Balmuzdaq avtory – Eńbekshiqazaq aýdanyndaǵy Sarybulaq aýylynda turatyn 38 jastaǵy kásipker Azangúl Álbosyn.
Joba «Qazaqtaný» mádenı-aǵartýshylyq baǵyty aıasynda iske asyp jatyr. Onyń maqsaty – kóne dástúrlerdiń qazirgi ómirmen úndese alatynyn kórsetý. Bul jerde ulttyq as jaı ǵana taǵam emes, tutas bir órkenıettiń, tarıh pen dúnıetanymnyń kórinisi.
Áke armany – qyz muraty
Azangúl Álbosyn mamandyǵy – zańger. Qazaqstanǵa kóshpeı turyp Qytaıda sýdıa qyzmetin atqarǵan. Tarıhı otanyna oralý týraly arman bala kezinen paıda bolǵan. Ata-anasy únemi ata jurt týraly aıtyp, ákesi túıe sharýashylyǵyn ashýdy ańsaǵan.
Shamamen on bes jyl buryn Azangúl elge qonys aýdaryp, turmys quryp, jubaıy Jarqyn Jumaǵazymen birge sharýa qojalyǵyn damyta bastaıdy. Alǵashynda eshki men jylqy ósirip, eshki súti men qymyz satady. Keıin túıe ósirýge bel býady.
Alǵashqy túıeler kólikti satqannan túsken qarjyǵa alynǵan. Tájirıbe júzinde úırenip, túrli fermalardy aralap, shubat daıyndaý tehnologııasyn meńgergen.
«Ol kezde túıe sútin staqanmen satyp júrdik. Bazarǵa, adam kóp júretin jerlerge aparatynbyz. Kólik te joq, kúıeýim ózi tasıtyn. Qıyn boldy, biraq suranys ósti, keıin adamdar ózderi kele bastady», deıdi Azangúl.
Sarybulaqtaǵy ferma
Otbasy on jyl buryn Sarybulaq aýylyna kóship keldi. Qazir fermada seksenge jýyq túıe bar. Shubat, qurt, túıe maıy tek aýdan ishinde emes, ózge óńirlerge de jóneltiledi.
Úsh jyl buryn kásipkerler Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵazıevke bıznes-jobasyn usyndy. Joba qoldaý taýyp, Qarajotın aýyldyq okrýginen bos jer telimi berildi.
«Túıe sharýashylyǵy bıznes qana emes. Qazaq úshin tirshilik kózi. Sútin, júnin, terisin turmysta paıdalanǵan. Biz osy dástúrdiń bolashaǵy bar ekenin kórsetkimiz keledi», deıdi kásipker.
Azangúl túıe júninen kórpe, jastyq, belge arnalǵan emdik belbeý tigedi. Aldaǵy jospary - aýyl áıelderine arnalǵan qolóner mektebin ashý.
Shubattan balmuzdaq qalaı jasalady?
Halyqaralyq oqýdan ótip, arnaıy qural-jabdyq satyp alǵan Azangúl byltyr «Qazaq qyzy» brendimen shubattan balmuzdaq shyǵara bastady.
«Sútti baıaý qaınatý kerek. Ol 20 saǵatqa deıin sozylady, qoıýlanyp qoıýlandyrylǵan sútke uqsaıdy. Sosyn tosap qosamyn. Qazir jıyrmaǵa jýyq dám bar: shokolad, qurma, karamel, jıdek, qaýyn», deıdi ol.
Balmuzdaq tolyqtaı tabıǵı. Konservant joq, qant mólsheri az. Dástúrli balmuzdaqtan kem emes, biraq dárýmeni men qýaty mol.
Alǵashynda ónim Shelek aýylyndaǵy shaǵyn dúkende satyldy. Qazir Almatydaǵy dámhanalar men meıramhanalar tapsyrys beredi. Qaptama dızaınyn da kásipkerdiń ózi ázirlegen.
Uly maqsat
О́tken jyly Azangúl «Bir aýyl – bir ónim» jobasyna qatysyp, kórmege shyqty. Shubat balmuzdaǵy kópshilikke unaǵanymen, memlekettik qoldaý sol joly buıyrmady.
«Qazaqstandy álemge tanytatyn dúnıe – dástúr men mádenıet. Bizdiń de óz gastronomııalyq brendimiz bolýy kerek. «Qazaqstanda jasalǵan» degen belgisi bar ónim kóbeıse deımin», deıdi ol.
Aldaǵy ýaqytta túıe sanyn arttyryp, bótelkege quıylǵan shubat sehyn ashý jáne balmuzdaq óndirisin keńeıtý josparlanǵan.
