundylyǵyn olardyń qatysýshylarynyń pikirleri rastaıdy. О́zbekstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń birinshi hatshysy Sýnnatılla Vahabov: "KazAID bizdi Ortalyq Azııadaǵy áriptesterimen biriktirip, talqylaý úshin mańyzdy taqyryptardy ashty. Osy biregeı dıalog alańy úshin alǵys aıtamyn"; Janara Imanalıeva, Qyrǵyz Respýblıkasy sıfrlyq damý mınıstrliginiń taldaýshysy: "Baǵdarlama Ortalyq Azııa ókilderin biriktirip, ınteraktıvti jáne baı orta qurdy. Osy tájirıbe arqyly men mańyzdy daǵdylardy damyta aldym, halyqaralyq qatynastar týraly bilimimdi keńeıte aldym jáne qatysýdan kútken úmitterimdi tolyǵymen júzege asyra aldym".
Bilim berý bastamalarymen qatar, KazAID aýqymdy ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrady jáne gýmanıtarlyq kómek kórsetedi.
Qazaqstan dostyq pen ózara kómek sımvoly retinde Túrkııanyń Gazıantep qalasynda jer silkinisinen keıin 960 oqýshyǵa arnalǵan mektep salý jobasyn iske asyrýda. Ǵımarattyń sáýlettik tujyrymdamasy stıldendirilgen "K" árpi túrinde jasalǵan, ol Qazaqstandy beıneleıdi jáne baýyrlas túrik halqyna osy syılyqtyń erekshe sıpatyn kórsetedi. KazAID qurylys operatory bolyp tabylady jáne paıdalanýǵa berý 2026 jylǵa josparlanǵan.
Sýrette: 10.12.2025 jylǵy jaǵdaı boıynsha Gazıantep provınsııasynda (Túrkııa) mektep salý.
Infraqurylymdyq nysandardan basqa, agenttik turaqty negizde mańyzdy aımaqtyq qoldaý kórsetedi. Mysaldardyń qataryna Qyrǵyzstan men Tájikstanǵa janarmaı materıaldaryn jetkizý jatady. Tehnologııalyq tájirıbemen bólisýge daıyn ekendigin kórsete otyryp, KazAID "eGov" elektrondyq úkimet modýlderin Tájikstanǵa, Serra-Leone men Togoǵa berýge kómektesti.
Búgingi tańda KazAID túrli uıymdarmen ózara túsinistik týraly 27 memorandýmǵa qol qoıdy, bul Qazaqstannyń jahandyq damý prosesiniń senimdi jáne jaýapty qatysýshysy retindegi bedelin nyǵaıtady.
KazAID-tiń negizgi seriktesteriniń qatarynda Japonııanyń halyqaralyq yntymaqtastyq agenttigi (JICA), Koreıanyń halyqaralyq yntymaqtastyq agenttigi (KOICA), Túrkııanyń yntymaqtastyq agenttigi (TIKA), Fransııanyń damý agenttigi (AFD) jáne t.b. sııaqty álemdik jáne óńirlik jetekshi damý agenttikteri bar.
Deıatelnost agentstva polýchaet vysokýıý osenký ot zarýbejnyh kolleg, chto podtverjdaet ego sootvetstvıe lýchshım mırovym praktıkam.
Agenttiktiń qyzmeti sheteldik áriptesterinen joǵary baǵa alady, bul onyń úzdik álemdik tájirıbelerge sáıkestigin rastaıdy.
«KazAID-tiń jetistigi Qazaqstannyń halyqaralyq damý júıesindegi senimdi seriktes retindegi bedelin nyǵaıtady jáne búkil óńir úshin shabyttandyratyn úlgi bolyp tabylady. Bul kezeń ulttyq agenttiktiń áserli ósýin ǵana emes, sonymen qatar Qazaqstannyń halyqaralyq kómek alýshy elden donor elge tarıhı transformasııasyn bildiredi. 2020 jyly qurylǵan sátten bastap KazAID Qazaqstannyń damý salasyndaǵy halyqaralyq kúsh-jigeriniń mańyzdy qozǵaltqyshyna aınaldy», Katarjına Vavernıa, BUUDB-nyń Qazaqstandaǵy Turaqty ókili.
Alǵashqy bes jyldaǵy jetistikterge súıene otyryp, KazAID Qazaqstannyń jahandyq damý júıesiniń jaýapty qatysýshysy retindegi ustanymyn odan ári nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan maqsattar qoıady.
KazAID Basqarma tóraǵasy Arken Arystanov bul baǵytty rastaıdy: "5 jyl buryn biz damýǵa resmı kómek kórsetýdiń qazaqstandyq júıesin qalyptastyrý jolyn endi ǵana bastadyq. Búginde KazAID ondaǵan jobany júzege asyrýda... Alda jańa maqsattar tur: jobalardyń geografııasyn keńeıtý, óńirlik yntymaqtastyqty tereńdetý jáne Qazaqstanǵa DRK salasyndaǵy senimdi áriptes bolýdy jalǵastyrýǵa múmkindik beretin ınnovasııalardy engizý".
KazAID-tiń bes jyldyq jumysy Qazaqstannyń táýelsizdik jyldarynda qanshalyqty damyǵanyn kórsetedi: qoldaý alatyn jas elden bastap bilimimen, resýrstarymen jáne tájirıbesimen bólisýge qabiletti memleketke deıin. Damýǵa resmı kómek kórsetýdiń ulttyq júıesin damytý qazaqstandyq memlekettiliktiń jetilýiniń jáne halyqaralyq bedeldi nyǵaıtýdyń tabıǵı kezeńi boldy.
