Sózi men áni ǵajap úılesken týyndy avtory – Qyrǵyz Respýblıkasynyń El ártisi Túgelbaı Qazaqov. Qaıbir jyly Bishkekke jolymyz túsip, talantty aǵamen aıaýly shyǵarmasy týraly syrlasyp edik. Sonda bildik, ánniń astarynda ómir bar eken. Jan dostyń júrek muńy, ýaqyttyń izi bar eken. Jas kompozıtordyń tunyp jatqan talantyn túrtken de sol taǵdyr, sol oqıǵa...
«Maǵan jaılaýdyń jańbyry bala kezden jaqyn edi. Birde jańbyrly kúni úıde tyǵylyp otyrǵanymda apam: «Dalaǵa shyǵyp nege júgirip oınamaısyń?», dedi. «Jańbyr quıyp tur ǵoı» dep em, sheshem «jańbyrdyń astynda júgirgen balalardyń shashy qap-qara bolady», dedi. Sol kúnnen bastap jańbyr jaýsa, tapyraqtap júgirip, úsip-tońyp, malmandaı sý bolyp úıge áreń jetetin boldym. Sonda apam uryspaıdy, kıimimdi aýystyryp, shapanǵa orap, esikti túrip qoıady. Jańbyr sirkirep jaýyp jatady. Anaý jaqtaǵy ózendegi betegelerdi samal aıdaǵanda teńizdeı tolqıdy eken. Soǵan qarap jatyp, uıyqtap ketem. Jaılaýda jaýyn kúnde jaýady. Jańbyrdyń astynda kóp júrgenim sonshalyq, jańbyr jan dúnıeme sińip ketken sııaqty».
Iá, avtor jer betindegi barlyq jamandyq ataýlyny jańbyr jýyp ketetindeı sezindi. Sol úshin jańbyrdy jaqsy kórdi. Bala kezden stıhııasyna aınaldy. Aq jaýynmen arman qýdy.
Stýdent kezde jataqhanadaǵy útik bólmesi shyǵarmashylyq ornyna aınalypty. Oryndyǵy men baıanyn ákelip, kún uzaqqa oınaıdy. Jańbyr jaýǵanda terezeni ashyp qoıyp qaraıdy da otyrady.
«Birde kýrstasymnyń aýyldaǵy sóılesip júrgen qyzy basqa bireýge turmysqa shyǵaıyn dep jatyr degen habar keldi. Sodan ol ólemin dep bólmeden atyp shyqty. Artynan men qýyp, sol júgirgen boıy temirjolǵa keldik. Ol poıyzdyń astyna túsip ólemin dep otyr. «Anna Karenınany» oqymaǵan, biraq poıyzdyń astyna túsem deıdi. Eń jaqyn poıyz keshke ótedi eken. Sóıtip, ekeýmiz qoshtasý otyrysyn bastap kettik. Bir kezde kún kúrkirep, aspan jarylardaı boldy. Sonda «Kún kúrkúróp, jamgyr tóktú» degen jol ánimen birge aýzyma tústi. Dosym: «Bul qaı án?» dep qaldy. «Bilmeımin, qazir keldi» dep jatyrmyn. Qaıta-qaıta oryndap otyrǵanda «Oshol kúndór kaıda kettı» degen joldary keldi. Ekeýmiz qushaqtasyp, qosyla aıtyp otyrmyz. Osy eki joldy yńyldap, jataqhanaǵa qaıttyq. Osy eki jol keshke keletin poıyzdy da, aýyldaǵy qyzdy da, asyǵa umtylǵan ólimdi de umyttyrdy», deıdi kompozıtor.
Mýzykanyń qudiretinde shek joq. Ánniń shyǵý tarıhyna úńilsek, osy oıǵa taǵy da bekı túsemiz. Dál bir on toǵyz jastaǵy Túgelbaı Qazaqovty jańbyrdyń ózi kompozıtorǵa aınaldyrǵandaı.
«Keıin útik bólmesinde qansha otyrsam da eki joldan basqasy shyqpaıdy. Jaz boıy eki jolmen júrip, qaıyrmasy kúzde bir-aq bitti. Áli shýmaǵy joq. Qandaı shýmaq jazsam da qaıyrmamen birtúrli úılespeıdi. Sodan kelesi jaz keldi. Útik bólmesinde otyryp qatty sharshadym. Bir ýaqytta jańbyr tókti. «Jamgyr tóktú ech basylbaı» dep shyǵyp ketti. Sózi men áýeni bir shyǵyp jatty. Sol túni uıyqtaǵan joqpyn. Jalǵasy joq, kelmeıdi. Osy jazda eki jol ǵana shyqty: «Jamgyr tóktú ech basylbaı, biz kelattyq kól-shal bolýp». Arǵy jaǵyndaǵy eki joly joq. Jańbyr da basylyp qaldy. Jaz ketip, kúz keldi. Kúzde ǵana shýmaqtyń sońǵy eki joly tabylyp, shyrqala bastady. Sonda men on toǵyz jastamyn. Bul ándi kim oryndamady – bári aıtty. Solardyń biri – qazaq qyzy Gaýhar Qaspaqova. Onyń daýsy ǵajap endi», deıdi avtor.
Keı ánderdiń el arasyna jaıylyp, kóńilde jattalyp qalatyny sonshalyq, ol týyndynyń túpnusqa tili de, avtory da kóptiń esinde bola bermeıdi. Halyq jyry sekildi sanada saqtalyp qalady. Jurt «Jańbyr tóktini» bilse de, Túgelbaı Qazaqovty tanymaýy múmkin. Iаǵnı shyǵarmanyń avtordan ozýy degen qubylys. О́nerdiń de qudireti osy bolar, sirá.
